MỐI QUAN HỆ GIỮA CHẾ ĐỘ DÂN CHỦ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VỚI QUYỀN CÔNG DÂN VÀ QUYỀN CON NGƯỜI

Trong mỗi chế độ xã hội nói chung, chế độ dân chủ nói riêng, đều có những quy định về quyền công dân (QCD) và quyền con người (QCN) khác nhau. Nói cách khác, tương ứng với mỗi chế độ xã hội, các nhà nước đều có những quy định về QCD và QCN nhất định. Điều này bắt nguồn từ tính phổ biến và tính đặc thù của QCN.

Tính phổ biến của QCN là những giá trị chung được ghi nhận trong Hiến chương Liên hợp quốc (1945); Tuyên ngôn thế giới về quyền con người (1948) và các Công ước quốc tế về QCN. Tính đặc thù của QCN là những quy định của pháp luật quốc gia về QCD và QCN do cơ quan lập pháp quyết định. Ngày 28-11-2013, tại Kỳ họp thứ tư, Quốc hội khóa XIII đã thông qua Hiến pháp nước Cộng hòa XHCN Việt Nam năm 2013 (có hiệu lực ngày 1-1-2014). Đáng chú ý là so với Hiến pháp năm 1992, Hiến pháp năm 2013 có nhiều điểm mới cả về nội dung và kỹ thuật lập hiến; thể hiện rõ và đầy đủ hơn bản chất dân chủ, tiến bộ của Nhà nước Việt Nam. Chẳng hạn, Hiến pháp năm 2013 đã dành cả chương hai quy định về QCN, quyền và nghĩa vụ công dân. Trong chương này, tất cả QCN về dân sự, chính trị, kinh tế-xã hội và văn hóa đều được quy định rõ ràng, đồng thời tương thích với các công ước quốc tế về QCN.

Về vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam, Điều 4 (Hiến pháp 2013) quy định: “1. Đảng Cộng sản Việt Nam-đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, lấy Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội; 2. Đảng Cộng sản Việt Nam gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình; 3. Các tổ chức của Đảng và đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật”.

Như vậy, Đảng Cộng sản Việt Nam không chỉ có quyền mà còn có trách nhiệm, chịu sự giám sát của nhân dân; hoạt động của tổ chức và cá nhân đảng viên trong khuổn khổ Hiến pháp và pháp luật. Như vậy, hoàn toàn không có chuyện chế độ ở Việt Nam là “trái với nguyên tắc nhà nước pháp quyền”; không có chuyện “Điều 4 đặt Đảng ở vị thế siêu quyền lực” như các thế lực thù địch, những phần tử cơ hội xuyên tạc.

Trong các công ước quốc tế về QCN, quyền và trách nhiệm cũng được quy định rõ ràng. Trách nhiệm ở những công ước này được hiểu là mọi người phải chịu những hạn chế bởi luật định. Chẳng hạn, Điều 18 Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị 1966 quy định: “Mọi người đều có quyền tự do tư tưởng, tự do tín ngưỡng và tôn giáo… quyền này có thể “bị giới hạn bởi pháp luật và khi sự giới hạn đó là cần thiết để bảo vệ an ninh, trật tự công cộng, sức khỏe hoặc đạo đức xã hội, hoặc để bảo vệ các quyền và tự do cơ bản của người khác”. Điều 19 quy định: “1. Mọi người đều có quyền giữ quan điểm của mình mà không bị ai can thiệp; 2. Mọi người có quyền tự do ngôn luận…; 3. Việc thực hiện những quyền này kèm theo những nghĩa vụ và trách nhiệm đặc biệt. Do đó, việc này có thể phải chịu một số hạn chế nhất định, tuy nhiên, những hạn chế này phải được quy định trong pháp luật và là cần thiết để: a) Tôn trọng các quyền hoặc uy tín của người khác; b) Bảo vệ an ninh quốc gia hoặc trật tự công cộng, sức khỏe hoặc đạo đức của xã hội”.

Cũng như các quy định của các Công ước quốc tế về QCN, Hiến pháp, pháp luật Việt Nam quy định quyền gắn liền với nghĩa vụ và trách nhiệm công dân. Điều 15 Hiến pháp 2013 quy định: “1. Quyền công dân không tách rời nghĩa vụ công dân; 2. Mọi người có nghĩa vụ tôn trọng quyền của người khác; 3. Công dân có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước và xã hội; 4. Việc thực hiện quyền con người, quyền công dân không được xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác”.

Thể chế hóa Hiến pháp 2013, các bộ luật như: Luật Báo chí, Luật An ninh mạng, nghị định của Chính phủ về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin mạng đều có những quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụ của người hưởng thụ quyền. Chẳng hạn, Điều 4 (Luật Báo chí) đề cập đến chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của báo chí như sau: “Báo chí có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây: a) Thông tin trung thực về tình hình đất nước và thế giới phù hợp với lợi ích của đất nước và của nhân dân;... c) Phản ánh và hướng dẫn dư luận xã hội; làm diễn đàn thực hiện quyền tự do ngôn luận của nhân dân…”. 

Điều 9 Luật Báo chí 2016 quy định các hành vi bị nghiêm cấm: “1. Đăng, phát thông tin chống Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam có nội dung: a) Xuyên tạc, phỉ báng, phủ nhận chính quyền nhân dân... 2. a) Gây chia rẽ giữa các tầng lớp nhân dân, giữa nhân dân với chính quyền nhân dân, với lực lượng vũ trang nhân dân, với tổ chức chính trị, tổ chức chính trị-xã hội; b) Gây hằn thù, kỳ thị, chia rẽ, ly khai dân tộc, xâm phạm quyền bình đẳng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam; c) Gây chia rẽ người theo tôn giáo với người không theo tôn giáo, giữa người theo các tôn giáo khác nhau, chia rẽ các tín đồ tôn giáo với chính quyền nhân dân, với tổ chức chính trị, tổ chức chính trị-xã hội; xúc phạm niềm tin tín ngưỡng, tôn giáo; 3. Đăng, phát thông tin có nội dung kích động chiến tranh nhằm chống lại độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ nước Cộng hòa XHCN Việt Nam; 4. Xuyên tạc lịch sử; phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm dân tộc, anh hùng dân tộc''…

Điều 4 Luật An ninh mạng 2016, quy định: “Nguyên tắc bảo vệ an ninh mạng là: (1) Tuân thủ Hiến pháp và pháp luật; bảo đảm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; (2) Đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự quản lý thống nhất của Nhà nước;… (3) Kết hợp chặt chẽ giữa nhiệm vụ bảo vệ an ninh mạng… bảo đảm quyền con người, quyền công dân, tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân hoạt động trên không gian mạng''… Như Luật An ninh mạng xem bảo đảm QCD, QCN là một nguyên tắc.

Đồng thời, Luật An ninh mạng nghiêm cấm những hành vi sau: “(1) Tổ chức, hoạt động, cấu kết, xúi giục, mua chuộc, lừa gạt, lôi kéo, đào tạo, huấn luyện người chống Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam; (2) Xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc…; (3) Thông tin sai sự thật gây hoang mang trong nhân dân,…; (4) Hoạt động mại dâm, tệ nạn xã hội, mua bán người; đăng tải thông tin dâm ô, đồi trụy, tội ác; phá hoại thuần phong mỹ tục của dân tộc…; (5) Xúi giục, lôi kéo, kích động người khác phạm tội... (6) Lợi dụng hoặc lạm dụng hoạt động bảo vệ an ninh mạng để xâm phạm chủ quyền, lợi ích, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc để trục lợi” (Điều 8). Như vậy có thể nói, Hiến pháp và pháp luật Việt Nam bảo đảm hài hòa giữa quyền và nghĩa vụ công dân, không có chuyện pháp luật Việt Nam vi phạm QCD, QCN như những kẻ thoái hóa về tư tưởng chính trị thường viết.

Đấu tranh phòng, chống các quan điểm sai trái, thù địch là một nhiệm vụ quan trọng trong công tác tư tưởng hiện nay.

          Hiện nay, các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị đang tăng cường chống phá sự nghiệp cách mạng nước ta với nhiều âm mưu, thủ đoạn hết sức tinh vi, nham hiểm, xảo quyệt. Đặc biệt là trước, trong và sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng, các hoạt động chống phá càng gia tăng cả về cấp độ, mật độ, tần suất và lưu lượng. Như chúng ta đã biết, âm mưu cơ bản, lâu dài của các thế lực cơ hội, thù địch là xóa bỏ chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, thủ tiêu sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa, đưa nước ta theo quỹ đạo của chủ nghĩa tư bản. Để thực hiện âm mưu đó, chúng tăng cường sử dụng “diễn biến hòa bình” - một chiến lược nằm trong hệ thống chiến lược phản cách mạng.

          Trong chiến lược này, tấn công trên mặt trận tư tưởng, văn hóa được chúng coi là “mũi đột phá”, hòng làm tan rã niềm tin, gây hỗn loạn về lý luận và tư tưởng, tạo ra “những khoảng trống” để dần đưa hệ tư tưởng tư sản thâm nhập cán bộ, đảng viên và nhân dân, từng bước chuyển hóa, xóa bỏ hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa. Chúng ra sức sử dụng các phương tiện truyền thông hiện đại, đặc biệt là Internet, các blog để truyền bá các quan điểm sai trái, tung tin xuyên tạc đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước; vu cáo, bịa đặt, bôi nhọ hình ảnh các đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước và Quân đội nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, chia rẽ Đảng, Nhà nước với Nhân dân.

          Với thủ đoạn xảo quyệt các thế lực thù địch đã thu thập, bịa đặt, nhào nặn, trộn lẫn thật giả, phát tán những thông tin, hình ảnh xấu độc. Chúng tung ra các luận điệu vu cáo, bình luận thâm độc liên quan tới những sự kiện trọng đại của đất nước, thu hút sự phụ họa của những phần tử bất mãn, cơ hội chính trị. Triệt để lợi dụng những thông tin về mặt trái, tiêu cực xã hội trên một số cơ quan truyền thông đại chúng của ta, thổi phồng, quy kết thành bản chất. Do vậy, để giảm thiểu tác động của thông tin xấu độc trên mạng thông tin toàn cầu đến nhận thức của cán bộ, công nhân viên, chiến sĩ, chúng ta phải tiến hành đấu tranh một cách toàn diện, trong đó cần chú trọng một số giải pháp chủ yếu sau:

          Thứ nhất là, tập trung xây dựng các tổ chức Đảng, thực sự là hạt nhân lãnh đạo, xây dựng các cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện.

          Các cấp ủy, tổ chức đảng cần tiếp tục triển khai đồng bộ các nội dung, biện pháp lãnh đạo; trong đó, đặc biệt chú trọng công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, công tác bảo vệ chính trị nội bộ; coi xây dựng tổ chức đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức là trọng tâm hàng đầu. Cùng với đó, cần quan tâm xây dựng các tổ chức quần chúng trong đơn vị vững mạnh, hoạt động đúng chức năng; Cấp ủy các cấp cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng đội ngũ đảng viên gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ; xây dựng cấp ủy gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ chủ trì; bởi đây là lực lượng nòng cốt trong tiến hành công tác giáo dục chính trị, tư tưởng là tấm gương để quần chúng noi theo trong nhận thức và hành động, đấu tranh làm thất bại âm mưu “Diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa đối với quân đội.

          Thứ hai là, tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo đổi mới và nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng.

Kết hợp chặt chẽ và đa dạng hóa các nội dung, hình thức giáo dục, tuyên truyền trong huấn luyện, trong sinh hoạt hằng ngày gắn với sinh hoạt tư tưởng, như: xây dựng đội ngũ báo cáo viên nòng cốt; tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, về truyền thống đơn vị, quân đội; đẩy mạnh các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ và phát huy có hiệu quả các thiết chế văn hóa ở đơn vị..., nhất là thực hiện tốt việc định hướng thông tin để bộ đội nhận rõ bản chất kẻ thù, với những âm mưu, thủ đoạn tinh vi và xảo quyệt của chúng. Từ đó, mọi quân nhân chủ động đấu tranh, phòng ngừa, tạo sự "tự miễn dịch" trước sự xâm nhập, phá hoại của các quan điểm tư tưởng sai trái, thù địch.

          Thứ ba là, tổ chức tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức cho cán bộ, công nhân viên, chiến sĩ về nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống các quan điểm sai trái, thù địch.

          Với tính đặc thù của phương thức đấu tranh tư tưởng, vũ khí tối ưu nhất vẫn là tạo “sức đề kháng” cho mỗi người có thể chống đỡ tác động từ thông tin, quan điểm sai trái, thù địch. Các cấp ủy, tổ chức Đảng phải lãnh đạo, chỉ đạo tiếp tục quán triệt và thực hiện tốt các quan điểm, chủ trương, giải pháp của Ban Bí thư Trung ương gắn với yêu cầu nhiệm vụ đấu tranh chống “DBHB” trong tình hình mới; tổ chức tốt học tập các chuyên đề, tài liệu về đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch. Tăng cường công tác bảo vệ nội bộ, không để xảy ra hiện tượng cán bộ, đảng viên và quần chúng bị kẻ địch lôi kéo, móc nối; kiên quyết đấu tranh, ngăn chặn những quan điểm, tư tưởng sai trái, thẩm lậu vào đơn vị. Thực hiện nghiêm túc các quy chế, quy định về quản lý tài liệu, không để các ấn phẩm văn hóa độc hại, tài liệu phản động lọt vào đơn vị. Làm tốt những vấn đề trên sẽ góp phần quan trọng vào việc ngăn chặn, phản bác những luận điệu sai trái của các thế lực thù địch, góp phần giữ vững an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội.