NỘI DUNG CHỦ YẾU TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA QUỐC TẾ CỘNG SẢN LÀ GÌ?

 

Những nội dung chủ yếu trong hoạt động của Quốc tế Cộng sản đó là:

Một là, xác định vai trò sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản và các đảng cộng sản là đấu tranh thực hiện chuyên chính vô sản. Tại Đại hội I của Quốc tế Cộng sản, V.I.Lênin đã trình bày bản đề cương về “Dân chủ tư sản và dân chủ vô sản”, nhiệm vụ chuyên chính vô sản.

Hai là, xây dựng Quốc tế Cộng sản vững mạnh và tập trung giúp phong trào cách mạng thế giới tổ chức ra các đảng cộng sản và xây dựng các đảng đó vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức. Thông qua Điều lệ của Quốc tế Cộng sản là lấy chủ nghĩa Mác là kim chỉ nam cho mọi hoạt động quốc tế. Xây dựng Quốc tê Cộng sản về mặt tổ chức theo nguyên tắc “tập trung dân chủ”; xác lập mối quan hệ giữa Quốc tế Cộng sản với các đảng cộng sản và các đảng cộng sản là chi bộ cơ sở của Quốc tế Cộng sản. Quốc tế Cộng sản chủ trương Bônsêvích hoá các đảng cộng sản theo hình mẫu của Đảng Bônsêvích Nga.

Ba là, Quốc tế Cộng sản quan tâm giải quyết vấn đề dân tộc và thuộc địa, tạo điều kiện giúp đỡ phong trào giải phóng dân tộc; xác định vị trí vai trò của phong trào giải phóng dân tộc trong tiến trình cách mạng thế giới và là một bộ phận của cách mạng vô sản; chỉ đạo các đảng cộng sản kiên quyết đấu tranh chống chính sách xâm lược của chính phủ nước mình và tích cực giúp đỡ các nước thuộc địa. Quốc tế Cộng sản chỉ rõ nhiệm vụ của các đảng cộng sản ở các nước thuộc địa là nắm vai trò lãnh đạo phong trào giải phóng dân tộc và tiến lên chủ nghĩa xã hội.

Bốn là, Quốc tế Cộng sản tập trung chỉ đạo công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và đấu tranh chống nguy cơ của chủ nghĩa phát xít, bảo vệ nhà nước xã hội chủ nghĩa.

Năm là, Quốc tế Cộng sản đã phát triển những vấn đề chiến lược, sách lược của cách mạng vô sản, như: xác định vấn đề nông dân và liên minh công nông trong đấu tranh giành chính quyền và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Phát triển thêm một bước về sách lược lợi dụng mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ thù; hoàn chỉnh thêm nghệ thuật tiến công của cách mạng bằng việc bổ sung tư tưởng biết rút lui khi cần thiết.

NHÂN TỐ QUYẾT ĐỊNH SỰ RA ĐỜI CỦA QUỐC TẾ CỘNG SẢN LÀ GÌ?

 

Quốc tế Cộng sản ra đời xuất phát từ những yêu cầu đòi hỏi của khách quan và được quyết định bởi những yếu tố cơ bản sau:

Một là, xuất phát từ yêu cầu đòi hỏi khách quan của thực tiễn phong trào cộng sản và công nhân quốc tế sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga và từ yêu cầu của cao trào cách mạng lúc này cần phải có một trung tâm quốc tế mới để truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, giúp cho các nước thành lập đảng cộng sản.

 Hai là, Thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga tạo ra nhân tố quyết định cho việc thành lập trung tâm Quốc tế Cộng sản mới - Quốc tế Cộng sản. Lần đầu tiên những người cộng sản đã có tổ quốc, có căn cứ địa cách mạng riêng - Nước Nga Xôviết. Đây là điều kiện bảo đảm cho một số tổ chức quốc tế mới ra đời, hoạt động và làm tròn sứ mệnh lịch sử của nó. Mặt khác, thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga đã thúc đẩy nhanh sự phân hóa của các đảng xã hội - dân chủ, tiến tới thành lập đảng cộng sản ở các nước.

Ba là, trước yêu cầu của cách mạng xã hội chủ nghĩa và xây dựng các đảng cách mạng thực sự vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng, tổ chức, đủ sức đánh bại các trào lưu cơ hội, xét lại.

VÌ SAO NÓI CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA KHAI SINH RA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI HIỆN THỰC?

 

Cách mạng Tháng Mười Nga 1917 khai sinh ra chủ nghĩa xã hội hiện thực được thể hiện trong các nội dung sau:

Một là, Cách mạng Tháng Mười đã khai sinh ra nhà nước vô sản, thiết lập nền dân chủ xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới. Cách mạng Tháng Mười thắng lợi, bộ máy nhà nước chuyên chính vô sản được thiết lập và từng bước hoàn thiện từ trung ương đến địa phương.

Nhà nước Xôviết là yếu tố “trụ cột” để thiết lập nền dân chủ xã hội chủ nghĩa đầu tiên trong lịch sử. Đó là nền dân chủ đối với đa số quần chúng lao động, chuyên chính với bọn bóc lột, những phần tử xâm phạm quyền, lợi ích của nhân dân. Dân chủ dựa trên nền tảng vững chắc của khối liên minh công - nông, dưới sự lãnh đạo của Đảng Bônsêvích Nga.

Hai là, Cách mạng Tháng Mười thắng lợi đã khai sinh ra nền kinh tế xã hội chủ nghĩa. Nhà nước Xôviết từng bước xóa bỏ quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa, xác lập quan hệ sản xuất và hệ thống kinh tế mới xã hội chủ nghĩa; Ban hành một loạt các sắc lệnh để tiến hành quốc hữu hóa các nhà máy, xí nghiệp của giai cấp tư sản. Thành lập Hội đồng kinh tế quốc dân tối cao; ban hành Sắc luật quốc hữu hóa toàn bộ nền đại công nghiệp; ban hành Sắc lệnh về ruộng đất, thành lập Ủy ban bần nông ở nông thôn.

Nhà nước Xôviết đã thực hiện những bước đi quá độ khôi phục, phát triển nền kinh tế quốc dân. Thi hành chính sách kinh tế “cộng sản thời chiến”, sau chuyển sang Chính sách kinh tế mới (NEP) chuyển nền kinh tế nhà nước nắm quyền về mọi mặt bao cấp, sang nền kinh tế hàng hóa thị trường với nhiều thành phần kinh tế, phát triển sản xuất công nghiệp, cải tạo dần dần nông nghiệp.

Ba là, Cách mạng Tháng Mười đã khai sinh ra nền văn hóa xã hội chủ nghĩa, giải quyết những vấn đề xã hội trước mắt và cơ bản lâu dài. Cách mạng đã cứu vãn nền văn hóa Nga đang suy sụp dưới chế độ Nga Hoàng, đồng thời mở đầu một giai đoạn phát triển rực rỡ của nền văn hóa các dân tộc Xôviết dưới ánh sáng học thuyết Mác và tư tưởng V.I.Lênin. Lần đầu tiên trong lịch sử, sự áp bức, nô dịch về văn hóa, tư tưởng, tinh thần của giai cấp bóc lột đối với nhân dân lao động bị xóa bỏ, những thành tựu của nền văn hóa Xôviết trở thành tài sản chung của nhân loại tiến bộ. 

Bốn là, với thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga chủ nghĩa xã hội hiện thực ra đời đã biết tự bảo vệ và đặt nền móng cho các quan hệ đối ngoại trên tinh thần quốc tế vô sản. V.I.Lênin đã chỉ rõ: “Kể từ ngày 25 tháng 10, chúng ta là những người chủ trương bảo vệ tổ quốc. Chúng ta bảo vệ “chủ nghĩa xã hội với tính cách là tổ quốc”, bảo vệ nước Cộng hòa Xôviết với tính cách là một đơn vị trong đạo quân thế giới của chủ nghĩa xã hội”[1]. Để tạo ra sức mạnh tổng hợp bảo vệ Tổ quốc,V.I.Lênin và Đảng Bônsêvích đặt lên hàng đầu vai trò lãnh đạo tập trung thống nhất của Đảng, sự tổ chức quản lý của Nhà nước Xôviết.

---

[1] V.I.Lênin: Toàn tập, Tập 36, Nxb Tiến bộ Mátxcơva, 1978, tr.102.

CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA 1917 ĐỂ LẠI NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM GÌ?

 

Bài học kinh nghiệm từ Cách mạng Tháng Mười Nga 1917 đó là:

Một là, cách mạng xã hội chủ nghĩa phải đặt dưới sự lãnh đạo của đảng mác xít chân chính, có đường lối và phương pháp cách mạng đúng đắn. Đây là bài học hàng đầu có giá trị to lớn đối với các đảng cộng sản và công nhân thế giới. Thực tiễn Cách mạng Tháng Mười cho thấy, Đảng Bônsêvích đã chuẩn bị, chỉ đạo chặt chẽ, kết hợp lãnh đạo khởi nghĩa với đấu tranh chống lại bọn Mensêvích, xã hội - cách mạng để giữ vững nguyên tắc của chủ nghĩa Mác. Đảng Bônsêvích đã nhạy bén với tình hình thực tế cách mạng trong nước và bối cảnh quốc tế, từ đó có đường lối và phương pháp cách mạng đúng đắn, sáng tạo.

Hai là, cách mạng phải thiết lập khối liên minh công - nông vững chắc, tăng cường củng cố mặt trận dân tộc thống nhất. Đây là vấn đề có ý nghĩa chiến lược của cách mạng, không những tạo ra lực lượng cho cách mạng thắng lợi mà còn có ý nghĩa trong xây dựng đảng cộng sản, chính quyền của giai cấp vô sản. Bài học kinh nghiệm từ thất bại của Công xã Pari 1871 về liên minh giai cấp được Cách mạng Tháng Mười, Đảng Bônsêvích và V.I.Lênin vận dụng sáng tạo. Đó là giai cấp công nhân liên minh với trung nông, đặc biệt là bần nông và với binh lính trong quân đội tư sản. Họ chính là những nông dân nghèo bị đẩy vào quân đội và khi họ ngả về phía cách mạng là điều kiện thuận lợi cho cách mạng thành công.

Ba là, phải kiên quyết dùng bạo lực cách mạng đập tan bạo lực phản cách mạng, đồng thời có nghệ thuật sử dụng bạo lực. Trong Cách mạng Tháng Mười, bạo lực cách mạng được V.I.Lênin và Đảng Bônsêvích chú trọng xây dựng, sử dụng có hiệu quả. Nghệ thuật sử dụng bạo lực đã trở thành bài học sinh động hết sức quý báu đối với cách mạng của giai cấp vô sản các nước. Khi những yếu tố để chuyển biến cách mạng bằng hòa bình không còn nữa, V.I.Lênin và Đảng Bônsêvích đã lãnh đạo cách mạng giành thắng lợi bằng phương pháp bạo lực. Đó là bạo lực của quần chúng được giác ngộ dưới sự lãnh đạo của Đảng, kết hợp đấu tranh chính trị với khởi nghĩa vũ trang.

Bốn là, nắm vững thời cơ cách mạng, thực hiện tư tưởng cách mạng tiến công, cách mạng không ngừng. Trong Cách mạng Tháng Mười, thời cơ đã xuất hiện ngay từ những ngày đầu tháng Mười. Quần chúng cách mạng đã đứng về phía Đảng Bônsêvích. Đảng đã vững mạnh cả về tư tưởng, tổ chức…v.v. Từ phân tích tình hình đúng đắn, V.I.Lênin và Đảng Bônsêvích đã khởi nghĩa sớm hơn một ngày so với quyết định trước đó; nắm vững mục tiêu của cách mạng, kiên quyết tấn công kẻ thù đến khi giành thắng lợi hoàn toàn.

Tư tưởng cách mạng không ngừng trong Cách mạng Tháng Mười biểu hiện cụ thể khi mà cuộc cách mạng dân chủ tư sản Tháng Hai chưa giành thắng lợi triệt để, V.I.Lênin và Đảng Bônsêvích chủ trương chuyển biến ngay lên cách mạng xã hội chủ nghĩa không chần chừ, do dự.

Năm là, kết hợp chặt chẽ chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế vô sản. V.I.Lênin và Đảng Bônsêvích đã nhận thức sâu sắc vấn đề, gắn chặt Cách mạng Tháng Mười Nga với phong trào công nhân các nước ủng hộ nước Nga Xôviết; gắn phong trào công nhân Nga với phong trào yêu nước của hàng triệu nông dân mặc áo lính với cuộc đấu tranh của các dân tộc chống đế quốc trên thế giới nên cách mạng thắng lợi và đánh tan được sự can thiệp của 14 nước đế quốc khi Chính quyền Xôviết còn non trẻ.

Ý NGHĨA THỜI ĐẠI CỦA CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA 1917 LÀ GÌ?

 

Ý nghĩa thời đại của Cách mạng Tháng Mười Nga 1917 như sau:

Một là, Cách mạng Tháng Mười mở ra một thời đại mới trong lịch sử phát triển của xã hội loài người, thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới. Kể từ sau Cách mạng Tháng Mười, chủ nghĩa xã hội trở thành hiện thực ở nước Nga và sau đó ở hàng loạt nước trên thế giới, trở thành hệ thống đối lập hoàn toàn với chủ nghĩa tư bản.

Hai là, Cách mạng Tháng Mười thắng lợi đã cổ vũ mạnh mẽ giai cấp công nhân và các dân tộc bị áp bức đứng lên đấu tranh giành chính quyền giành độc lập dân tộc. Cách mạng Tháng Mười thành công, chủ nghĩa cộng sản từ lý luận đã trở thành hiện thực ở Nước Nga Xôviết. Lúc ấy, nhân dân thế giới mới biết chủ nghĩa cộng sản là thế nào, nước Nga tự do là thế nào và họ “ngồi mơ nước Nga”. Đó là niềm khát khao của giai cấp công nhân và nhân dân lao động thế giới; đồng thời cổ vũ họ trong cuộc đấu tranh xóa bỏ ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc giành độc lập dân tộc, xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Ba là, Cách mạng Tháng Mười vạch ra con đường giải phóng cho các dân tộc và là mẫu mực về chiến lược và sách lược của giai cấp công nhân. Cách mạng Tháng Mười không những chỉ có giá trị trong những năm đầu của thế kỷ XX mà hiện nay vẫn còn nguyên giá trị. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng Tháng Mười chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu người bị áp bức bóc lột trên trái đất. Trong lịch sử loài người chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế” ^[1]

---

2.       Hồ Chí Minh, Tuyển tập, tập 2, Nxb Sự thật, H, 1980, tr. 461.

NỘI DUNG CHÍNH TRONG DIỄN BIẾN CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA 1917 NHƯ THẾ NÀO?

 

Ngày 10 tháng 10 năm 1917, V.I.Lênin triệu tập Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương; ngày 16 tháng 10 lại triệu tập Hội nghị mở rộng. V.I.Lênin và Đảng Bônsêvích đã phân tích tình hình trong nước, quốc tế, những điều kiện khó khăn, thuận lợi… để đi đến quyết định và thông qua kế hoạch khởi nghĩa vũ trang trong toàn nước Nga, giành chính quyền về tay nhân dân.

Cuộc khởi nghĩa được ấn định trong toàn quốc vào ngày 25 tháng 10 năm 1917, cùng ngày khai mạc của Đại hội Xôviết toàn Nga lần thứ II ở thành phố Pêtrôgrát. Nhưng do tình thế cách mạng nên khởi nghĩa nổ ra sớm hơn so với dự kiến ban đầu là 1 ngày.

Ngày 24 tháng 10 năm 1917, từ Điện Xmônưi, V.I.Lênin viết thư gửi các ủy viên Ban Chấp hành Trung ương quyết định ngay tức khắc khởi nghĩa giành chính quyền. Đêm 24 tháng 10, các đại biểu của các đơn vị khởi nghĩa đã về Xmônưi nhận lệnh khởi nghĩa và khởi nghĩa đã diễn ra đúng như kế hoạch. Sáng 25 tháng 10, các địa bàn, vị trí quan trọng như ngân hàng, nhà ga xe lửa, bưu điện…v.v. ở Pêtrôgrát đã bị quân khởi nghĩa chiếm giữ.

Chiều 25 tháng 10, sào huyệt cuối cùng của Chính phủ lâm thời là Cung điện Mùa Đông đã bị chiến hạm Rạng Đông nổ pháo. Đêm 25 tháng 10, toàn bộ Chính phủ lâm thời bị bắt. Khởi nghĩa đã thắng lợi ở Pêtrôgrát.

Đúng 10 giờ đêm ngày 25 tháng 10, Đại hội II các Xôviết đã khai mạc ở điện Xmônưi. Thay mặt hơn 400 Xôviết toàn quốc, Đại hội đã tuyên bố: Toàn bộ chính quyền đã về tay các Xôviết; Đại hội ra lời hiệu triệu gửi công nhân, nông dân, binh lính và thông qua các Sắc lệnh về hòa bình, Sắc lệnh về ruộng đất, Sắc lệnh thành lập Chính phủ công nông do V.I.Lênin đứng đầu. Sau thắng lợi ở thủ đô, Cách mạng Tháng Mười tiếp tục giành thắng lợi ở các thành phố, khu công nghiệp và các vùng nông thôn xa xôi trên khắp nước Nga. Đầu tháng Hai năm 1918, cách mạng đã thắng lợi trên toàn quốc.

CÁCH MẠNG THÁNG HAI NĂM 1917 Ở NGA DIỄN RA TRONG BỐI CẢNH NHƯ THẾ NÀO?

 Một là, Sau cách mạng 1905 - 1907, đến năm 1916 sau 2 năm tham gia Thế chiến lần thứ Nhất, nền kinh tế Nga lâm vào khủng hoảng, kiệt quệ. Nạn đói lan tràn từ nông thôn đến thành thị, nền độc lập bị đe dọa, phụ thuộc và có nguy cơ trở thành thuộc địa của nước Anh và Pháp. Phong trào đấu tranh cách mạng của công nhân, nông dân, binh lính và các dân tộc bị Nga Hoàng áp bức phát triển mạnh hơn bao giờ hết đã vùng lên đòi lật đổ chế độ Nga Hoàng. Đến tháng 1 năm 1917, phong trào bãi công nổ ra rất rầm rộ nhất là ở thủ đô, dưới khẩu hiệu “bánh mì”, “đả đảo chiến tranh”, “đả đảo Nga Hoàng”.

Hai là, các cuộc bãi công chính trị của công nhân nổ ra liên tiếp, quy mô ngày càng lớn.  Ngày 18 tháng 2, một cuộc bãi công nổ ra ở Pêtơrôgrat trong nhà máy Pulitốp. Ngày 22 tháng 02, phần lớn công nhân ở các xí nghiệp lớn cũng bãi công. Ngày 23 tháng 02, theo lời kêu gọi của Ban Chấp hành Bônsêvích ở Pêtơrôgrat, các nữ công nhân đã biểu tình chống đói, chống chiến tranh và chế độ Nga Hoàng. Cuộc bãi công biến thành cuộc tổng biểu tình chính trị, chống chế độ Nga Hoàng.

Ngày 24 tháng 2 đã có 20 vạn công nhân bãi công. Ngày 25 tháng 2, bắt đầu cuộc tổng bãi công, biểu tình, công nhân đã tước vũ khí của cảnh sát để trang bị cho mình. Sáng ngày 26 tháng 2, bãi công chính trị và biểu tình bắt đầu biến thành khởi nghĩa. Ngày 26 tháng 2, Ủy ban khởi nghĩa ở Pêtơrôgrat đã ra bản tuyên ngôn kêu gọi tiếp tục đấu tranh vũ trang chống chế độ Nga Hoàng, lập ra chính phủ cách mạng lâm thời. Ngày 27 tháng 2, binh lính Nga Hoàng ở Pêtơrôgrat không bắn vào người biểu tình mà chạy sang hàng ngũ cách mạng, chế độ Nga Hoàng sụp đổ, cách mạng giành được thắng lợi.

Các Xôviết đại biểu công nhân và binh lính được thành lập ngay trong những ngày đầu cuộc khởi nghĩa. Nhưng đứng đầu Xôviết ở Pêtơrôgrat và Mátxcơva và một số thành phố khác là bọn Mensêvích và xã hội cách mạng. Quần chúng chưa giác ngộ đầy đủ về chính trị, chưa có kinh nghiệm về tổ chức để nhận rõ bộ mặt và âm mưu thỏa hiệp của chúng. Ban lãnh đạo thỏa hiệp của Xôviết Pêtơrôgrat giao chính quyền cho giai cấp tư sản. Ngày 2 tháng 3, Chính phủ lâm thời được thành lập. Nhưng bên cạnh Chính phủ lâm thời tư sản còn có một chính phủ khác là Xôviết đại biểu công nhân, nông dân và binh lính.

Ba là,  sau Cách mạng Tháng Hai, toàn bộ chính quyền chưa thuộc về tay giai cấp công nhân mà tồn tại song song hai chính quyền đó là Chính phủ lâm thời của giai cấp tư sản và các Xôviết công, nông, binh. Mặt khác, những nhiệm vụ chủ yếu của cách mạng cũng chưa được giải quyết, ruộng đất vẫn nằm trong tay bọn địa chủ; nhà máy, công xưởng vẫn nằm trong tay giai cấp tư sản