VIỆT NAM ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CHỐNG COVID-19 THẾ NÀO?

Ứng dụng truy vết, camera AI, bản đồ dịch tễ và thiết bị theo dõi... giúp việc kiểm soát và khoanh vùng dịch bệnh nhanh chóng.

1. Ứng dụng

Việt Nam hiện có 3 ứng dụng khai báo y tế phổ biến và hỗ trợ truy vết trong trường hợp người dùng bị lây nhiễm. Đó là Bluezone, Ncovi và Vietnam Health Declareation (VHD).

Ncovi và VHD là ứng dụng khai báo sức khỏe tự nguyện dành cho người Việt Nam và khách nhập cảnh. Dựa trên dữ liệu được người dùng chia sẻ, hệ thống y tế sẽ biết được các trường hợp cần chú ý để hỗ trợ nhanh nhất.

Bluezone là ứng dụng hỗ trợ truy vết sử dụng sử dụng công nghệ sóng Bluetooth. Smartphone cài ứng dụng Bluezone có thể giao tiếp với nhau trong khoảng cách hai mét, ghi nhận sự tiếp xúc gần vào lúc nào và trong bao lâu qua công nghệ định vị Bluetooth năng lượng thấp.

Khi có một ca nhiễm Covid-19 mới, cơ quan y tế nhập dữ liệu F0 này vào hệ thống. Hệ thống sau đó gửi dữ liệu F0 đến các smartphone khác trong cộng đồng Bluezone. Lịch sử tiếp xúc F0 trong 14 ngày trước đó sẽ được phân tích, đối chiếu và nếu trùng khớp, Bluezone sẽ cảnh báo cho người dùng có nguy cơ lây nhiễm, đồng thời hướng dẫn họ liên hệ với cơ quan y tế để nhận trợ giúp.

2. Camera giám sát từ xa

Các công ty lớn như Viettel, VNPT đã lắp hàng chục nghìn camera ở các khu cách ly. Camera giám sát từ xa sẽ giúp các cơ sở cách ly giảm nhân sự giám sát tại chỗ. Các cơ quan quản lý phòng chống dịch có thể theo dõi toàn bộ hoạt động tại các khu vực có gắn camera từ hệ thống quản lý 24/24 giờ.

Các hệ thống camera sử dụng điện toán đám mây để lưu dữ liệu, đồng thời bảo mật tốt hơn. Các tính năng chính của hệ thống camera là giám sát trực tiếp (live view), xem lại (play back), phân quyền người dùng (nhóm người dùng), bảo vệ dữ liệu người dùng, ghi log truy cập, lưu trữ theo quy định của Ban Chỉ đạo quốc gia phòng, chống Covid-19. Các tính năng nâng cao sẽ được cập nhật theo yêu cầu thực tế.

3. Vòng tay giám sát

Sản phẩm do G-Innovations phát triển có nền tảng khá giống vòng đeo tay sức khỏe hiện nay. Tuy nhiên, các tính năng, quản lý được tùy chỉnh để phù hợp với nhiệm vụ chính là quản lý người thuộc diện cách ly.

Vòng tay giám sát có 2 bản: G-Track Bluetooth và G-Track GPS đều chống nước chuẩn cao IPx8 và chịu được va đập mạnh. Cảm biến xuất hiện trên cả hai thiết bị là cảm biến đeo (phát hiện vòng bị tháo khỏi tay), đo thân nhiệt, đếm bước chân, tình trạng hoạt động. Thiết bị có thể phát hiện các thay đổi về độ cao, nhờ vậy ghi lại được cả quá trình di chuyển giữa các tầng chung cư, hỗ trợ việc truy vết tốt hơn. Thời lượng pin của cả hai sản phẩm đều là 30 ngày.

4. Camera AI

Hệ thống AI trong camera của công ty BA GPS phát hiện người không đeo khẩu trang và gửi cảnh báo thời gian thực cho nhà quản lý.

Tính năng giám sát người không đeo khẩu trang này được triển khai miễn phí trên các xe vận tải hành khách từ tháng 6. Cụ thể, hệ thống phân tích kết nối với camera trên xe để lấy dữ liệu hình ảnh, sau đó AI sẽ tự động phân tích, đánh dấu ô đỏ và gửi cảnh báo về đơn vị vận tải mỗi khi phát hiện có hành khách hoặc nhân viên nhà xe không đeo khẩu trang, hoặc đeo khẩu trang không đúng cách. Công nghệ giúp doanh nghiệp vận tải nhắc nhở từ xa và kịp thời nếu phát hiện trường hợp vi phạm, giảm lây lan dịch bệnh trong môi trường đông người và khó truy vết.

BKAV sử dụng camera AI giúp kiểm soát người nhập cảnh trái phép vào Việt Nam. Bình thường, người trực hệ thống sẽ phải quan sát màn hình 24/7 để phát hiện người xâm nhập bất hợp pháp. Đồng thời, hệ thống camera an ninh truyền thống cũng phải thiết lập tốn kém về hạ tầng để đáp ứng nhu cầu này. Trong khi đó, camera AI có thể được lập trình để đưa ra mệnh lệnh về trung tâm điều hành ngay khi phát hiện có người xâm nhập bất hợp pháp, từ đó giảm thiểu sức người. Ngoài ra, hạ tầng cho hệ thống này cũng được cắt giảm, bởi toàn bộ thông tin được xử lý trực tiếp từ camera. Ngoài ra camera AI còn hỗ trợ giám sát cho các doanh nghiệp như cảnh báo tự động khi khoảng cách giữa hai người đứng xếp hàng không đủ 2 mét, nhận diên khuôn mặt.

5. Bản đồ Covid

Nhiều hệ thống bản đồ về tình hình dịch bệnh Covid-19 được xây dựng bởi chính quyền các tỉnh thảnh phố hay các công ty tại Việt Nam cho cho phép người dân có thể xem những điểm cách ly tập trung, các vùng cách ly y tế và chốt kiểm soát dịch bệnh hiển thị trên bản đồ theo thời gian thực. Tùy thuộc từng khu vực, bản đồ có thể hiển thị danh sách bệnh nhân theo số hiệu hoặc chữ viết tắt, cùng thông tin cá nhân cơ bản như năm sinh, giới tính, tình trạng sức khoẻ và nơi đang điều trị.

Bản đồ số hiển thị rất cụ thể, trên màn hình có chú thích cho từng biểu tượng như vùng cách ly, khu vực nhà bệnh nhân, chốt kiểm soát dịch... để người dân dễ dàng nắm bắt thông tin và không di chuyển đến các khu vực này. Mục tiêu của bản đồ là giúp người dân có thể biết rõ về tình hình dịch Covid-19 tại khu vực mình sống

VIỆT NAM ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CHỐNG COVID-19 THẾ NÀO?

Ứng dụng truy vết, camera AI, bản đồ dịch tễ và thiết bị theo dõi... giúp việc kiểm soát và khoanh vùng dịch bệnh nhanh chóng.

1. Ứng dụng

Việt Nam hiện có 3 ứng dụng khai báo y tế phổ biến và hỗ trợ truy vết trong trường hợp người dùng bị lây nhiễm. Đó là Bluezone, Ncovi và Vietnam Health Declareation (VHD).

Ncovi và VHD là ứng dụng khai báo sức khỏe tự nguyện dành cho người Việt Nam và khách nhập cảnh. Dựa trên dữ liệu được người dùng chia sẻ, hệ thống y tế sẽ biết được các trường hợp cần chú ý để hỗ trợ nhanh nhất.

Bluezone là ứng dụng hỗ trợ truy vết sử dụng sử dụng công nghệ sóng Bluetooth. Smartphone cài ứng dụng Bluezone có thể giao tiếp với nhau trong khoảng cách hai mét, ghi nhận sự tiếp xúc gần vào lúc nào và trong bao lâu qua công nghệ định vị Bluetooth năng lượng thấp.

Khi có một ca nhiễm Covid-19 mới, cơ quan y tế nhập dữ liệu F0 này vào hệ thống. Hệ thống sau đó gửi dữ liệu F0 đến các smartphone khác trong cộng đồng Bluezone. Lịch sử tiếp xúc F0 trong 14 ngày trước đó sẽ được phân tích, đối chiếu và nếu trùng khớp, Bluezone sẽ cảnh báo cho người dùng có nguy cơ lây nhiễm, đồng thời hướng dẫn họ liên hệ với cơ quan y tế để nhận trợ giúp.

2. Camera giám sát từ xa

Các công ty lớn như Viettel, VNPT đã lắp hàng chục nghìn camera ở các khu cách ly. Camera giám sát từ xa sẽ giúp các cơ sở cách ly giảm nhân sự giám sát tại chỗ. Các cơ quan quản lý phòng chống dịch có thể theo dõi toàn bộ hoạt động tại các khu vực có gắn camera từ hệ thống quản lý 24/24 giờ.

Các hệ thống camera sử dụng điện toán đám mây để lưu dữ liệu, đồng thời bảo mật tốt hơn. Các tính năng chính của hệ thống camera là giám sát trực tiếp (live view), xem lại (play back), phân quyền người dùng (nhóm người dùng), bảo vệ dữ liệu người dùng, ghi log truy cập, lưu trữ theo quy định của Ban Chỉ đạo quốc gia phòng, chống Covid-19. Các tính năng nâng cao sẽ được cập nhật theo yêu cầu thực tế.

3. Vòng tay giám sát

Sản phẩm do G-Innovations phát triển có nền tảng khá giống vòng đeo tay sức khỏe hiện nay. Tuy nhiên, các tính năng, quản lý được tùy chỉnh để phù hợp với nhiệm vụ chính là quản lý người thuộc diện cách ly.

Vòng tay giám sát có 2 bản: G-Track Bluetooth và G-Track GPS đều chống nước chuẩn cao IPx8 và chịu được va đập mạnh. Cảm biến xuất hiện trên cả hai thiết bị là cảm biến đeo (phát hiện vòng bị tháo khỏi tay), đo thân nhiệt, đếm bước chân, tình trạng hoạt động. Thiết bị có thể phát hiện các thay đổi về độ cao, nhờ vậy ghi lại được cả quá trình di chuyển giữa các tầng chung cư, hỗ trợ việc truy vết tốt hơn. Thời lượng pin của cả hai sản phẩm đều là 30 ngày.

4. Camera AI

Hệ thống AI trong camera của công ty BA GPS phát hiện người không đeo khẩu trang và gửi cảnh báo thời gian thực cho nhà quản lý.

Tính năng giám sát người không đeo khẩu trang này được triển khai miễn phí trên các xe vận tải hành khách từ tháng 6. Cụ thể, hệ thống phân tích kết nối với camera trên xe để lấy dữ liệu hình ảnh, sau đó AI sẽ tự động phân tích, đánh dấu ô đỏ và gửi cảnh báo về đơn vị vận tải mỗi khi phát hiện có hành khách hoặc nhân viên nhà xe không đeo khẩu trang, hoặc đeo khẩu trang không đúng cách. Công nghệ giúp doanh nghiệp vận tải nhắc nhở từ xa và kịp thời nếu phát hiện trường hợp vi phạm, giảm lây lan dịch bệnh trong môi trường đông người và khó truy vết.

BKAV sử dụng camera AI giúp kiểm soát người nhập cảnh trái phép vào Việt Nam. Bình thường, người trực hệ thống sẽ phải quan sát màn hình 24/7 để phát hiện người xâm nhập bất hợp pháp. Đồng thời, hệ thống camera an ninh truyền thống cũng phải thiết lập tốn kém về hạ tầng để đáp ứng nhu cầu này. Trong khi đó, camera AI có thể được lập trình để đưa ra mệnh lệnh về trung tâm điều hành ngay khi phát hiện có người xâm nhập bất hợp pháp, từ đó giảm thiểu sức người. Ngoài ra, hạ tầng cho hệ thống này cũng được cắt giảm, bởi toàn bộ thông tin được xử lý trực tiếp từ camera. Ngoài ra camera AI còn hỗ trợ giám sát cho các doanh nghiệp như cảnh báo tự động khi khoảng cách giữa hai người đứng xếp hàng không đủ 2 mét, nhận diên khuôn mặt.

5. Bản đồ Covid

Nhiều hệ thống bản đồ về tình hình dịch bệnh Covid-19 được xây dựng bởi chính quyền các tỉnh thảnh phố hay các công ty tại Việt Nam cho cho phép người dân có thể xem những điểm cách ly tập trung, các vùng cách ly y tế và chốt kiểm soát dịch bệnh hiển thị trên bản đồ theo thời gian thực. Tùy thuộc từng khu vực, bản đồ có thể hiển thị danh sách bệnh nhân theo số hiệu hoặc chữ viết tắt, cùng thông tin cá nhân cơ bản như năm sinh, giới tính, tình trạng sức khoẻ và nơi đang điều trị.

Bản đồ số hiển thị rất cụ thể, trên màn hình có chú thích cho từng biểu tượng như vùng cách ly, khu vực nhà bệnh nhân, chốt kiểm soát dịch... để người dân dễ dàng nắm bắt thông tin và không di chuyển đến các khu vực này. Mục tiêu của bản đồ là giúp người dân có thể biết rõ về tình hình dịch Covid-19 tại khu vực mình sống./.

NGHIÊN CỨU VỀ DÂN SỐ VÀ PHÁT TRIỂN PHẢI TRỞ THÀNH NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU CẤP QUỐC GIA

Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030 chỉ rõ: Cần đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu về Dân số và Phát triển, đưa nội dung này là một trong những nhiệm vụ nghiên cứu khoa học công nghệ cấp quốc gia.

Nghị quyết số 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về Công tác dân số trong tình hình mới đã đề ra 7 nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu, trong đó có nhiệm vụ: "Đẩy mạnh nghiên cứu về Dân số và Phát triển, nhất là các vấn đề mới và trọng tâm về cơ cấu, chất lượng, phân bố dân số và lồng ghép yếu tố dân số vào kế hoạch hóa phát triển của từng ngành, từng lĩnh vực. Tăng cường hợp tác giữa các cơ sở nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước, phát triển mạng lưới nghiên cứu về Dân số và Phát triển".

Ngày 28/2/2020, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã ký Quyết định số 314/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch "Nâng cao năng lực nghiên cứu về Dân số và Phát triển đến năm 2030". Theo đó, mục tiêu tổng quát của Kế hoạch nhằm tăng cường tiềm lực nghiên cứu về Dân số và Phát triển, nâng cấp cơ sở vật chất, nâng cao năng lực trình độ nghiên cứu chuyên sâu, đẩy mạnh thực hiện nghiên cứu toàn diện về Dân số và Phát triển để cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn phục vụ việc triển khai các giải pháp hướng tới mục tiêu đề ra trong Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030 góp phần phát triển đất nước nhanh, bền vững.

Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030 nêu cụ thể và nhấn mạnh: Cần đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu về Dân số và Phát triển, đưa nội dung này là một trong những nhiệm vụ nghiên cứu khoa học công nghệ cấp quốc gia.

Hiện nay, các thách thức cần vượt qua là mức sinh giữa các vùng, miền còn chênh lệch đáng kể; mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn ở mức nghiêm trọng; chưa có giải pháp đồng bộ phát huy lợi thế của thời kỳ dân số vàng và thích ứng với già hóa dân số; chỉ số phát triển con người (HDI) còn thấp… Do đó, nội dung nghiên cứu cần giải quyết đồng bộ các vấn đề này, tập trung làm rõ mối quan hệ có tính quy luật giữa động thái dân số (sự thay đổi về quy mô, cơ cấu, phân bố dân số) với phát triển kinh tế - xã hội, môi trường và đảm bảo quốc phòng, an ninh. Trong đó, ưu tiên các vấn đề mới, trọng tâm về cơ cấu, chất lượng, phân bổ và lồng ghép các yếu tố dân số vào kế hoạch phát triển của từng ngành, lĩnh vực. Nhà nước thực hiện cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ đối với những vấn đề ưu tiên, trọng tâm trong thực hiện nhiệm vụ khoa học công nghệ về dân số.

Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030 cũng nhấn mạnh, cần hoàn thiện hệ thống thông tin, số liệu dân số đáp ứng yêu cầu cung cấp đầy đủ, kịp thời tình hình và dự báo dân số phục vụ hoạch định chính sách, xây dựng, thực hiện chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và quản lý xã hội. 

Như vậy, cần phải hình thành mạng lưới liên kết các cơ sở nghiên cứu, hình thành cơ sở dữ liệu nghiên cứu khoa học dùng chung về dân số và phát triển. Tổ chức mạng lưới thu thập thông tin, số liệu dân số theo hướng hiện đại, có sự phân công cụ thể các ngành, các cấp trong lĩnh vực này. Đẩy nhanh triển khai thực hiện đăng ký dân số và cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia thống nhất dùng chung, các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính và quản lý xã hội. Kiện toàn mạng lưới thu thập, cập nhật thông tin số liệu chuyên ngành dân số gắn với đội ngũ cán bộ, cộng tác viên dân số các cấp.

Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong xử lý, phân tích, lưu trữ thông tin số liệu về dân số bảo đảm tính tương thích, khả năng tích hợp, chia sẻ và kết nối các dữ liệu chuyên ngành. Từng bước tiếp cận, tương thích với các hệ thống dữ liệu dân số thông dụng trên thế giới./.