TRÁCH NHIỆM CỦA NGƯỜI SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI

Tình trạng tán phát tin giả, tin sai sự thật trên Internet, mạng xã hội đáng báo động và đang diễn biến rất phức tạp, theo chiều hướng gia tăng. Đây là đánh giá của Bộ Công an về tình trạng tin giả, phát tán các video phản cảm, độc hại trên mạng Internet trong báo cáo gửi đại biểu Quốc hội về một số nội dung liên quan đến nhóm vấn đề chất vấn tại phiên họp thứ 14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Theo Bộ Công an, các đối tượng triệt để lợi dụng các tính năng của mạng xã hội để tuyên truyền, vu cáo, ý đồ kích động chống Đảng, Nhà nước, chính quyền các cấp, gây rối loạn về thông tin... Thủ đoạn phổ biến tạo lập các tài khoản cá nhân mạng xã hội mạo danh lãnh đạo Đảng, Nhà nước, người đứng đầu chính quyền các cấp, mạo danh người nổi tiếng; chỉnh sửa các thông số kỹ thuật của tập tin thời gian để đăng tải tin giả, tin sai sự thật nhằm dẫn dắt dư luận; lợi dụng các sự kiện nóng", các "vấn đề thu hút sự quan tâm của xã hội" để tạo dựng thông tin giả mạo, đánh lừa dư luận.

Bên cạnh đó, xuất hiện hiện tượng số đối tượng xấu vì động cơ vụ lợi kinh tế, đã tạo dựng tin giả, tin sai sự thật, tán phát trên không gian mạng, nhất là mạng xã hội để thu hút người dùng tương tác nhằm thu về lợi ích từ việc bán hàng, ủng hộ, tài trợ bằng tiền, lợi ích vật chất... gây hoang mang dư luận. Tình trạng tràn lan các video có nội dung nhảm nhí, giật gân trên mạng xã hội nhằm lôi kéo người xem để kiếm tiền. Thậm chí, một số đối tượng tìm mọi cách để nổi tiếng trên mạng xã hội, kể cả việc thực hiện cả hành vi vi phạm pháp luật, sản xuất các nội dung phản cảm, thiếu tính giáo dục, giả mạo thông tin, kích động bạo lực, bôi nhọ, nói xấu chính quyền...

Trước tình hình đó, Bộ Công an đã chỉ đạo các Công an các đơn vị, địa phương tăng cường công tác theo dõi, rà quét thông tin trên mạng xã hội, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức trên địa bàn có hành vi phát tán các tin giả, phản động, xấu độc, vi phạm pháp luật.

Phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông triển khai nhiều giải pháp đấu tranh đồng bộ về pháp lý, kinh tế, kỹ thuật nhằm buộc các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xuyên biên giới tuân thủ pháp luật Việt Nam; qua đó kiểm soát, hạn chế, ngăn chặn, gỡ bỏ kịp thời thông tin giả, xấu, độc hại, phản cảm trên mạng xã hội.

Cử đầu mối phối hợp với Trung tâm xử lý tin giả - Bộ Thông tin và Truyền thông thẩm định nguồn tin, xử lý tin giả. Ban hành "Quy trình công tác công an phát hiện, đấu tranh, xử lý tin giả, tin sai sự thật trên Internet, mạng xã hội", trong đó đã chỉ ra các bước tiến hành; các trường hợp có thể gặp phải trong quá trình đấu tranh xử lý; phân công trách nhiệm cụ thể của các đơn vị, địa phương trong chủ trì, phối hợp đấu tranh, xử lý tin giả, tin sai sự thật trên Internet, mạng xã hội .

Tuy nhiên, Bộ Công an nhận định, hiệu quả công tác đấu tranh với hành vi đưa tin không chính xác, phát tán các video phản cảm, độc hại trên mạng Internet vẫn chưa tương xứng với thực trạng. Nguyên nhân chủ yếu của sự gia tăng vi phạm trên các nền tảng số xuyên biên giới là do:

(1) Người sử dụng cho rằng, khi cung cấp, phát tán thông tin trên các nền tảng mạng xã hội của nước ngoài khó bị phát hiện danh tính, có tư tưởng "vô danh nên vô trách nhiệm", không sợ bị xử lý nên tự do phát ngôn và không nghĩ đến hậu quả, tác động tiêu cực cho xã hội, cho cá nhân, tổ chức bị ảnh hưởng.

(2) Người dân khó có căn cứ, cơ sở để xác định tin thật nếu cơ quan chức năng không kịp thời xác nhận nên tiếp tục phát tán theo cấp số nhân, nhất là những vấn đề "nóng" được nhiều người quan tâm, gây hoang mang trong xã hội.

(3) Các đối tượng phát tán thông tin thường xuyên tận dụng những thay đổi, phát triển mới về công nghệ để cải tiến các hình thức phát tán thông tin. (4) Người dân trong nước ngày càng phụ thuộc vào các mạng xã hội nước ngoài trong bối cảnh Việt Nam chưa có các dịch vụ tương tự phục vụ nhu cầu của nhân dân trong khi đó, các doanh nghiệp nước ngoài cung cấp dịch vụ xuyên biên giới vào Việt Nam vẫn tìm cách né tránh, không phối hợp thực hiện ngăn chặn thông tin xấu độc tại Việt Nam.

Để công tác đấu tranh phòng, chống tin giả, sai sự thật, tán phát các video phản cảm, độc hại đạt hiệu quả cao, trong thời gian tới, Bộ Công an tiếp tục thực hiện một số giải pháp trọng tâm sau:

(1) Quản lý chặt chẽ thông tin trên Internet và mạng xã hội trên cơ sở luật pháp và các điều ước quốc tế. Chủ động rà soát, đánh giá, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng internet, mạng xã hội, báo chí.

(2) Chủ động bám sát diễn biến tình hình, nhất là các vấn đề, vụ việc nhạy cảm, phức tạp có nguy cơ bị các đối tượng khai thác để tạo dựng, tán phát, chia sẻ thông tin giả mạo, tin sai sự thật; chủ động rà soát, đánh giá xác định đối tượng "nguồn tin trọng điểm" để đôn đốc, hướng dẫn, điều phối tổ chức truy tìm, đấu tranh, xử lý, xử phạt nghiêm minh với những hành vi cố tình đưa thông tin bịa đặt, sai sự thật lên mạng xã hội, hành vi xuyên tạc đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ lãnh đạo Đảng, Nhà nước, phá hoại quan hệ quốc tế của đất nước; đồng thời tuyên truyền cảnh báo định hướng dư luận.

(3) Chủ động đấu tranh, ngăn chặn, gỡ bỏ, triệt phá, vô hiệu hóa thông tin xấu độc, tin giả, tin sai sự thật. Phát huy vai trò Ban Chỉ đạo 35 các cấp về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Nghiên cứu áp dụng những giải pháp kỹ thuật mới về công nghệ thông tin và truyền thông phục vụ công tác theo dõi, nắm bắt, phân tích, đánh giá, chỉ đạo, điều hành, phối hợp của các lực lượng thuộc Ban Chỉ đạo 35 Trung ương và Ban Chỉ đạo 35 các ban, bộ, ngành, địa phương trong tổ chức đấu tranh, ngăn chặn, xử lý tin giả, tin sai sự thật, tán phát các video phản cảm, độc hại. Giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân nhận diện, tự phòng chống các thủ đoạn, nội dung thông tin xấu, độc trên mạng xã hội.

(4) Chủ động, kịp thời cung cấp thông tin chính thống một cách đầy đủ, toàn diện. Đồng thời, chỉ rõ những thủ đoạn, tính chất nguy hại của thông tin xấu độc đối với xã hội; trang bị kiến thức cần thiết để mỗi người có thể tự sàng lọc, tiếp nhận thông tin hữu ích, chính thống, đồng thời "miễn dịch" với những thông tin xấu, độc làm nhiễu loạn môi trường xã hội.

(5) Phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, Internet quản lý chặt chẽ thông tin trên không gian mạng; thực hiện chức năng quản lý nhà nước, yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xuyên biên giới tại Việt Nam tuân thủ, chấp hành đầy đủ quy định của pháp luật Việt Nam trên lĩnh vực đảm bảo an ninh, an toàn thông tin mạng.

TIN GIẢ, HIỂM HỌA THẬT

Tin giả như một loại virus độc hại, nó xâm nhập, gây rối dư luận, gây rối lòng tin, thậm chí làm khủng hoảng niềm tin...

Thông tin bịa đặt không phải đến bây giờ mới xuất hiện trong đời sống xã hội. Tuy nhiên, trong điều kiện công nghệ mới, phương thức truyền tin, nhất là mạng xã hội phát triển sâu rộng thì tin giả càng thêm đất sống.

Tin giả như một loại virus độc hại, nó xâm nhập, gây rối dư luận, gây rối lòng tin, thậm chí làm khủng hoảng niềm tin. Các thế lực phản động, thù địch và cơ hội chính trị lợi dụng điều này để xuyên tạc, kích động chống phá hòng gây mất ổn định đất nước ta. Vì thế, phải đấu tranh mạnh mẽ để loại bỏ mối hiểm họa thật sự này.

1. Tin giả, trong từ điển tiếng Anh và truyền thông quốc tế sử dụng gọi là fake news. Bản thân nó có nghĩa để chỉ tin rác, tin giả mạo được tuyên truyền nhằm cố ý lừa bịp người khác.

Ở Việt Nam, trong đời sống dân gian, loại tin đó được gọi nôm là “tin vịt”. Tin này dứt khoát không bao giờ đúng với thực tế, nó được đưa ra để nhằm đánh lừa, tạo sự hiểu sai về một vấn đề, sự kiện nào đó.

Đáng tiếc, tin giả giờ đây không chỉ được lan truyền miệng từ người này sang người kia mà thông qua các hiệu ứng truyền thông, mạng xã hội, nó lan truyền với tốc độ chóng mặt. Vì là tin bịa đặt, nên nó được cường điệu cho nên hàm chứa sự ly kỳ, hấp dẫn, dễ đánh vào xúc cảm, tâm lý của những người mà độ “hóng” cao.

Thật buồn khi có những cán bộ, đảng viên lại không phân tích đúng, sai, cả hữu ý và vô tình bị dòng tin ấy cuốn đi. Chính vài người thân của tác giả bài viết này, trước một vụ việc diễn ra cách đây không lâu về cái chết của một quân nhân, đã thường xuyên lên mạng, xem, đọc các bài viết xuyên tạc sự thật về kết quả xử lý của các cơ quan chức năng. Xem xong thì khẳng định như đinh đóng cột là đã cách chức ông tướng nọ, bỏ tù ông đại tá kia...Bằng rất nhiều cách, kiên trì giải thích, thuyết phục thì họ mới nhận ra rằng mình... tin sai!

Phải nói rằng, những thế lực xấu đã rất kỳ công trong việc cắt ghép, dàn dựng nên những hình ảnh có trong hàng chục clip, video ấy. Các thế lực phản động, thù địch và cơ hội chính trị thì ra sức lợi dụng điều đó để tiếp tục xuyên tạc, kích động chống phá hòng gây mất ổn định đất nước ta.

Bằng thủ đoạn không nói cho có, có nói cho thật nhiều, nói nhiều ắt phân vân, ngả nghiêng và nói mãi sẽ có người tin. Có thể nói, âm mưu, thủ đoạn này không mới nhưng nó rất có tác dụng. Các bằng chứng nghiên cứu khoa học cho thấy, sai lệch niềm tin do tiếp nhận tin giả giống như dịch bệnh lây lan. Khi cá nhân chia sẻ tin giả cũng đồng nghĩa với “lây truyền” niềm tin độc hại.

Ở Việt Nam, tin giả ngày càng xuất hiện nhiều và bỗng dưng trở thành một phần trong xã hội. Chỉ riêng tháng 10 vừa qua, khi chúng ta bước sang giai đoạn mới thích ứng an toàn, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19 đã có tới 200.000 tin, bài viết giả mạo, tiêu cực xuyên tạc Nghị quyết 128 của Chính phủ “thất bại toàn diện”; rằng người lao động không được hỗ trợ; bịa đặt Bộ Y tế “ép buộc” trẻ em tiêm vaccine nhằm thu lợi bất chính...

Các nước trên thế giới cũng vấp phải nạn tin tức giả mạo, xuyên tạc. Ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã đưa ra cảnh báo “Tin giả lan nhanh và dễ dàng hơn cả virus, nhưng mức độ nguy hiểm thì không hề thua kém”.

2. Trên thực tế, tin giả không chỉ chiến thắng tâm lý hiếu kỳ, tò mò của độc giả mà nó còn làm suy yếu các phương tiện truyền thông. Tin giả không chỉ hướng lái sai lệch một bộ phận xã hội mà còn “dắt mũi” cả một số phóng viên, cơ quan báo chí. Tin chưa được kiểm chứng từ cá nhân trên Facebook, Zalo... nhưng có những báo mạng vẫn "nhanh tay" biến thành sản phẩm báo chí.

Thiết nghĩ, để bảo đảm tính kịp thời, hiệu quả trong nhận diện, phòng ngừa, đấu tranh mạnh mẽ, hiệu quả với nạn tin giả cũng như giảm thiểu tác động xã hội của nó, cần có sự vào cuộc mạnh mẽ, liên thông của các cơ quan chức năng. Cần phải có cơ chế phối hợp chặt chẽ nhưng linh hoạt, vận dụng nghiêm khắc chế tài, luật pháp để xử lý nghiêm mọi cá nhân, tổ chức tung tin giả.

Tại Hội nghị công tác công an trong phòng, chống dịch ngày 11/10/2021, Bộ Công an cho biết đã chỉ đạo công an các đơn vị, địa phương tăng cường nắm, kiểm soát tốt tình hình trên không gian mạng; xử phạt hành chính hơn 150 đối tượng đăng tải tin giả, sai sự thật; ngăn chặn, yêu cầu gỡ bỏ 10.944 tin, bài viết, video chứa thông tin xấu độc.

Con số trên cho thấy, tin giả giống như rác rưởi hằng ngày làm bẩn nhà, bẩn phố, mà rác thì phải quét, quét rồi nó lại có, cho nên phải quét thật mạnh, thường xuyên, liên tục thì mới mong nhà luôn luôn sạch.

Luật pháp đã có những quy định chặt chẽ, tất yếu Nhà nước phải can dự để chống lại tin giả, đòi hỏi bộ máy quyền lực phải liêm chính, hiệu năng.

Tuy nhiên, vấn đề truyền thông đến cộng đồng phải được đặt lên hàng đầu. Một nguyên tắc vô cùng quan trọng trong xử lý tin giả đó là phải nhanh chóng cung cấp cho công chúng những thông tin đúng đắn, chính thống. Càng là những thông tin mà công chúng còn nghi ngờ, mơ hồ thì càng phải tăng cường cung cấp thông tin đúng để họ hiểu đúng.

Tiến sĩ Yeung Yong Uhm, chuyên gia truyền thông Hàn Quốc trong hội thảo khoa học quốc tế về quản trị khủng hoảng thông tin trong bối cảnh đại dịch Covid-19 đã nhấn mạnh tính minh bạch và thời điểm công bố thông tin. Thông tin trung thực và thông tin chính thống phải đến sớm, nhanh nhất có thể với người dân. Tiếc rằng, thực tế hiện nay “tin giả đi được 2/3 trái đất thì tin thật mới chạy theo”.

3. Tin giả nhưng hiểm họa lại thật. Tin giả thực sự là một loại virus độc hại, tác động xấu đến nhận thức, hành vi cá nhân, từ đó làm ảnh hưởng đến an ninh, an toàn xã hội.

Trước khi Nhà nước “điều trị” bệnh này, mỗi cá nhân cần tự mình có trách nhiệm sàng lọc, tiếp nhận thông tin trung thực, phủ nhận thông tin xuyên tạc, giả mạo để cuộc sống ngày càng tươi đẹp./.

Theo qdnd.vn

TUNG TIN SAI TRÁI ĐỂ PHÁ HOẠI NỖ LỰC PHÒNG CHỐNG DỊCH COVID-19

Khi làn sóng dịch COVID-19 lần thứ tư bùng phát với biến thể Delta vô cùng nguy hiểm, khiến nhiều tỉnh, thành phải thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 của Chính phủ thì tin giả cũng “tái bùng phát” trên mạng xã hội. TP Hồ Chí Minh sau hơn ba tháng thực hiện giãn cách xã hội, nhiều người lao động mất việc làm, làn sóng người ngoại tỉnh rồng rắn về quê, bệnh viện quá tải… khiến trật tự an toàn xã hội bị ảnh hưởng, tâm lý người dân bất an. Giữa lúc “nước sôi lửa bỏng”, nhiều kẻ đã tạo và tung tin giả lên mạng xã hội. Với cách ngụy tạo có chủ ý, tinh vi, ban đầu những người bất nhẫn này đã lấy được lòng tin của cộng đồng mạng, khiến họ xúc động và không ngại ngần bấm “like”, viết bình luận, ấn nút share (chia sẻ).

Những kẻ tạo tin giả ăn theo COVID -19 có nhiều mục đích khác nhau: Để tăng view, tăng like; để thu hút người đọc nhằm quảng bá, bán hàng online; để kích động, lôi kéo; để phá hoại công tác phòng, chống dịch mà cả nước đang chung tay thực hiện… Trong số những người tạo tin giả, lan truyền tin giả, có người do nhận thức chưa đầy đủ nên… hồn nhiên chia sẻ; có người cố ý; có những kẻ tạo tin giả để phục vụ ý đồ chính trị, chống phá Đảng, Nhà nước.

Theo Thiếu tá Nguyễn Việt Cường, Phó trưởng Phòng 3, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an, từ đầu năm 2020 đến nay, Cục đã cùng Công an các địa phương triệu tập đấu tranh với hơn 1.800 đối tượng, khởi tố xử lý hình sự 21 đối tượng, xử phạt hành chính 466 đối tượng, nộp ngân sách gần 5 tỷ đồng. Ngoài ra, cơ quan Công an còn phối hợp với ngành chức năng, các hãng cung cấp dịch vụ lớn để ngăn chặn, gỡ bỏ hàng nghìn thông tin giả liên quan đến COVID -19. Tuy nhiên, để ngăn chặn triệt để việc khởi tạo, phát tán tin giả không dễ, bởi ngoài những đối tượng muốn được gây chú ý, trục lợi, còn có những đối tượng cơ hội chính trị lợi dụng dịch bệnh COVID-19 để chống phá, coi đây là cơ hội để thực hiện âm mưu chính trị. Vì vậy, mỗi người cần tỉnh táo, đề cao cảnh giác và kiên quyết đấu tranh với nạn tin giả, không bị kích động bởi những thông tin sai trái.

CHÂN TƯỚNG NHỮNG CON RỐI QUẤY NHIỄU TRONG DỊCH BỆNH

Thời gian qua, những đối tượng cầm đầu, cốt cán của các tổ chức phản động lưu vong liên tục có những hoạt động chống phá nhằm ngăn cản nỗ lực của Việt Nam trong phòng, chống đại dịch COVID-19. Chân dung những con rối chống phá dưới danh nghĩa “nhà dân chủ” được nhắc tới sau đây sẽ giúp người dân nhận diện được bộ mặt thật của các đối tượng.

Nhắc đến Lisa Phạm, tên thật là Phạm Thị Anh Đào (SN 1979, Việt kiều Mỹ, cư trú tại Progresssibe Way, Denmaru, South California, Mỹ) thành viên “Biệt đoàn Sao trắng”, một phân nhánh của tổ chức khủng bố “Chính phủ Việt Nam tự do” do Nguyễn Hữu Chánh cầm đầu, nhiều người ngán ngẩm bởi chiêu trò quấy nhiễu, chống phá. Năm 2005, Lisa Phạm đã 3 lần về nước nhằm móc nối, lôi kéo, xúi giục các đối tượng phản động trong nước hoạt động phạm tội phá hoại, khủng bố và đã bị cơ quan an ninh Việt Nam bắt giữ.

Trong trại giam của Bộ Công an, Lisa Phạm đã thừa nhận tội lỗi, viết đơn xin khoan hồng và cam kết không tái phạm.

Thực hiện chính sách nhân đạo, khoan hồng của Đảng, Nhà nước, Lisa Phạm được trả tự do. Đến ngày 23/7/2006, Lisa Phạm bị trục xuất khỏi Việt Nam. Thế nhưng “chưa khỏi vòng đã cong đuôi”, ngay khi vừa đặt chân đến Mỹ, Lisa Phạm đã lên mạng Internet vu cáo Nhà nước Việt Nam cùm chân, bỏ đói và dùng nhục hình đối với chị ta. Đối tượng thường xuyên làm các clip xuyên tạc sự thật đăng tải trên mạng xã hội; cùng các đối tượng đồng bọn lập ra cái gọi là “chương trình khai dân trí” phát trực tiếp trên facbook và youtube, nội dung xuyên tạc sự thật về tình hình Việt Nam, có nhiều bài viết, chế ảnh xúc phạm Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Tháng 8/2017, Cơ quan An ninh điều tra, Bộ Công an ra quyết định khởi tố bị can, truy nã Lisa Phạm về tội “khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân” theo Điều 84, BLHS Việt Nam năm 1999. Trước đó, từ cuối năm 2016, Đào Minh Quân cùng Lisa Phạm và các đối tượng cốt cán âm mưu khôi phục tổ chức, tiếp tục âm mưu hoạt động khủng bố tại Việt Nam.

Cụ thể, thông qua mạng xã hội, Lisa Phạm lôi kéo, kết nối với nhiều đối tượng trong nước thành lập các “nhóm hành động” để tiến hành khủng bố, phá hoại. Nhóm đối tượng này có ý đồ thực hiện các hoạt động khủng bố, ám sát cán bộ, phá hoại các công trình trọng điểm trong nước, chế tạo bom xăng, bom khói để sử dụng trong các cuộc biểu tình, vu cáo lực lượng chức năng đàn áp người biểu tình. Cuối tháng 3/2017, theo chỉ đạo của Lisa Phạm, Nguyễn Đức Sinh từ Lào về Việt Nam để tập hợp các đối tượng thực hiện hoạt động khủng bố, phá hoại gây tiếng vang cho tổ chức.

Với tư tưởng chống đối quyết liệt, đối tượng tiếp tục lợi dụng tình hình dịch bệnh của Việt Nam liên tục sử dụng kênh youtube tán phát video xuyên tạc về công tác phòng, chống dịch bệnh của Chính phủ, vu cáo Chính phủ đã chỉ đạo “ép nhỏ con số lây nhiễm và tử vong” trong cả nước nhằm “mị dân và lừa gạt quốc tế”, “âm mưu nới lỏng giãn cách xã hội trước thềm 2-9 để ăn mừng”! Đồng thời thông qua đó, Lisa Phạm kêu gọi người dân toàn quốc làm giấy tờ giả qua mắt lực lượng chức năng để tự do đi lại, lập kế hoạch “phá chốt kiểm dịch của Việt Cộng”; phá rào cách ly tại các khu công nghiệp, tiến hành “3 sạch”(đốt sạch, giết sạch, phá sạch) trên toàn quốc, đặc biệt là TP Hồ Chí Minh và Bình Dương nhằm phản đối chính quyền và đưa người dân về quê hương cách ly điều trị.

Nguyễn Văn Đài, đối tượng cốt cán thành lập “Hội Anh em dân chủ”, hiện sống lưu vong tại Đức cũng liên tục có các bài viết chống phá. Nguyễn Văn Đài liên hệ với các tổ chức phản động trong và ngoài nước thực hiện các hành vi câu móc, hỗ trợ tài chính cho các hoạt động tuyển lựa, đào tạo, phát triển lực lượng chống đối trong nước và tán phát các tài liệu xuyên tạc, chống phá Đảng, Nhà nước ta, bôi nhọ lãnh tụ và chế độ. Khi tình hình dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, Đài đưa ra các bài viết bịa đặt với mục đích chống phá và kiếm tiền.

Lê Văn Sơn, đối trượng trốn lệnh truy nã tại Mỹ cũng là một trường hợp như vậy. Sơn sinh năm 1985, quê tại thôn Trinh Hà, xã Hoằng Trung, huyện Hoằng Hoá, Thanh Hóa. Con đường phạm tội của Sơn bắt đầu thời điểm đối tượng tốt nghiệp Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội và làm hướng dẫn viên du lịch tự do tại Hà Nội. Quá trình này, Sơn gặp gỡ và tiếp xúc với một số đối tượng cơ hội, bất mãn, có tư tưởng “đa nguyên, đa đảng”. Thay vì việc phải tiếp cận, chọn lọc thông tin thì Sơn đã dần dần bị tha hoá, trở thành một đối tượng hoạt động tích cực cho các báo, đài phản động trong và ngoài nước.

Năm 2011, cơ quan điều tra đã ra lệnh bắt 14 đối tượng trong tổ chức Việt Tân về tội “Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân”, theo khoản 1 và khoản 2, Điều 79, Bộ luật Hình sự. Trong số đó có Lê Văn Sơn, Hồ Đức Hòa và Đặng Xuân Diệu là ba thành viên cốt cán, tích cực nhất trong các hoạt động phá hoại. Với thái độ khai báo thành khẩn, Sơn được Tòa phúc thẩm tuyên mức án nhẹ hơn so với án sơ thẩm.

Những tưởng nhận được sự khoan hồng của pháp luật, Lê Văn Sơn sẽ biết quay đầu là bờ, làm lại cuộc đời. Tuy nhiên, sau khi ra tù, Lê Văn Sơn vào các tỉnh phía Nam tiếp tục câu kết với các đối tượng tiến hành hoạt động chống phá phức tạp hơn. Đối tượng hợp tác và tiếp tay cho các linh mục chống phá như Đặng Hữu Nam, Nguyễn Đình Thục… Trên Facebook cá nhân, Sơn thường xuyên đăng tải các bài viết thể hiện các quan điểm “đa nguyên, đa đảng”, đòi xóa bỏ sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam”. Khi dịch COVID-19 phức tạp, Lê Văn Sơn “theo đóm, ăn tàn”, tiếp tục có những bài viết chống phá.

Một số đối tượng của Việt Tân còn trắng trợn xuyên tạc việc giãn cách xã hội để phòng, chống sự lây lan dịch bệnh tại TP Hồ Chí Minh, cho rằng chính quyền tìm cách nhốt người dân ở nhà với các bài viết như: “Chỉ đi chợ hộ cho dân mà không giải quyết được”, “Chủ trương xét nghiệm toàn thành phố chỉ có lợi cho tập đoàn dược phẩm”, “Nhà cầm quyền CSVN mới là nguyên nhân chính làm cho dịch bệnh lây lan và mất kiểm soát như hiện nay”…

Cùng với Việt Tân, tổ chức Chính phủ quốc gia Việt Nam lâm thời (CPQGVNLT) cũng gia tăng thực hiện hoạt động chống phá. Các hội, nhóm của CPQGVNLT lan truyền video quay cảnh công nhân khu công nghiệp tại Bình Dương đạp phá rào chắn, chốt trực phòng COVID-19. Cùng với đó là kích động tụ tập biểu tình, bạo lực. Số đối tượng cầm đầu, cốt cán của tổ chức CPQGVNLT yêu cầu các thành viên sẵn sàng hỗ trợ các cuộc biểu tình khi có cơ hội; hứa hẹn sẽ cung cấp vũ khí cho người tham gia biểu tình để chống lại lực lượng chức năng nếu bị ngăn chặn. Chúng liên kết với một số đối tượng trong các hội, nhóm phản động trên không gian mạng khác như “Cờ Vàng”, “Bạn phải lên tiếng”… tán phát lời kêu gọi “ba sạch” các khu cách ly; xuyên tạc chính quyền tổ chức cách ly tập trung nhằm “làm lây lan dịch bệnh, giết bớt người dân, dọn chỗ đón ngoại bang”; kêu gọi người dân trong nước, đặc biệt là những người đang theo dõi, điều trị COVD-19 tại các khu cách ly tập trung biểu tình phản đối các quy định phòng, chống dịch, đốt sạch các khu cách ly để “tự cứu nếu không muốn chết vì COVID-19”.

Đọc và xem những clip trên của Lisa Phạm, Nguyễn Văn Đài, Lê Văn Sơn…, không thể chấp nhận những luận điệu lố lăng của kẻ phản bội lại quê hương, đất nước. Thực tiễn, khi đợt dịch thứ tư bùng phát, chủng Delta diễn biến phức tạp, không chỉ ở Việt Nam, các nước khu vực châu Á và trên thế giới đều căng thẳng trước tốc độ lây lan của dịch bệnh.

Trong tình hình đó, việc thực hiện giãn cách xã hội và 5K là một biện pháp giúp ngăn chặn tình hình dịch bệnh. Cùng với đó, CBCS của các lực lượng tuyến đầu như Y tế, Công an và Quân đội đã xung phong đến với đồng bào miền Nam, giúp phòng, chống dịch. Đó là những "tấm lá chắn" vững vàng giữa tâm dịch; ngày đêm bám trụ, túc trực tại các chốt kiểm soát dịch bệnh, đảm bảo an toàn tại các khu cách ly, bệnh viện dã chiến, khu vực phong tỏa, hoàn thành tốt nhiệm vụ kép, vừa ngăn chặn, đẩy lùi dịch bệnh, vừa giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Đó còn là những chiến sỹ thầm lặng làm nhiệm vụ ngăn chặn dịch bệnh từ nước ngoài xâm nhập vào Việt Nam qua con đường nhập cảnh. Những cán bộ Công an đối mặt với nguy cơ lây bệnh ở các khu cách ly hay những dấu chân âm thầm, không biết mệt mỏi đi đến từng nhà, có mặt ở từng góc phố, từng địa bàn với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người” để triển khai các biện pháp phòng, chống dịch COVID-19…

Trong cuộc chiến “chống dịch như chống giặc”, nhiều CBCS Công an phải đối mặt với nguy hiểm và bị lây nhiễm dịch bệnh, có CBCS đã ngã xuống như Đại úy Phan Tấn Tài, trinh sát Đội CSĐT tội phạm về ma tuý Công an quận 6; Đại úy Lê Huỳnh Nhật Minh, Phó trưởng Công an xã Phước Thạnh, huyện Gò Dầu (Tây Ninh)...

Hiện các cơ quan chức năng đang tăng cường hoạt động kiểm soát thông tin, xử lý nghiêm các hoạt động đăng tải tin giả, xuyên tạc liên quan đến đại dịch COVID-19; ngăn chặn tình trạng tin giả, xấu độc trên mạng xã hội gây hoang mang quần chúng, ảnh hưởng đến công tác phòng, chống dịch./.

PHÒNG, CHỐNG TIN GIẢ TRONG CUỘC CHIẾN CHỐNG ĐẠI DỊCH COVID-19

Hiện nay, thế giới đang bước sang giai đoạn mới trong cuộc chiến chống đại dịch Covid-19, gần hai năm kể từ khi chủng virus mới xuất hiện như một kẻ thù vô hình và dần trở thành hữu hình với hàng loạt các biến thể nguy hiểm. Cuộc chiến gay go, căng thẳng đó diễn ra không ngoại trừ bất kỳ quốc gia nào, riêng ở Việt Nam làn sóng dịch bệnh Covid-19 lần thứ tư đã tiếp tục trở lại và diễn biến nhanh chóng, phức tạp hơn, đe dọa nguy cơ thường trực bùng phát khiến cho đất nước luôn phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức.

Tuy nhiên, những ngày qua khi cả nước ta từ Bắc vào Nam, chính quyền cùng Nhân dân đang nỗ lực đẩy lùi dịch bệnh Covid-19 thì khắp trên các trang mạng xã hội lại xuất hiện một loại virus độc hại, nguy hiểm không kém đó là “virus tin giả”. Thực tế cho thấy, các cá nhân, tổ chức và đối tượng thù địch, phản động, cơ hội chính trị đã triệt để lợi dụng Internet, mạng xã hội làm công cụ tuyên truyền, tung tin thất thiệt và xuyên tạc, bịa đặt, đưa ra những luồng thông tin trái chiều, tiêu cực về tình hình dịch bệnh. Một số đối tượng thường đăng tải thông tin trên mạng xã hội nhằm mục đích “câu like”, tạo độ “giật gân” để tăng tương tác, đánh bóng tên tuổi và được cộng đồng quan tâm. Mặt khác, đó cũng có thể là những chiêu trò của các đối tượng thù địch, phản động, cơ hội chính trị nhằm phát tán thông tin xấu độc để hướng lái dư luận ngã theo quan điểm sai trái, gây tâm lý hoang mang cho người dân, kích động, chia rẽ sức mạnh quần chúng trong cuộc chiến chống dịch Covid-19 và sâu xa hơn là âm mưu phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc ta.

Thứ nhất, chúng tập trung xuyên tạc, chỉ trích chủ trương, chính sách phòng, chống dịch bệnh của nước ta, trong đó, các đối tượng tập trung chĩa mũi nhọn tấn công vào chiến lược Vaccine của Việt Nam. Cụ thể, trên tài khoản Facebook của Việt Tân đã đăng tin: “02 triệu liều Vaccine của Mỹ đã đến Việt Nam hôm 10/3/2021. Tất cả các cán bộ được ưu tiên đăng ký chích vaccine Mỹ. Họ đang củng cố đổ xô nhau ghi danh chích trước”. Có thể thấy, đây là thông tin xuyên tạc, hoàn toàn không chính xác do nước ta luôn có chính sách phân bổ vaccine rõ ràng, đảm bảo công bằng, minh bạch. Tính đến hết ngày 20/8/2021, cả nước đã tiêm được hơn 16,2 triệu liều Vaccine Covid-19. Hiện nay, cả nước đang tiếp tục đẩy mạnh triển khai thực hiện chiến lược Vaccine với phương châm “không ai bị bỏ lại phía sau” nhằm hướng tới đạt được mục tiêu đến quý I/2022, sẽ tiêm Vaccine cho hơn 70 triệu người dân.

Thứ hai, chúng lợi dụng những khó khăn trong phòng, chống dịch để xuyên tạc, kích động người dân, chia rẽ vùng miền và phá hoại tinh thần đoàn kết của người dân Việt Nam. Thời gian qua, lợi dụng tình hình dịch bệnh diễn biến căng thẳng ở khu vực phía Nam, các đối tượng phản động đã liên tục đăng lên mạng xã hội những thông tin bóp méo, xuyên tạc, sai sự thật, chúng cắt ghép từ nhiều nguồn tin khác nhau, xoáy vào những khó khăn trong thời gian giãn cách nhằm kích động, gieo rắc tâm lý hoài nghi, bất mãn cho người dân, hòng chia rẽ Nhân dân với chính quyền. Chẳng hạn như: “Mùa dịch Covid, Đảng không giúp dân, mà còn “ngăn sông cấm chợ” tức là giết dân. Thực hiện Chỉ thị số 16 đối với người lao động tự do là giam lỏng, không khác gì đi tù. Suốt mùa dịch, người dân chả được nhận bất cứ sự hỗ trợ nào từ nhà nước. Trên rót tiền tỉ, dưới nhận tiền xu, dân nghèo mãi mãi không nhận được gì. Dân nghèo ở Việt Nam đợi tiền hỗ trợ của chính quyền trong vô vọng. Chống dịch kiểu Việt Nam - chỉ thương cho người dân”… Những luận điệu phi lý, lạc lỏng với tinh thần được gắn mác là “vì dân” này đã bị chính thực tế khách quan vạch trần, lật tẩy. Trước tình hình dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, ngoài việc thực hiện đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch bệnh, các địa phương trong cả nước đang đẩy nhanh các hoạt động hỗ trợ người dân có hoàn cảnh khó khăn, chịu tác động của dịch Covid-19.

Với tinh thần “chống dịch như chống giặc”, thời gian tới, cuộc chiến chống đại dịch Covid-19 sẽ ngày càng cam go, quyết liệt hơn bởi chống giặc không chỉ là dịch bệnh mà còn là những thông tin bịa đặt, sai sự thật và thậm chí là những âm mưu, hoạt động lợi dụng tình hình dịch bệnh để chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc. Do đó, để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống “virus tin giả” trong cuộc chiến chống đại dịch Covid-19, Cấp ủy, chính quyền các cấp tăng cường chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ và phối hợp chặt chẽ với nhau nhằm phát huy được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị ra sức chặn đứng “virus tin giả” trên mạng xã hội. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao nhận thức cho quần chúng nhân dân về âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, phản động. Chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời đấu tranh, phản bác, vạch trần những quan điểm sai trái, thù địch về tình hình dịch bệnh./.

CẢNH GIÁC VỚI TIN GIẢ VỀ ĐẠI DỊCH COVID - 19

Thời gian gần đây, trên các trang mạng xã hội và tài khoản cá nhân nhiều lực lượng phản động và chống phá chính quyền đã tán phát tin, bài sai sự thật về tình hình dịch bệnh và công tác phòng, chống dịch Covid – 19 của nước ta như: “Công nhân bị bỏ đói, không có lương thực trong nhiều ngày, các trường hợp F0, F1 bị bỏ rơi”;  “mọi người ơi, mình có thuốc Nam trị Covid-19…”; đặc biệt, thông tin thất thiệt “nhiều thi thể chết vì Covid-19 đang xếp hàng dài tại Thành phố Hồ Chí Minh”, Ngoài ra, lợi dụng việc triển khai giãn cách xã hội theo Chỉ thị 15, 16 của Chính phủ tại các địa phương có dịch diễn biến phức tạp để tuyên truyền, xuyên tạc, vu cáo về quyền tự do đi lại, gây khó khăn cho cuộc sống của người dân. Nguy hiểm hơn chúng còn sử dụng phần mềm kỹ thuật số cắt ghép nhiều hình ảnh không có thật để bôi đen, xuyên tạc tình hình dịch và công tác chống dịch của Việt Nam.

Nội dung tin bài của chúng tập trung vào việc kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, tung tin sai sự thật về hiệu quả của các loại vắc xin, xuyên tạc việc sử dụng Quỹ vắc xin phòng, chống Covid-19… Những thông tin sai sự thật này đã tạo tâm lý bất an, lo lắng trong nhân dân, ảnh hưởng đến lòng tin của người dân về quan điểm, sách lược chống dịch của Việt Nam; gây nguy hiểm đối với sự an toàn, sức khỏe của mỗi cá nhân và đe dọa nỗ lực của cả hệ thống chính trị và Nhân dân trong cuộc chiến chống đại dịch Covid-19.

Vì thế, mỗi người dân cần cảnh giác trong việc tiếp nhận, chia sẻ thông tin trên các trang mạng xã hội; không để bị lợi dụng, vô tình tiếp tay cho chúng trong việc tuyên truyền thông tin sai lệch, trở thành người vi phạm pháp luật. Để chung tay ứng phó với dịch bệnh, mỗi chúng ta cần hết sức bình tĩnh, phối hợp với chính quyền và cơ quan chức năng thực hiện tốt quy định 5K của Bộ Y tế khuyến cáo và thường xuyên khai báo y tế, thực hiện nghiêm các quy định phòng, chống dịch bệnh của cơ quan chức năng. Đồng thời, kiên quyết đấu tranh phản bác, thông tin xuyên tạc, bịa đặt để kịp thời xử lý, ngăn chặn.

TỈNH TÁO VỚI TIN GIẢ VỀ DỊCH BỆNH COVID-19 TRÊN MẠNG XÃ HỘI

Trên mạng xã hội (MXH) hiện nay đang lan truyền nhiều thông tin không đúng, thậm chí xuyên tạc về tình hình dịch bệnh COVID-19. Điều này đã gây hoang mang, lo sợ cho người dân cũng như gây khó khăn cho công tác phòng, chống dịch bệnh. Chính vì vậy, khi dùng MXH, mọi người nên tỉnh táo, tránh rơi vào bẫy tin giả.

NHẬN DIỆN VÀ PHÒNG, CHỐNG TIN GIẢ TRÊN MẠNG XÃ HỘI

Ngày nay, với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, sự đa dạng các nền tảng mạng xã hội đã biến không gian mạng thành một thế giới ảo rộng lớn, nơi con người ở quốc gia này có thể gặp gỡ giao lưu với con người ở quốc gia khác mà không cần phải di chuyển hay lo về ngôn ngữ bất đồng. Đây cũng là môi trường để một số cá nhân, tổ chức trong và ngoài nước triệt để lợi dụng với những phương thức và thủ đoạn ngày càng tinh vi, đã tiến hành xây dựng hệ thống kênh tin truyền thông trải đều trên các nền tảng mạng xã hội như you tobe, face book, blog, instagram… với lượt người theo dõi và tương tác lớn như BBC Tiếng Việt, VOA Tiếng Việt, RFI Tiếng Việt, Chân trời mới, Việt Tân… Đi liền với đó là tập hợp các đối tượng chống đối, bất mãn, một số cá nhân có tư tưởng, nhận thức sai lệch, gom vào các group, hội, nhóm kín như “Công dân - góc nhìn báo chí”; “Đấu trường dân chủ”… để cung cấp tin, hình ảnh, đưa ra các bài viết, bình luận, lan truyền chia sẻ những thông tin sai sự thật về tình hình dịch COVID -19 tại Việt Nam.

Có thể nói, việc sử dụng mạng xã hội khi xảy ra các vụ việc nhạy cảm, phức tạp hay các vấn đề thu hút sự chú ý của người dân như công tác phòng, chống dịch COVID - 19 để xuyên tạc, bịa đặt, tiến tới kích động luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đe dọa đến tình hình an ninh, trật tự và hiệu quả của các biện pháp phòng, chống dịch bệnh.

Không chỉ tập trung vào bôi xấu, phủ nhận, lên án các cá nhân, tổ chức và Đảng Cộng sản Việt Nam, mà chúng còn dùng chiêu bài ca ngợi để dễ dàng lừa bịp, xuyên tạc… Điển hình như câu chuyện “bác sĩ Trần Khoa” để thấy, tin giả đã gây nhiễu loạn thế nào đối với đời sống xã hội. TP Hồ Chí Minh đã qua hơn 2 tháng thực hiện giãn cách xã hội nhưng tình hình dịch bệnh COVID-19 vẫn chưa hết nóng. Số ca mắc COVID-19 mỗi ngày vẫn ở số hàng nghìn, người bệnh tử vong vẫn tăng hằng ngày, đội ngũ nhân viên y tế làm việc căng như dây đàn... Trong bối cảnh đó, ngày 7-8, trên mạng xã hội xuất hiện status của nick name Trần Khoa. Facebook này chia sẻ câu chuyện vô cùng cảm động, quyết định hy sinh tình thân khi rút máy thở của mẹ mình để cứu sản phụ... đã được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội.

Status của “bác sĩ Trần Khoa”, hình ảnh 2 bé sơ sinh vừa chào đời ngoài “thông điệp” về sự hy sinh cao cả của vị bác sĩ, còn khiến người ta bàng hoàng, hoang mang về sự quá tải nghiêm trọng của hệ thống y tế. Nhưng, chỉ sau vài giờ, nhiều tài khoản mạng xã hội đã chỉ ra sự bất thường trong bài viết của “bác sĩ Khoa”, nhất là khi họ chỉ ra 2 bức ảnh trẻ sơ sinh đó được đăng tải trên tài khoản của bác sĩ Cao Hữu Thịnh vào thời điểm trước ngày 7-8. Khi khởi tạo tin giả này, hẳn kẻ chủ mưu đã nghĩ đến việc đăng tải thêm 2 bức ảnh để tạo nên sự tin cậy. Nhưng, chính sự “tin cậy” này đã bị cộng đồng mạng bóc phốt. Và, sự thật được phơi bày khi bác sĩ Cao Hữu Thịnh (bác sĩ từng công tác ở Bệnh viện Từ Dũ), người bế trên tay 2 bé sơ sinh đã lên tiếng, chính ông chứ không phải ai khác đã đón 2 bé chào đời vào 2 thời điểm khác nhau chứ không phải song sinh.

Ngày 8-8, Sở Y tế TP Hồ Chí Minh lên tiếng xác nhận, câu chuyện của “bác sĩ Khoa” được đăng tải trên mạng xã hội là hư cấu. Hiện, Công an Tp Hồ Chí Minh đang xác minh, làm rõ nguồn gốc “bác sĩ Khoa”.

Thống kê của Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an, từ năm 2020 đến nay, đơn vị này và công an các địa phương triệu tập đấu tranh hơn 1.800 đối tượng, khởi tố xử lý hình sự 21 đối tượng, xử phạt vi phạm hành chính 466 đối tượng với số tiền hơn 5 tỷ đồng. Chỉ tính riêng trong đợt dịch thứ 4, Cục đã phối hợp xử lý hành chính 82 đối tượng, xử lý hình sự 1 đối tượng ở TP. Hồ Chí Minh và tiếp tục nhận diện, xử lý các đối tượng khác theo quy định pháp luật. Những con số nêu trên cho thấy, Cơ quan công an đã nỗ lực thế nào để dẹp nạn tin giả ăn theo dịch COVID-19. 1.800 đối tượng bị xử lý đã tung ra bao nhiêu con “virus tin giả” độc hại? Những con “virus” này đã cản trở, phá hoại nỗ lực phòng, chống dịch trong làn sóng dịch COVID-19 thứ nhất, thứ hai, thứ ba và làn sóng thứ tư như thế nào? Rõ ràng, tính chất phức tạp, độ tinh vi của kẻ khởi tạo tin giả ngày càng cao tay hơn.

Do đó, cần nâng cao việc nhận diện âm mưu, thủ đoạn, ý đồ của một số cá nhân, tổ chức trong và ngoài nước xuyên tạc, bịa đặt về tình hình phòng, chống dịch COVID -19 tại Việt Nam, góp phần nâng cao cảnh giác, ý thức trách nhiệm của người dân trong thời gian dịch bệnh diễn biến phức tạp là điều hết sức cần thiết.

Chuyên gia truyền thông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Tập đoàn Truyền thông LeBoss cho rằng: “Công chúng cần phải tìm cách tự miễn dịch với tin giả, bằng cách chậm lại, cẩn trọng, tỉnh táo kiểm chứng các thông tin mình đọc được từ các nguồn tin không chính thống, kiểm tra tính chính danh và thẩm quyền của nguồn tin”. Còn Thiếu tá Lê Tiến Cường, Phó trưởng Phòng 3, Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an khuyến cáo: “Người dùng mạng xã hội khi tiếp nhận thông tin cần xem xét kỹ nội dung, so sánh, đối chiếu với những nguồn thông tin khác cũng như với sự việc trên thực tế, xem xét độ tin cậy của số liệu, thời gian, địa điểm, sự kiện, phát hiện những điểm mâu thuẫn, thiếu logic, thiếu cơ sở khoa học, cơ sở thực tiễn. Chúng ta cần hình thành thói quen kiểm chứng thông tin, nhất là khi tiếp nhận thông tin từ những nguồn không chính thống, không đáng tin cậy”.

TIN GIẢ VỀ COVID-19 GÂY HOANG MANG, BỨC XÚC DƯ LUẬN

Làn sóng dịch bệnh COVID-19 lần thứ 4 đang diễn biến phức tạp, nhiều địa phương phải thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 của Chính phủ.

Trong khi người dân cả nước đang đồng lòng cùng cấp ủy, chính quyền các cấp chống dịch thì có không ít những tin tức thất thiệt, bịa đặt, giả mạo được tung ra, gây hoang mang, bức xúc dư luận. Chi tiết mời các bạn xem Infographic./.

NHẬN DIỆN TIN GIẢ TRÊN CÁC TRANG MẠNG XÃ HỘI

Tin giả (fake news) được hiểu là những thông tin không chính xác, chưa được kiểm chứng, kiểm duyệt, xuất hiện sai lệch về nội dung, được phát tán trên không gian mạng và các phương tiện truyền thông, bao gồm cả truyền thông xã hội. Thực tế, những thông tin sai lệch thường có xu hướng lan truyền nhanh hơn tin thật, được cung cấp bởi các cơ quan truyền thông, báo chí chính thống. Đây là một thách thức đối với tất cả các quốc gia trên thế giới. Theo thống kê của cơ quan chức năng, Mạng xã hội (Facebook, Google, Zalo…) trở thành nền tảng lan truyền tin giả phổ biến nhất. Tin giả xuất hiện trên mọi lĩnh vực: Chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội…

Dịch COVID-19 bùng phát đã làm vấn nạn tin giả trở nên nguy hiểm hơn bao giờ hết. Tin giả về COVID-19 được tán phát chủ yếu thông qua mạng xã hội (Facebook, YouTube, Tiktok…) với nhiều mục đích, ý đồ khác nhau, được liệt kê vào 25 chủ đề tiêu cực, trong đó có 5 loại chủ đề xâm phạm an ninh quốc gia. Chỉ trong năm 2020, cơ quan chức năng đã xác định khoảng 100 hội nhóm trên mạng xã hội Facebook, 14.000 chuyên trang Facebook; hơn 80 kênh YouTube chống phá với tần suất cao, khoảng trên 54.000 video vi phạm thường xuyên tán phát tin giả có ảnh hưởng tới an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội. Trong đó, xử phạt hành chính hơn 1.000 đối tượng có hoạt động đăng tải thông tin chưa chính xác về dịch COVID-19.

Nhiều thủ đoạn được các đối tượng sử dụng trong đăng tải tin giả, nguy hiểm nhất là việc sử dụng “khoảng trống thông tin” để tấn công vào sự hiếu kỳ của công chúng và làm mới thông tin cũ, bịa đặt thông tin mới. Nhiều thông tin bị xuyên tạc, bóp méo sự thật, thông qua những tiêu đề “giật gân”, “câu khách” về vấn đề dư luận đang quan tâm, nhất là vấn đề liên quan đến nội bộ Đảng, Nhà nước, tham nhũng, tiêu cực. Thông thường, tin giả được tạo ra có mục đích vụ lợi, thu hút lượt xem, lượt thích của cộng đồng mạng, tạo ra lợi nhuận. Tuy nhiên, nhiều tin giả được tạo ra với mục đích xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, quyền và lợi ích của tổ chức, cá nhân. Nhiều tin giả mang nội dung riêng tư, bịa đặt, xuyên tạc hoặc thật giả lẫn lộn lên mạng nhằm khủng bố tinh thần và tạo dư luận xã hội trên cộng đồng mạng phục vụ các ý đồ đen tối, gây phương hại đến ổn định chính trị và trật tự, an toàn xã hội. Hàng loạt cuộc biểu tình, bạo loạn nổ ra trên thế giới, gây bất ổn chính trị, xã hội trong thời gian dài ở các quốc gia đều có sự tham gia của tin giả và mạng xã hội./.

NHỮNG CẤP ĐỘ “BIẾN CHỦNG” CỦA TIN GIẢ

Trong bối cảnh cuộc chiến chống đại dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, cam go, tin giả được các thế lực thù địch, phần tử phản động triệt để khai thác, lợi dụng như một chiêu bài để chống phá Đảng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân. Nó phát triển theo những “biến chủng” mới, nguy hiểm cả về cấp độ và tính chất...

Trong môi trường thông tin, truyền thông hiện nay, cuộc chiến chống đại dịch Covid-19, là mảng đề tài trọng tâm, chiếm phần lớn diện tích, lưu lượng thông tin của các phương tiện truyền thông đại chúng và mạng xã hội (MXH). Bên cạnh những thông tin chủ lưu về tình hình dịch bệnh, diễn biến, hiệu quả chống dịch ở các cấp, các ngành, các địa phương... không gian mạng liên tục xuất hiện tin giả. Hệ thống hóa những loại tin giả xuất hiện trên không gian mạng thời gian qua, chúng ta thấy rõ quy luật và những diễn biến của nó, giống như những “biến chủng” của loại virus nguy hiểm.

  Để có cái nhìn mang tính hệ thống và cụ thể về vấn nạn tin giả nhằm làm rõ vấn đề trên, chúng ta cùng điểm qua một số dẫn chứng trong khoảng thời gian từ khi dịch Covid-19 tái bùng phát tại TP Hồ Chí Minh và khu vực phía Nam, cuối tháng 5-2021 đến nay.

Cấp độ đầu tiên, đó là những tin giả liên quan đến đời sống kinh tế-xã hội (KT-XH). Đối tượng tung tin giả nhằm mục đích gây hỗn loạn thị trường, gây bất ổn đời sống nhân dân. Ngay trước thời điểm TP Hồ Chí Minh thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 15 của Thủ tướng Chính phủ, đời sống xã hội ngay lập tức xuất hiện tin giả, lan truyền về việc thị trường sẽ khan hiếm hàng hóa, giá cả sẽ tăng đột biến. Thông tin thất thiệt này đã lừa được một bộ phận người dân. Nhiều người đổ xô đi mua hàng dự trữ, gây sốt giá cục bộ. Khi TP Hồ Chí Minh triển khai thực hiện Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ, cách ly xã hội toàn thành phố, những tin giả tương tự tiếp tục xuất hiện. Để dẫn dụ niềm tin của công chúng, đối tượng tung tin giả đã tinh vi thực hiện cách đưa tin và truyền tin theo kiểu tin từ “nội bộ cơ quan nhà nước”, giả mà như thật. Thêm một lần nữa, một bộ phận công chúng lại sa bẫy...

Tuy nhiên, những tin giả dạng này đã được chặn đứng kịp thời. Cơ quan chức năng ngay lập tức lên tiếng bác bỏ, nên hậu quả đối với đời sống xã hội là không đáng kể. Hiện thực đời sống KT-XH, trọng tâm là thị trường hàng hóa và hệ thống chuỗi cung ứng đến tận tay người tiêu dùng chính là bằng chứng sinh động, thuyết phục nhất chặn đứng sự lây lan, ảnh hưởng của những tin giả nói trên.

Khi đại dịch Covid-19 bùng phát ở nhiều tỉnh, thành phố phía Nam, số ca nhiễm ở tâm dịch TP Hồ Chí Minh tăng lên từ 3 đến 4 con số mỗi ngày, các đối tượng tung tin giả lập tức tăng cấp độ như một “biến chủng” mới. Chúng chuyển hướng nhắm vào nỗi lo lắng, sợ hãi, bất an của người dân bằng thủ đoạn “lấy râu ông nọ cắm cằm bà kia”. Những hình ảnh về cái gọi là “xác người chết vì Covid-19 chất đầy trong phòng” hay “người dân tự thiêu để phản đối công tác phòng, chống dịch Covid-19 ở Thủ Đức”, “chống dịch hay chống dân”... gây cảm giác rùng rợn đối với người xem. Và cũng như trước đó, cơ quan chức năng đã nhanh chóng tìm ra sự thật, kịp thời lên tiếng bác bỏ, ổn định tình hình.

Số lượng tin giả xuất hiện trên không gian mạng trong giai đoạn cả nước đang căng sức chống đại dịch Covid-19 là không hề nhỏ. Bên cạnh những tin giả do một số đối tượng thực hiện nhằm mục đích vụ lợi, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đa số những dạng tin giả phát triển theo những “biến chủng” như trên đều có yếu tố nước ngoài. Khi nguồn tin giả được tán phát từ máy chủ đặt ở nước ngoài, hoặc của người dùng MXH hải ngoại, cơ quan chức năng chỉ xác định tính thực-hư của thông tin, rất khó để điều tra xử lý đối tượng tung tin giả. Đối với dạng tin giả do một số đối tượng cực đoan, chống đối trong nước thực hiện, dưới sự điều khiển, cấu kết của các thế lực bên ngoài, cơ quan chức năng đã kịp thời điều tra, xử lý nghiêm minh. Đơn cử, đối tượng Phan Vũ Điệp Anh, sinh năm 1961, ngụ tại phường 19, quận Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh, vừa bị Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an quận Bình Thạnh ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam hai tháng để điều tra theo Điều 331 Bộ luật Hình sự. Phan Vũ Điệp Anh chính là đối tượng tung tin giả về vụ “người dân tự thiêu để phản đối chính sách của Đảng, Nhà nước trong phòng, chống Covid-19”. Kết quả điều tra bước đầu của cơ quan chức năng cho thấy, Phan Vũ Điệp Anh là đối tượng thường xuyên có hành vi viết bài, tán phát các thông tin có nội dung chống phá Đảng, Nhà nước lên mạng xã hội...

Những đối tượng như Phan Vũ Điệp Anh cần được xử lý nghiêm khắc để tăng hiệu quả răn đe, siết chặt kỷ cương, tinh thần thượng tôn pháp luật của công dân.

TRANG BỊ “VACCINE” PHÒNG NGỪA CHO CÔNG CHÚNG CHỐNG TIN GIẢ

Theo Bộ Thông tin và Truyền thông tại Công văn số 2765 ngày 23-7-2021, tình trạng tán phát tin giả, tin sai sự thật đang có chiều hướng gia tăng. Nội dung của các loại tin giả tập trung chủ yếu vào việc kích động mâu thuẫn vùng, miền, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc; tung tin sai sự thật về hiệu quả của các loại vaccine Covid-19; xuyên tạc chính sách phân bổ, cung cấp vaccine của Chính phủ, việc sử dụng Quỹ vaccine phòng, chống Covid-19; diễn biến dịch bệnh tại các điểm nóng; xuyên tạc về các biện pháp phòng, chống dịch bệnh của Chính phủ và các địa phương...

Các loại tin giả đều mang nội dung, thông điệp xấu độc. Thông qua những tin giả trên không gian mạng, nhiều phương tiện truyền thông phát tiếng Việt ở hải ngoại và hàng loạt tài khoản MXH từ nước ngoài đã thực hiện chiến dịch truyền thông rầm rộ, thể hiện rõ âm mưu, chiến lược chống phá, làm mất niềm tin của nhân dân đối với chủ trương, quyết sách chống dịch của Đảng và Chính phủ. Đáng chú ý là những thông tin có nguồn từ các video clip của những người cách ly, người dân trong khu vực bị giãn cách, phong tỏa... có nội dung tiêu cực, đã được truyền thông phản động triệt để khai thác. Chúng coi đây là những chất liệu, bằng chứng để lợi dụng kích động, xuyên tạc, thổi phồng hiện tượng, quy chụp bản chất, phủ nhận sạch trơn vai trò lãnh đạo của Đảng trong lãnh đạo toàn dân chống dịch.

Như phần đầu bài viết đã nêu, tin giả là một thuộc tính, mặt trái của môi trường thông tin. Đời sống KT-XH càng khó khăn thì tin giả càng nhiều, bởi làm cho đất nước suy yếu là mục tiêu không bao giờ thay đổi của các thế lực thù địch. Vì vậy, rất khó để ngăn chặn sự xuất hiện của tin giả, nhất là khi nguồn gốc của các loại, dạng tin giả có yếu tố nước ngoài.

Bên cạnh hoàn thiện các chế tài pháp luật và nền tảng công nghệ để nâng cao hiệu quả quản lý, phát hiện, ngăn chặn các thông tin xấu độc, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến tán phát tin giả... cần phải đặc biệt coi trọng nâng cao toàn diện kỹ năng, khả năng “miễn dịch cộng đồng” trước các thông tin thất thiệt. Đây chính là loại “vaccine” phòng ngừa hiệu quả sự tấn công của tin giả và những “biến chủng” ăn theo do các thế lực thù địch và những phần tử phản động trong và ngoài nước cấu kết tán phát, xuyên tạc, chống phá. Nếu chỉ trông chờ vào sự can thiệp của pháp luật và trách nhiệm của cơ quan chức năng các cấp mà bỏ qua vai trò chủ động từ trận địa thông tin ở cơ sở, chúng ta sẽ có những “khoảng trắng” thông tin cho kẻ thù lợi dụng.

Chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương về nhiệm vụ chống dịch, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhắc đi nhắc lại nhiều lần về việc phát huy vai trò đặc biệt quan trọng của hệ thống chính trị ở cơ sở. Cần hiểu rằng, sự nhấn mạnh yêu cầu của Thủ tướng là nhằm tạo sức mạnh tổng hợp từ cơ sở, trong đó có “lá chắn” thông tin xấu độc.

Trước những khó khăn, thách thức từ dịch bệnh, vai trò của hệ thống chính trị ở cơ sở, của đội ngũ cán bộ, đảng viên, hội viên các tổ chức quần chúng từ mỗi khu phố, khu chung cư, tổ dân phố... đã phát huy khá hiệu quả. Nổi bật là chăm lo an sinh xã hội, giữ gìn trật tự trị an, vận động người dân tự giác chấp hành các quy định phòng, chống dịch... Tuy nhiên, sẽ là phiến diện, bất cập nếu chúng ta cứ mải mê với những công việc, phần việc cụ thể hằng ngày về phát quà từ thiện, hỗ trợ gia đình khó khăn... mà bỏ quên đời sống văn hóa trên không gian mạng. Đại đa số các mô hình công tác xã hội ở cơ sở đều tận dụng tiện ích công nghệ thông minh thành lập các nhóm trao đổi, bàn bạc công việc, tâm sự chuyện riêng tư. Hãy biến không gian ấy thành môi trường giáo dục, môi trường văn hóa lành mạnh để chung tay nhân cái đẹp, dẹp cái xấu, ngăn chặn thông tin thất thiệt. Thực tế thời gian qua cho thấy, nhiều tin giả, tin thất thiệt xuất hiện ngay ở cơ sở, nhưng hệ thống chính trị từ tổ dân phố, khu phố, phường, xã... lại thụ động trong giáo dục, ngăn chặn. Một trong những việc cần làm hiện nay là nhắc nhau và nhắc người khác sử dụng công nghệ thông minh bằng chính sự thông minh, tỉnh táo của người dùng. Tuyệt đối không quay, chụp, chia sẻ, lan truyền những clip, hình ảnh, bài viết, dòng trạng thái... có nội dung tiêu cực, những thông tin đi ngược lại ý chí và lợi ích chung của Đảng và nhân dân...

TRÀN LAN TIN GIẢ VỀ DỊCH BỆNH COVID-19

Trong bối cảnh nhiều khó khăn, thử thách rất cần sự đoàn kết, quyết tâm, chung tay của cộng đồng để ngăn chặn virus làm lây lan dịch Covid-19. Thay vì chung tay cùng cộng đồng chống dịch, một số cá nhân lại đang tiếp tay cho một loại virus mới, đó là “virus tin giả” hết sức nguy hiểm và độc hại.

Đại dịch Covid-19 với biến chủng mới đang tiếp tục gây ảnh hưởng nặng nề cho nhiều quốc gia trên thế giới. Tại Việt Nam để từng bước kiểm soát, ngăn chặn và đẩy lùi dịch bệnh, cả hệ thống chính trị cũng như các tổ chức, cá nhân, đoàn thể đang nỗ lực, tích cực vào cuộc.

Nhiều chính sách mới được ban hành để nhằm ứng phó kịp thời với diễn biến mới của dịch bệnh, nhiều việc làm thiết thực, ý nghĩa đã được triển khai, lan tỏa trong cộng đồng với mục tiêu lớn nhất là bảo đảm sức khỏe và an toàn tính mạng cho mọi tầng lớp nhân dân.

Lợi dụng khả năng tương tác và tính lan tỏa của mạng xã hội, một số cá nhâ, tổ chức đã tùy tiện đăng tải, chia sẻ những thông tin sai sự thật về tình hình dịch bệnh; xuyên tạc chính sách phân bổ, cung cấp vaccine; xuyên tạc các biện pháp phòng, chống dịch bệnh của Chính phủ và các địa phương…

Nhằm câu like, câu view, những người này thường xuyên đăng tải các thông tin giật gân, rùng rợn như người dân tự thiêu để phản đối công tác phòng, chống dịch Covid-19 ở Thủ Ðức; Covid-19 là loại vi khuẩn bị nhiễm phóng xạ gây ra đông máu và làm chết người… gây hoang mang dư luận. Gần đây trên mạng xã hội xuất hiện nhiều bài viết, thông tin thiếu căn cứ về hiệu quả của vaccine, tùy tiện công kích nguồn gốc một số loại vaccine, hình thành tâm lý so đo, kén chọn trong cộng đồng. Ðáng buồn trong số đó có cả những người nổi tiếng như MC, đạo diễn, nhạc sĩ, diễn viên,…

Trong khi dịch bệnh chưa có dấu hiệu hạ nhiệt thì việc tăng cường tiêm vaccine cho toàn dân để tạo miễn dịch cộng đồng là việc cấp bách lúc này. Thế nhưng những ý kiến cực đoan, vô căn cứ, sai sự thật lan truyền trong cộng đồng thời gian qua đã khiến cho công tác phòng, chống dịch bệnh càng khó khăn hơn. Chớp lấy cơ hội này các thế lực thù địch, phần tử phản động, cá nhân thiếu thiện chí đã nhanh chóng khai thác “virus tin giả”, tạo ra những “biến chủng” mới hết sức nguy hại để chống phá Ðảng, Nhà nước, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân. Cụ thể:

- Trên không gian mạng, nhiều đối tượng xấu đồng loạt đăng tải việc chính quyền Thành phố tiếp nhận vaccine Vero Cell do Sinopharm (Trung Quốc) sản xuất, qua đó kích động người dân phản đối việc chính quyền địa phương cho người dân Thành phố tiêm ngừa vaccine của Trung Quốc… gây hoang mang trong dư luận quần chúng. Thực tế, loại vaccine này đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cấp phép và Thành phố đã tiếp nhận 1.000.000 liều Vaccine Vero Cell do nhà tài trợ tặng. Tuy nhiên, số vaccine này vẫn đang gửi đi kiểm định chất lượng nên Thành phố chưa triển khai tiêm loại vaccine này.

- Mới đây, trên một số nhóm zalo: “hỗ trợ mọi người về quê AG”, “Tập hợp tại Bình Dương”, “Đồng hương Sài Gòn về An Giang”… với khoảng 300 thành viên tham gia kêu gọi mọi người ở tỉnh An Giang hiện đang ở TP.HCM, Bình Dương, Long An tập trung kéo về quê tránh dịch Covid-19 vào lúc 12 giờ ngày 03/08/2021 tại vòng xoay Nguyễn Văn Linh (huyện Bình Chánh) để đi về An Giang bằng xe máy. Đáng chú ý, một số đối tượng cầm đầu (Nick name “9 Max” số điện thoại 0767118095) kêu gọi “phá chốt, phá rào” nếu lực lượng chức năng ngăn cản, tổ chức “nằm vạ” đến khi nào cho qua thì mới giải tán về quê.

Cùng với việc tăng cường việc phát hiện, xử lý nghiêm những trường hợp đăng tải, phát tin giả, tin sai sự thật thì mỗi người dân cần phải tự nâng cao ý thức trách nhiệm của bản thân, thận trọng, tỉnh táo trước những thông tin chưa được kiểm chứng; chỉ tìm đọc thông tin từ các nguồn chính thống; kịp thời phát hiện những thông tin độc hại đang được lan truyền, phát tán để thông báo tới cơ quan chức năng; tin tưởng vào sự chỉ đạo, điều hành của Ðảng, Chính phủ trong cuộc chiến chống Covid-19. Chính sự hợp tác, phát huy ý thức trách nhiệm công dân của mỗi cá nhân sẽ tạo ra sức đề kháng của cả cộng đồng để chống lại mọi loại virus nguy hiểm.

NGƯỜI DÙNG MẠNG XÃ HỘI CẦN TỈNH TÁO TRƯỚC "RỪNG TIN GIẢ" VỀ COVID-19

Vì sao tin giả về dịch bệnh lại bùng phát nhiều? Cần làm gì để người sử dụng không bị ảnh hưởng bởi tin giả, tin xấu độc?

Dịch COVID-19 lây lan trong cộng đồng, đồng thời trở thành "điểm nóng" về tin giả trên mạng xã hội nhiều ngày nay. Công an nhiều tỉnh như Lâm Đồng, Thái Nguyên, Vĩnh Phúc, Tiền Giang, Khánh Hoà… đã triệu tập nhiều người liên quan đến việc phát tán Công văn giả mạo về việc cho học sinh đi học ngay sau Tết Nguyên đán - khi có tới hơn 50 tỉnh, thành phố ban hành công văn cho học sinh, sinh viên tiếp tục ngừng đến trường, để phòng tránh dịch bệnh. Thậm chí, thông tin giả mạo về chỉ đạo công tác phòng chống dịch COVID -19 cũng được một số tài khoản Facebook đăng tải, chia sẻ.

Đại tá Nguyễn Ngọc Cương, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an cho biết: "Tình hình đăng tải, đưa thông tin xấu độc, gây hoang mang trong quần chúng nhân dân diễn ra ngày càng phức tạp, với rất nhiều thủ đoạn. Đặc biệt, chúng tôi cũng phát hiện tấn công mã độc trong đó có đính kèm những tin tức giả mạo chỉ thị về công tác phòng chống dịch bệnh COVID-19".

Trung tâm Xử lý tin giả Việt Nam thuộc Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, Bộ Thông tin và Truyền thông đã liên tục công bố các thông tin giả mạo trên website tingia.gov.vn, trong đó số lượng công bố tin giả về "Dịch bệnh" và "Tài khoản giả mạo" nhiều nhất. Điều này cho thấy, các giải pháp kỹ thuật đang hỗ trợ rất nhiều cho các cơ quan quản lý nhà nước trong việc giảm bớt tin giả, tin xấu độc trên môi trường mạng.

Ông Vũ Thế Bình - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Internet Việt Nam nhận xét: "Theo chúng tôi quan sát, trong 2 năm gần đây, lượng clip hoặc tin phản cảm cũng đã giảm vì các cơ quan quản lý Nhà nước đã có những cơ chế làm việc khá chặt chẽ và thường xuyên với các nền tảng mạng xã hội, đặc biệt, là nền tảng của nước ngoài có số lượng người dùng lớn. Bộ Thông tin và Truyền thông đã đưa ra rất nhiều sáng kiến, các nhóm giải pháp kỹ thuật cũng giúp cho tin xấu độc giảm rất nhiều so với trước đây. Chúng tôi cũng mong rằng, với sự quyết tâm của các cơ quan quản lý Nhà nước, người dùng Internet cũng nhận thức và điều chỉnh hành vi, để không cổ vũ những thông tin có tính chất trái với thuần phong mỹ tục hay thông tin xấu độc. Có như thế, dần dần chúng ta sẽ giảm được tỷ lệ những thông tin hoặc clip phản cảm xấu độc trên nền tảng mạng xã hội tại Việt Nam".

Tuy nhiên, trên các trang mạng xã hội, khi có số lượng lớn tài khoản tương tác, cũng sẽ có thêm nhiều cơ hội kiếm tiền từ quảng cáo "click ad", hay bán hàng trực tuyến - livestream… nên đã có không ít người cố tình trở thành "anh hùng bàn phím" bằng cách chia sẻ, nhấn like… càng nhiều càng tốt.

Chưa kể, trong mấy tuần gần đây cùng với việc nghỉ Tết Nguyên đán, thì số lượng người học và làm việc trực tuyến cũng gia tăng, nên khi tung tin giả, tin sai sự thật càng nhiều sẽ nhận được lượng tương tác càng lớn. Đó chính là lý do mà tin giả về dịch bệnh COVID-19 hay tin giả về việc nghỉ học, giãn cách xã hội… đang gia tăng hàng ngày. Vì vậy, cùng với việc nâng cao nhận thức của người sử dụng, để không đăng tải hoặc chia sẻ thông tin không đúng sự thật trên các trang mạng xã hội, thì Trung tâm Xử lý tin giả Việt Nam cho rằng, bất cứ khi nào người sử dụng nghi ngờ về các thông tin trên mạng đều có thể gọi điện đến đầu số 1800 8108, để được hướng dẫn. Ngoài ra, sau khi xác minh, trang web tingia.gov.vn sẽ gắn nhãn tin giả.

Ông Lưu Đình Phúc, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, Bộ Thông tin và Truyền thông cho biết: "Trung tâm Xử lý tin giả Việt Nam, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử có nhiệm vụ phát hiện thẩm định, gắn nhãn tin giả, công bố thông tin xác thực, tin giả, tin sai sự thật trên trang tingia.gov.vn. Chúng tôi rất cần sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, sự phối hợp chặt chẽ, thống nhất đồng bộ của các cơ quan chức năng Trung ương và địa phương, các cơ quan thông tấn báo chí, để thẩm định thông tin, công bố tin giả, lan tỏa sự thật, góp phần ngăn chặn, đẩy lùi tin xấu độc, xây dựng môi trường mạng trong sạch, bình yên cho mọi người".

Điều này cũng cho thấy phản ánh trực tuyến của người sử dụng trên trang tingia.gov.vn và đầu số 1800 8108 là nguồn thông tin đặc biệt quan trọng, giúp cơ quan chức năng nhanh chóng tiếp nhận, thẩm định và công bố các tin sai sự thật. Như vậy, người dùng nên tỉnh táo khi chia sẻ thông tin trên mạng xã hội và cần tìm hiểu cụ thể các văn bản pháp luật quy định về các chế tài xử phạt đối với các hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc.

Xử phạt hành chính từ 5 triệu đồng đến 20 triệu đồng và buộc phải gỡ bỏ thông tin sai sự thật về tình hình dịch COVID-19 mà cá nhân hay tổ chức đó đã đăng tải. Điều 156, Bộ Luật Hình sự đã quy định: "Bịa đặt hoặc lan truyền biết rõ là sai sự thật có thể bị phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm". Trường hợp, cá nhân hay tổ chức có hành vi đưa lên mạng xã hội thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, thông tin xuyên tạc về tình hình dịch bệnh COVID-19, gây dư luận xấu thì bị xử lý về "Tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông". Điều 288, Bộ Luật Hình sự năm 2015 quy định khung hình phạt cao nhất là bị phạt tiền từ 200 triệu đồng đến 1 tỷ đồng, hoặc phạt tù từ 2 năm đến 7 năm./.

CẦN TỈNH TÁO TRONG TIẾP NHẬN THÔNG TIN

Hiện nay, quan điểm về internet, mạng xã hội (MXH) và tham gia MXH của một số người chưa đúng, chưa đầy đủ. Không ít người dùng nghĩ rằng tự do internet, tự do MXH là vô hạn, không thấy rõ sự gắn bó giữa quyền lợi với nghĩa vụ và trách nhiệm của mình khi tham gia MXH. Do cách nhìn thiên về mặt trái của MXH nên vẫn có người nhìn nhận MXH với thái độ thành kiến. Đi kèm với tốc độ phát triển mạnh mẽ của internet, MXH, Việt Nam cũng là quốc gia có nguy cơ xảy ra các hành vi phạm pháp từ MXH.

Đặc biệt, tình trạng tin giả, lừa đảo, xuyên tạc, bịa đặt qua MXH là một trong những vấn đề nhức nhối nổi lên thời gian qua. Nguyên nhân của tình trạng này do đâu? Phân tích chúng ta thấy dư luận phản ứng rất mạnh mẽ trước những vấn đề thuộc giá trị đạo đức truyền thống hoặc các vấn đề nóng, vấn đề có tính thời sự cao trong đời sống xã hội. Lợi dụng yếu tố tâm lý này, nhiều người đã tạo ra các tin giả, tin lừa đảo, tin bóp méo, xuyên tạc sự thật với động cơ và mục đích cá nhân. Vì mục đích kinh tế mà một bộ phận bán hàng online cố tình tạo ra tin giả và lan truyền tin giả nhằm thu hút sự chú ý của khách hàng vào trang MXH của mình.

Sự bùng phát của tin giả, tin xuyên tạc cũng một phần do chính những người tiếp cận thông tin, những người tham gia MXH. Do nhận thức hạn chế, thiếu kiến thức và kinh nghiệm cần thiết nên không ít người không biết thông tin mình tiếp cận là đúng hay sai, có cơ sở khoa học hay không, tác động, ảnh hưởng đến người khác, đến xã hội như thế nào nên đã đăng tải, chia sẻ, bình luận một cách tùy tiện, vô trách nhiệm... Lợi dụng điều này, các thế lực thù địch, phản động tạo ra rất nhiều thông tin giả, thông tin xấu độc nhằm tuyên truyền xuyên tạc, kích động, làm nhiễu loạn thông tin, gây hoang mang trong dư luận, tạo sự bất ổn về an ninh trật tự để chống phá Đảng, Nhà nước ta. Một số đối tượng mang danh “thực hiện quyền tự do ngôn luận” thông qua MXH để “bày tỏ quan điểm cá nhân” nhưng thực chất là tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam và đã bị xử lý trước pháp luật. Sau mỗi trường hợp bị xử lý, các thế lực thù địch, phản động lại lu loa rằng “Việt Nam vi phạm quyền tự do ngôn luận”, “vi phạm tự do internet”... Cần khẳng định rõ rằng giọng điệu ấy không nhằm mục đích gì khác là bao che, dung túng, tiếp tay cho những hành vi vi phạm pháp luật và sâu xa là chống phá Việt Nam.

Để đối phó với nạn tin giả, tin xấu độc trên không gian mạng, trước hết cần tuyên truyền, giáo dục để mọi người thấy rõ tính nguy hại của vấn đề; nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của người dân, nhất là người tham gia MXH cần tỉnh táo trong tiếp cận thông tin để tránh bị lợi dụng tiếp tay cho kẻ xấu, đồng thời tích cực đấu tranh với vấn nạn tin giả…

CẦN TỈNH TÁO TRONG TIẾP NHẬN THÔNG TIN

Hiện nay, nhận thức, quan điểm về internet, MXH và tham gia MXH của một số người chưa đúng, chưa đầy đủ. Không ít người dùng nghĩ rằng tự do internet, tự do MXH là vô hạn, không thấy rõ sự gắn bó giữa quyền lợi với nghĩa vụ và trách nhiệm của mình khi tham gia MXH. Do cách nhìn thiên về mặt trái của MXH nên vẫn có người nhìn nhận MXH với thái độ thành kiến. Đi kèm với tốc độ phát triển mạnh mẽ của internet, MXH, Việt Nam cũng là quốc gia có nguy cơ xảy ra các hành vi phạm pháp từ MXH.

GIẢI PHÁP ĐẤU TRANH NGĂN CHẶN, ĐẨY LÙI NẠN TIN GIẢ

Đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi tin giả là nhiệm vụ cơ bản, thường xuyên của cả hệ thống chính trị, toàn dân, trước hết là của cơ quan chức năng và là vấn đề cấp thiết hiện nay; trong đó, tập trung thực hiện tốt mấy nội dung giải pháp cơ bản sau:

ĐẤU TRANH, NGĂN CHẶN, ĐẨY LÙI NẠN TIN GIẢ - VẤN ĐỀ CẤP THIẾT HIỆN NAY

Hiện nay, tin giả đã trở thành vấn nạn, gây nhiễu loạn thông tin, tác động tiêu cực đến tư tưởng, tình cảm, lợi ích từng cá nhân, tổ chức và cả xã hội, sự phát triển của đất nước. Đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi tin giả đã trở thành vấn đề cấp thiết của cả hệ thống chính trị và toàn dân.

AI HƯỞNG LỢI TỪ TIN GIẢ, TIN BỊA ĐẶT VỀ COVID-19?

Ai hưởng lợi từ nạn tin giả, tin bịa đặt về Covid-19? Đó chính là các nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội. Bởi thông qua chính sách mua quảng cáo trên nền tảng công nghệ Facebook, nhiều tổ chức, cá nhân phản động ở nước ngoài đã chi hàng chục nghìn USD để chạy quảng cáo các nội dung xuyên tạc tình hình dịch bệnh tại Việt Nam, cố tình đưa tin sai sự thật nhằm công kích Chính phủ Việt Nam “bưng bít thông tin”, yếu kém trong xử lý dịch bệnh…

XIN ĐỪNG THÊM NHỮNG “NGUY CƠ” TỪ BÀN PHÍM

Theo Bộ Công an, từ khi xuất hiện dịch Covid-19 đến nay, trên không gian mạng đã có gần 300.000 tin, bài đăng trên các trang thông tin điện tử, blog, diễn đàn; gần 600.000 tin, bài, video clip liên quan đến dịch bệnh đã được đăng trên mạng xã hội.