SỰ KHÁC NHAU CĂN BẢN GIỮA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC VÀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI DÂN CHỦ LÀ GÌ?

 

Sự khác biệt này của chủ nghĩa xã hội khoa học và chủ nghĩa xã hội dân chủ được thể hiện trên các vấn đề cơ bản sau:

Về biện pháp cách mạng: Chủ nghĩa xã hội khoa học vạch rõ: chỉ thông qua đấu tranh giai cấp và cách mạng xã hội mới giải phóng được giai cấp vô sản và quần chúng bị áp bức, bóc lột; chủ nghĩa xã hội dân chủ lại cho rằng: phải điều hòa mâu thuẫn và hợp tác giai cấp. Đặt phong trào của giai cấp công nhân vào trong khuôn khổ của cải cách kinh tế mà chủ nghĩa tư bản có thể chấp nhận được. Nhấn mạnh con đường hòa bình, dân chủ, cải lương xã hội để giải phóng người lao động.

Về quyền sở hữu: Chủ nghĩa xã hội khoa học: chủ trương xoá bỏ chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất, xác lập chế độ công hữu; thông qua cách mạng chính trị để giành chính quyền về tay người lao động. Còn chủ nghĩa xã hội dân chủ: chủ trương duy trì nhà nước tư bản và chế độ sở hữu tư sản. Hướng hoạt động vào việc cải biến, điều chỉnh sở hữu tư liệu sản xuất.

Về vai trò của Đảng: Chủ nghĩa xã hội khoa học: khẳng định sự cần thiết phải có chính đảng của giai cấp công nhân và chính đảng này phải lãnh đạo toàn xã hội. Còn chủ nghĩa xã hội dân chủ cho rằng: Đảng là một cộng đồng, không cần thuần nhất về thế giới quan, xây dựng các đảng phái, các hiệp hội cùng điều khiển đời sống chính trị theo hướng cân bằng quyền lợi, cân bằng lợi ích.

Về vai trò của giai cấp công nhân: chủ nghĩa xã hội khoa học khẳng đinh nhất quán: giai cấp công nhân có sứ mệnh lịch sử lãnh đạo sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa. Còn chủ nghĩa xã hội dân chủ: họ làm lu mờ và phủ nhận vai trò của giai cấp công nhân đối với sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa.

Về vấn đề nhà nước: Chủ nghĩa xã hội khoa học: bản chất nhà nước kiểu mới là nhà nước của dân, do dân và vì nhân dân. Còn chủ nghĩa xã hội dân chủ: nhà nước phúc lợi chung, nhà nước của nhiều giai cấp, nhiều tập đoàn xã hội. Dân chủ đại nghị, đa nguyên chính trị.

Về chủ nghĩa quốc tế: Chủ nghĩa xã hội khoa học: cách mạng xã hội chủ nghĩa là sự nghiệp có tính quốc tế, chủ nghĩa yêu nước gắn liền với chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân. Còn chủ nghĩa xã hội dân chủ: tôn sùng chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi hoặc xoá mờ ranh giới giai cấp.

Về vấn đề cơ sở lý luận: Chủ nghĩa xã hội khoa học: lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm hệ tư tưởng, cơ sở lý luận, là thế giới quan khoa học, lập trường chính trị của giai cấp công nhân và nhân dân lao động. Còn chủ nghĩa xã hội dân chủ: công khai đoạn tuyệt với chủ nghĩa Mác, trung lập về thế giới quan, không xác định được một hệ thống lý luận nào làm hệ tư tưởng chính trị.

NGUYÊN NHÂN SỰ BIẾN ĐỔI QUAN HỆ GIỮA NHỮNG NGƯỜI CỘNG SẢN VỚI NGƯỜI XÃ HỘI DÂN CHỦ TỪ SAU CHIẾN TRANH LẠNH ĐẾN NAY LÀ GÌ?

 

Sau chiến tranh lạnh, do xu thế thời đại, bối cảnh quốc tế có nhiều thay đổi sâu sắc; từ thực tiễn cách mạng, sự đòi hỏi của phong trào công nhân và nhân dân tiến bộ, những người xã hội dân chủ và những người cộng sản phải xích lại gần nhau hơn. Sự biến đổi này là do những nguyên nhân chủ yếu sau:

Thứ nhất, xuất phát từ bản chất vốn có của của giai cấp công nhân, thống nhất về sự nghiệp và lợi ích cách mạng. Giai cấp công nhân thế giới không phân biệt quốc gia dân tộc, luôn chủ trương đoàn kết với các lực lượng tiến bộ trên tinh thần chủ nghĩa quốc tế vô sản.

Thứ hai, một số người thuộc lực lượng cánh “Tả” trong các Đảng xã hội - dân chủ luôn có chủ trương hợp tác với những người cộng sản. Họ chủ trương cải thiện một cách sâu sắc, toàn diện mọi lĩnh vực đời sống xã hội một khi họ có đại biểu chiếm đa số trong Quốc hội.

Ba là, ngày nay, để giải quyết những vấn đề toàn cầu, không có một lực lượng chính trị hay một quốc gia nào có thể đơn độc giải quyết được mà bắt buộc phải có sự hợp tác của tất cả các lực lượng chính trị, các quốc gia, dân tộc trên thế giới. Những vấn đề đó là: môi trường sinh thái; bùng nổ dân số, di dân tự do; các bệnh tật hiểm nghèo; khủng bố quốc tế, tội phạm quốc tế...

Bốn là, những thành tựu trong công cuộc cải cách, đổi mới ở các nước xã hội chủ nghĩa đã đạt được. Các đảng cộng sản đã và đang khắc phục có hiệu quả những quan điểm rập khuôn, cứng nhắc về lý luận; bám sát hơn đời sống chính trị thế giới, chuyển đổi phù hợp với xu thế của thời đại. Các đảng cộng sản chủ trương quan hệ, hợp tác với tất cả các đảng cầm quyền, các trung tâm kinh tế - chính trị trên thế giới, trong đó có các đảng xã hội - dân chủ.

Năm là, từ sau chiến tranh lạnh đến nay, quan hệ giữa các đảng cộng sản và xã hội dân chủ được cải thiện và phát triển với chủ trương đối ngoại rộng mở, đa dạng hóa, đa phương hóa các quan hệ quốc tế để trao đổi lý luận, kinh nghiệm, tăng cường quan hệ, đoàn kết, hiểu biết lẫn nhau.

TRÀO LƯU XÃ HỘI DÂN CHỦ LÀ GÌ?

 

 Thuật ngữ “Xã hội - dân chủ” ra đời đầu tiên trên văn đàn ở Đức dưới tên tờ báo Người xã hội - dân chủ  xuất bản từ ngày 5 tháng 12 năm1864 đến ngày 26 tháng 4 năm 1871, là tiếng nói của công nhân và công đoàn. Nó thể hiện tư tưởng xây dựng một xã hội dân chủ và xã hội gắn liền với công bằng xã hội đối lập với nhà nước dân tộc sôvanh và quân phiệt của Đức thời bấy giờ. Trào lưu này, lúc đầu chịu ảnh hưởng tích cực của chủ nghĩa Mác, về sau xa dần mục tiêu đấu tranh của phong trào công nhân, thực hiện những thỏa hiệp chính trị với giai cấp công nhân.

“Chủ nghĩa xã hội dân chủ” là quan điểm tư tưởng và chính trị rất đa dạng về cải tạo chủ nghĩa tư bản thành chủ nghĩa xã hội bằng con đường cải cách dân chủ, đối lập với hệ tư tưởng khoa học của chủ nghĩa Mác – Lênin, chủ nghĩa xã hội khoa học và thực tiễn hoạt động của các đảng cộng sản và công nhân. Chủ nghĩa xã hội dân chủ là tên gọi thống nhất của hệ thống tư tưởng và mô hình mục tiêu của đảng dân chủ xã hội ở các nước. Chủ nghĩa xã hội dân chủ bác bỏ những luận điểm quan trọng nhất của học thuyết Mác - Lênin về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, về cách mạng xã hội chủ nghĩa và chuyên chính vô sản. Họ tuyên truyền về “hợp tác gai cấp”, “hòa bình xã hội”, về những việc tự tu dưỡng đạo đức, về tư tưởng của thuyết đa chính trị, tư tưởng về trách nhiệm toàn cầu …