QUAN ĐIỂM CƠ BẢN VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC ĐƯỢC V.I.LÊNIN BỔ SUNG, PHÁT TRIỂN NHƯ THẾ NÀO?

V.I.Lênin đưa ra dự báo các xu hướng phát triển của dân tộc. V.I.Lênin cho rằng, trong thời kỳ đầu của chủ nghĩa tư bản, là giai cấp tiến bộ, đóng vai trò tích cực đối với sự phát triển của lịch sử, giai cấp tư sản ủng hộ mọi nguyện vọng dân tộc, là người đại diện của dân tộc. Nhưng khi chủ nghĩa tư bản bước sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, giai cấp tư sản bộc lộ bọc lộ vai trò tiêu cực, phản tiến bộ, tiến hành xâm chiếm, vơ vét tài nguyên, khoáng sản biến các nước nhỏ yếu thành thuộc địa.

V.I.Lênin khẳng định: vấn đề dân tộc và giải quyết vấn đề dân tộc có vị trí chiến lược trong cách mạng xã hội chủ nghĩa; cách mạng xã hội chủ nghĩa cùng với việc thủ tiêu chế độ tư bản còn phải chấm dứt sự áp bức dân tộc, thực hiện quyền dân tộc tự quyết và quyền bình đẳng giữa các dân tộc trên thế giới; đưa ra Cương lĩnh giải quyết vấn đề dân tộc: Các dân tộc hoàn toàn bình đẳng, các dân tộc được quyền tự quyết và liên hiệp công nhân các dân tộc lại.

Đối với vấn đề dân tộc và thuộc địa, V.I.Lênin chỉ rõ: phải đánh giá đúng tình hình lịch sử cụ thể: phải phân biệt rõ lợi ích của giai cấp bị áp bức, của những người lao động, của những dân tộc bị áp bức, phụ thuộc, không được hưởng quyền bình đẳng với những dân tộc đi áp bức; phải làm cho vô sản và tất cả quần chúng lao động ở tất cả các dân tộc, các quốc gia gần gũi nhau để tiến hành đấu tranh cách mạng nhằm lật đổ ách thống trị của phong kiến, tư sản; các đảng cộng sản phải trực tiếp ủng hộ phong trào cách mạng của các dân tộc thuộc địa. 

TIẾN HÀNH CHIẾN TRANH NHÂN DÂN, BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM XÃ HỘI CHỦ NGHĨA THEO TƯ TƯỞNG CỦA V.I.LÊNIN

    Hiện nay, có nhiều quan điểm khác nhau cho rằng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam phải dựa vào một lực lượng nào đó ở bên ngoài mới thực sự vững chắc, bảo đảm sự thành công của chủ quyền lãnh thổ, biển đảo trước nguy cơ áp đặt của các nước lớn. Hoặc là, phải giao cho chính quyền thân Mỹ trước đây sống lưu vong ở nước ngoài để duy trì sự tồn vong của đất nước… Tất cả những quan điểm đó là hoàn toàn sai lầm, là lừa bịp nhân dân, hòng thực hiện những mưu đồ chính trị đen tối, bởi lẽ Đảng và nhân dân ta đã trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin, coi Học thuyết bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa của V.I.Lênin là một cẩm nang không chỉ được kiểm chứng trong chiến tranh cách mạng trước đây mà trong cả tương lai khi chiến tranh xảy ra.

    Chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa có những đặc điểm khác chiến tranh giải phóng về mục tiêu cụ thể, đối tượng và so sánh lực lượng, cũng như hoàn cảnh quốc tế… Vì vậy, cần nhận thức đúng đắn quy luật chung của chiến tranh nhân dân, kế thừa phát huy những kinh nghiệm quý báu của chiến tranh giải phóng vào chuẩn bị và tiến hành thắng lợi chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa cũng như bảo vệ nền tảng tư tưởng của V.I.Lênin về cuộc chiến tranh nhân dân.

    V.I.Lênin đã đánh giá đúng đắn vai trò của quần chúng nhân dân, sức mạnh của công nhân, nông dân dưới sự lãnh đạo của Đảng giai cấp vô sản trong cách mạng, khởi nghĩa vũ trang và trong bảo vệ thành quả cách mạng xã hội chủ nghĩa, V.I.Lênin chỉ rõ: Chiến tranh giải phóng, chiến tranh tự vệ của các dân tộc bị áp bức, chiến tranh bảo vệ Tổ quốc phải là chiến tranh nhân dân. Cho nên, Người chủ trương vũ trang toàn dân, huấn luyện quân sự một cách toàn diện và có hệ thống cho toàn thể dân cư, cho thanh niên, không phân biệt nam nữ, để họ nắm được kiến thức quân sự, kỹ thuật quân sự. V.I.Lênin đòi hỏi mọi công dân phải có thái độ nghiêm chỉnh đối với công cuộc phòng thủ đất nước. Người cho rằng: nghĩa vụ tuyệt đối của toàn thể quần chúng lao động là đem hết sức mình ra để khôi phục và tăng cường khả năng quốc phòng của đất nước chúng ta. V.I.Lênin chỉ rõ, phải xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội về mọi mặt tạo nền tảng vật chất, tinh thần cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Đảng Cộng sản, Nhà nước Xôviết và nhân dân phải sử dụng các biện pháp quân sự, chính trị, kinh tế, ngoại giao; chuẩn bị sẵn sàng về quân sự, xây dựng quân đội kiểu chính quy, hiện đại trên cơ sở vũ trang toàn dân, xây dựng liên minh vững chắc giữa giai cấp công nhân và giai cấp nông dân; kết hợp đúng đắn nhiệm vụ dân tộc với nhiệm vụ quốc tế. Sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, được thể chế hóa thành nghĩa vụ và quyền lợi của mỗi công dân.

    Chính vì vậy, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, tiến hành chiến tranh nhân dân theo tư tưởng của V.I.Lênin là hoàn toàn đúng đắn./.

THẾ GIỚI ĐÃ ĐỔI THAY, NHƯNG LUẬN THUYẾT SỨ MỆNH LỊCH SỬ GIAI CẤP CÔNG NHÂN CỦA C.MÁC, PH.ĂNGGHEN, V.I.LÊNIN VẪN CÒN SỐNG MÃI

Hiện nay, Giai cấp công nhân đã, đang biến đổi mạnh mẽ về cơ cấu cả số lượng, chất lượng, ngành nghề, nhưng địa vị kinh tế - xã hội của họ không hề thay đổi. Trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ, sự hiện diện ngày càng lớn của kinh tế tri thức, toàn cầu hóa, quốc tế hóa... đã làm thay đổi sâu sắc các yếu tố nội tại của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa. Giai cấp công nhân tăng nhanh về số lượng: Vào cuối thế kỷ XIX số lượng công nhân trên thế giới chỉ có khoảng trên 10 triệu, đầu thế kỷ XX là 119 triệu, đến cuối thế kỷ XX đã tăng lên đến trên 660 triệu và đến năm 2003 khoảng trên 800 triệu. Tỷ trọng công nhân trong tổng số lao động chung của xã hội tăng lên; tỷ lệ công nhân trong ngành dịch vụ, công nghệ cao tăng lên: ở Mỹ hơn 71%, Nhật hơn 59%, Đức hơn 58%, Anh hơn 69%, Pháp hơn 66%.

Chủ nghĩa tư bản còn khả năng phát triển, nhưng những mâu thuẫn cơ bản vốn có không được khắc phục mà còn tăng lên, và tất yếu nó sẽ bị thay thế bằng chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản. Các mâu thuẫn cơ bản: Mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất với quan hệ sản xuất, giai cấp tư sản với giai cấp công nhân và nhân dân lao động, chủ nghĩa đế quốc với chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa đế quốc với những nước phụ thuộc ngày càng tăng lên. Đặc biệt, ở nhiều nước tư bản, bình quân tỷ suất chiếm đoạt lợi nhuận là 300%, cá biệt có những nơi lên tới 700% - 800%. Ở Mỹ, 1% người giàu nhất đã làm chủ 40% tài sản, trong khi 80% người dân ở mức thấp nhất làm chủ chỉ có 7% tài sản nước Mỹ. Trong năm 2017, 1% dân số thế giới sở hữu 82% tổng tài sản được tạo ra trên toàn cầu. Trong khi đó 3,7 tỉ người (chiếm một nửa dân số nghèo nhất thế giới) đã không hề tăng thêm chút tài sản nào. Thực chất sự phát triển của chủ nghĩa tư bản những năm qua chỉ hướng tới phục vụ cho một bộ phận giàu có nhất. Những điều chỉnh đó của chủ nghĩa tư bản chỉ làm dịu đi những mâu thuẫn xã hội, chứ không làm thay đổi bản chất của chế độ tư bản chủ nghĩa. Mặc dù, hiện nay ở nhiều nước tư bản phát triển, đời sống của giai cấp công nhân và người lao động đã được cải thiện, một bộ phận công nhân có số lượng cổ phiếu trong công ty và trở thành tầng lớp trung lưu trong xã hội. Nhưng so với tài sản mà giai cấp tư sản có được tài sản của công nhân và người lao động cũng chỉ tựa như giọt nước trong đại dương lợi nhuận mà nhà tư bản thu được. Điều đó đã làm cho mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt, làm bùng phát nhiều cuộc đấu tranh quyết liệt của giai cấp công nhân và người lao động chống lại giới chủ tư sản như phong trào đấu tranh của công nhân từ “phố Wall” (nổ ra vào ngày 14 tháng 9 năm 2012), sau đó, lan rộng ra hàng chục thành phố của Mỹ và các nước thuộc Liên minh châu Âu để phản đối các biện pháp khắc khổ và tỉ lệ thất nghiệp, đói nghèo đang ngày càng gia tăng. Sự phản kháng xã hội mạnh mẽ càng làm bộc lộ bản chất của các thể chế chính trị tư bản chủ nghĩa trên thực tế vẫn là sự chuyên chế của các tập đoàn tư bản, không đảm bảo quyền lực thực sự thuộc về nhân dân. Đó là bản chất phản tiến bộ, phản nhân văn và không bền vững của chủ nghĩa tư bản. Đúng như C.Mác đã từng nói, chủ nghĩa tư bản đang huỷ hoại chính ngay những nhân tố làm nên sự giàu có của nó là lao động và tài nguyên. Các mâu thuẫn giữa cơ bản trong chủ nghĩa tư bản vẫn tồn tại và ngày càng gay gắt, tất yếu chế độ tư bản chủ nghĩa sẽ bị xã hội chủ nghĩa, chủ nghĩa cộng sản thay thế trong tương lai.

Các nước xã hội chủ nghĩa còn lại đã và đang đổi mới, cải cách thành công, tiếp tục vững bước đi lên xã hội chủ nghĩa. Ở Trung Quốc, sau hơn 40 năm cải cách mở cửa (1979- 2018) đã thu được những kỳ tích. Năm 2018, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Trung Quốc tăng 33,5 lần, ước khoảng 12.300 tỷ USD, chiếm 15% GDP toàn cầu, trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, sau Mỹ. Giai đoạn 1978 - 2017, tốc độ tăng trưởng GDP bình quân hằng năm đạt 9,5%, cao hơn nhiều so với mức tăng trưởng trung bình hằng năm của nền kinh tế thế giới là 2,9%. Trong giai đoạn 2012 - 2016, hằng năm, kinh tế Trung Quốc đóng góp 34% vào tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Năm 1978, GDP bình quân đầu người ở Trung Quốc mới chỉ ở mức 156 USD, là một trong những nước nghèo nhất thế giới, nhưng đến năm 2017, GDP bình quân đầu người đã đạt 8.800 USD, được xếp vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao. Số người nghèo ở Trung Quốc giảm từ 770 triệu người năm 1978 xuống còn 30,46 triệu người năm 2017, tức tỷ lệ người nghèo giảm từ 97,5% năm 1978 xuống mức 3,1% năm 2017. Trong tương lai không xa, có thể dự đoán các chỉ số GDP, PPP theo GDP của nước này sẽ vượt Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) cộng lại. Trung Quốc hiện có 317 tỷ phú và hiện đứng thứ hai thế giới sau Mỹ về chỉ số này.

Ở Việt Nam, công cuộc đổi mới, đã thu được những thành tựu to lớn, toàn diện: Nền kinh tế phát triển liên tục với tốc độ tương đối cao trong suốt 35 năm qua với mức tăng trưởng trung bình khoảng 7% mỗi năm. Quy mô GDP năm 2020 đạt 342,7 tỉ đô la Mỹ (USD), trở thành nền kinh tế lớn thứ tư trong ASEAN. Thu nhập bình quân đầu người tăng khoảng 17 lần, lên mức 3.512 USD; Việt Nam đã ra khỏi nhóm các nước có thu nhập thấp từ năm 2008. Tỉ trọng công nghiệp và dịch vụ liên tục tăng và hiện nay chiếm khoảng 85% GDP. Dự trữ ngoại hối tăng mạnh, đạt 100 tỉ USD vào năm 2020. Tỉ lệ hộ nghèo trung bình mỗi năm giảm khoảng 1,5%; giảm từ 58% năm 1993 xuống còn 5,8% năm 2016 theo chuẩn nghèo của Chính phủ và dưới 3% năm 2020 theo chuẩn nghèo đa chiều. Năm 2019, chỉ số phát triển con người (HDI) của Việt Nam đạt mức 0,704, thuộc nhóm nước có HDI cao của thế giới. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng khẳng định, qua 35 năm tiến hành công cuộc đổi mới, 30 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội: “Chúng ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, phát triển mạnh mẽ, toàn diện hơn so với những năm trước đổi mới. Với tất cả sự khiêm tốn, chúng ta vẫn có thể nói rằng: Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay"

Thực tế, các thế lực thù địch càng điên cuồng tiến công hòng phủ nhận, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, thì càng chứng tỏ giá trị và sức sống của học thuyết Mác - Lênin. Quy luật tồn tại, phát triển của chủ nghĩa Mác - Lênin đòi hỏi, trong suốt quá trình tồn tại, phát triển của mình phải thường xuyên đấu tranh chống lại các trào lưu tư tưởng phản khoa học, phản động đó. Thay cho lời kết xin trích khẳng định của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Không có lực lượng gì ngăn trở được mặt trời mọc. Không có lực lượng gì ngăn trở được lịch sử loài người tiến lên. Cũng không có lực lượng gì ngăn trở được chủ nghĩa xã hội phát triển”. Và khẳng định của Đảng ta: “Đi lên chủ nghĩa xã hội là khát vọng của nhân dân ta, là sự lựa chọn đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, phù hợp với xu thế phát triển của lịch sử”^.

TƯ TƯỞNG CỦA V.I.LÊNIN VỀ VAI TRÒ CỦA NGƯỜI GIÁO VIÊN

Bàn về người thầy giáo xã hội chủ nghĩa, Lê Nin nhiều lần nhấn mạnh tất cả nhiệm vụ nặng nề của nhà trường Xô viết chỉ có thể thực hiện tốt nếu có sự tham gia của đội ngũ giáo viên. Người đánh giá cao vị trí xã hội, vai trò của người thầy giáo trong sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ cũng  như trong cuộc cách mạng văn hoá, khoa học, kỹ thuật: “ Giáo viên có nhiệm vụ truyền bá giáo dục to lớn, trước hết phải trở thành đội quân chủ yếu của sự nghiệp giáo dục xã hội chủ nghĩa,  phải giải phóng cuộc sống, tri thức khỏi  phụ thuộc giai cấp tư sản, khỏi sự đô hộ của giai cấp bóc lột...” . Từ đó Lê Nin khẳng định chế độ xã hội chủ nghĩa phải thay đổi vị trí xã hội của người giáo viên, phải có trách nhiệm tạo mọi điều kiện thuận lợi cho người thầy giáo thực hiện nhiệm vụ của  họ... 

KHÔNG THỂ PHỦ NHẬN GIÁ TRỊ TO LỚN CỦA CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA ĐỐI VỚI CÁCH MẠNG VIỆT NAM

Cách mạng Tháng Mười Nga thắng lợi là sự kiện vĩ đại nhất của thế kỷ XX, đánh dấu một mốc mới trong lịch sử phát triển của nhân loại, mở ra thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng tháng Mười chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu hàng triệu người bị áp bức đứng lên tự giải phóng…Trong lịch sử chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế” [1].

Cách mạng Tháng Mười Nga có ảnh hưởng to lớn đối với cách mạng Việt Nam. Như một sự tất yếu lịch sử, năm 1920, Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh đã đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, đến với Cách mạng Tháng Mười. Người đã xác định rõ cách mạng Việt Nam phải đi theo Cách mạng Tháng Mười. Bởi: “Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mệnh Nga là đã thành công, và thành công đến nơi” [2]. Từ đây Người đã xác định rõ con đường, lực lượng, phương pháp cách mạng Việt Nam: đánh đổ thực dân phong kiến, tư sản phản động, giành độc lập dân tộc, đi lên chủ nghĩa xã hội. Lực lượng cơ bản của cách mạng là công nông: “Công nông là gốc cách mệnh; còn học trò, nhà buôn nhỏ, điền chủ nhỏ… là bầu bạn của cách mệnh” [3]. Sử dụng phương pháp bạo lực của quần chúng nhân dân: “Dân khí mạnh thì quân lính nào, súng ống nào cũng không chống lại được”. Cách mạng Việt Nam cũng là một bộ phận và quan hệ chặt chẽ với cách mạng thế giới, để chống lại tư sản và đế quốc. Tuy vậy, chúng ta không được trông chờ, ỷ lại mà phải phát huy sức mạnh dân tộc, “lấy sức ta giải phóng cho ta”. Để cách mạng Việt Nam thắng lợi nhất thiết phải phải xây dựng được một Đảng kiên trung, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nòng cốt: “Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt, trong đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy…Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin”[4] . “Cách mệnh Nga dạy cho chúng ta rằng muốn cách mệnh thành công thì phải dân chúng (công nông) làm gốc, phải có đảng vững bền, phải bền gan, phải hy sinh, phải thống nhất. Nói tóm lại là phải theo chủ nghĩa Mã Khắc Tư và Lênin” [5]. Từ đó Người đã sáng lập ra Đảng Cộng sản Việt Nam; tổ chức, lãnh đạo nhân dân ta làm nên thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Với tinh thần quốc tế vô sản cao cả Liên Xô đã ủng hộ to lớn, toàn diện công cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc, xây dựng chủ nghĩa xã hội của nhân dân ta. Thực tế là, nếu không có sự giúp đỡ quý báu, chí tình, chí nghĩa đó, cách mạng Việt Nam ắt sẽ gặp không ít khó khăn, và khó có được thành tựu như hiện nay.

---

[1] Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 12, Nxb CTQG. H. 1980, tr 461.

[2] Hồ Chí Minh,Toàn tập, tập 2, Nxb CTQG. H. 1995, tr.280.

[3]Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 2, Nxb CTQG. H. 1995, tr.266

[4] Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 2, Nxb CTQG. H. 1995, tr.268.

[5] Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 2, Nxb CTQG. H. 1995, tr.280

GIÁ TRỊ VĨ ĐẠI CỦA CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA

Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 là cuộc cách mạng vô sản đầu tiên thắng lợi trên một phần sáu diện tích trái đất, tạo nên một bước ngoặt lịch sử vĩ đại, mở ra một thời đại mới - thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới. Cuộc cách mạng ấy đã phát huy được mọi khả năng sáng tạo to lớn của nhân dân Nga, từ đó khẳng định sức mạnh của con người, của giai cấp vô sản và nhân dân lao động trong cuộc đấu tranh tự giải phóng và mở đầu sự nghiệp kiến tạo xã hội mới chưa từng có trong lịch sử. Thắng lợi đó, không chỉ đánh dấu sự ra đời của nhà nước vô sản đầu tiên trên thế giới mà còn đặt nền móng cho sự ra đời một xã hội mới, nhân văn, thật sự vì con người. Mặc dù chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước Đông Âu đã sụp đổ, nhưng Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga năm 1917 vẫn để lại những giá trị vĩ đại và bền lâu, không thể phủ nhận, xuyên tạc.

Thứ nhất, Cách mạng Tháng Mười đã mở ra thời đại mới - thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới. Cách mạng Tháng Mười đã xóa bỏ chế độ Nga hoàng và giai cấp tư sản, thiết lập nhà nước chuyên chính vô sản, xóa  bỏ áp bức giai cấp, áp bức dân tộc… đưa nhân dân lao động lên làm chủ đất nước. Lần đầu tiên trong lịch sử, khát vọng ngàn đời của nhân loại cần lao mong muốn thoát khỏi cảnh áp bức, bóc lột, bất công; có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc đã trở thành hiện thực sinh động của hàng trăm triệu con người, nhiều dân tộc ngưỡng vọng, phấn đấu noi theo.

Cách mạng Tháng Mười đã biến chủ nghĩa xã hội khoa học từ lý luận trở thành hiện thực; chủ nghĩa xã hội đã phủ định chủ nghĩa tư bản. Từ đây, chiều hướng phát triển chủ yếu, trục xuyên suốt của sự vận động lịch sử là đấu tranh xóa bỏ trật tự tư bản chủ nghĩa, thiết lập và từng bước xây dựng chủ nghĩa xã hội trên phạm vi thế giới. Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế dần trở thành lực lượng nòng cốt của các phong trào cách mạng. Phong trào giải phóng dân tộc đã có xu hướng đi theo con đường xã hội chủ nghĩa... Hiện nay, mặc dù chủ nghĩa xã hội tạm thời lâm vào thoái trào, nhưng “Theo quy luật tiến hóa của lịch sử, loài người nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội”[1].

Thứ hai, Nước Nga Xô viết, tiếp sau là Liên Xô - thành quả của Cách mạng Tháng Mười-  đã sáng tạo nên những giá trị Xô viết vĩ đại để nhân loại tiến bộ noi theo. Ngay sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười, chính  quyền Xô viết đã ban hành những sắc lệnh nổi tiếng: Sắc lệnh về Hòa bình, Sắc lệnh về Ruộng đất, đồng thời ban hành hàng loạt chính sách tiến bộ như: ngày làm 8 giờ, giáo dục không mất tiền, bình đẳng nam nữ, tự do tín ngưỡng, tách nhà thờ khỏi nhà trường… Trong hơn 70 năm (1917 - 1991) xây dựng và phát triển, Liên-Xô đã vươn lên trở thành một cường quốc có vị thế lớn trên trường quốc tế.Từ một nước Nga lạc hậu, Liên Xô đã trở thành một cường quốc công nghiệp hàng đầu; kinh tế tăng trưởng hàng năm với tốc độ bình quân vài chục phần trăm, đã từng là cường quốc đứng thứ ba thế giới. Chính trị, văn hóa, khoa học giáo dục đều có sự phát triển vượt bậc. Văn hoá Xô-viết ảnh hưởng lớn đến văn hoá các nước trên thế giới. Liên-Xô trở thành một dân tộc có nền văn hoá cao, phổ cập giáo dục rộng rãi nhất. Liên-Xô đi tiên phong trong nhiều ngành khoa học như ngành vũ trụ, hạt nhân, sinh học..., có lĩnh vực đã từng vượt Mỹ. Liên-Xô đã giải phóng  hàng trăm dân tộc thiểu số ra khỏi Nước Nga Sa hoàng - nhà tù của các dân tộc, đem đến cho họ cuộc sống mới. Khắc phục những khác biệt về kinh tế -  xã hội; tăng cường sự đoàn kết, hữu nghị, giao lưu hòa hợp và xích lại gần nhau giữa các dân tộc. Đời sống mọi mặt của các dân tộc được nâng cao. Quần chúng công nông được hưởng đầy đủ các quyền chính trị kinh tế văn hóa xã hội bảo vệ sức khoẻ, chữa bệnh và nhiều giá trị khác nữa như  quyền nhà ở, quyền được học hành, quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do tín ngưỡng tôn giáo… .  Đó chính là những giá trị xã hội xã hội chủ nghĩa ưu việt do Liên Xô tạo nên, buộc chủ nghĩa tư bản phải tự điều chỉnh, tự tô vẽ lại bộ mặt của mình theo hướng nhân văn hơn, tiến bộ hơn

Thứ ba, Liên Xô đã đóng góp giúp đỡ to lớn phong trào Cộng sản và công nhân quốc tế và phong trào giải phóng dân tộc. Chủ nghĩa xã hội hiện thực đứng đầu là Liên Xô đã từng là lực lượng lớn mạnh, có tiềm lực kinh tế, chính trị, quân sự to lớn, đủ sức răn đe, ngăn chặn sự hiếu chiến, xâm lược của chủ nghĩa đế quốc. Với sự ủng hộ nhiệt tình, to lớn của Liên Xô, phong trào giải phóng dân tộc, độc lập dân tộc phát triển như vũ bão; phong trào cộng sản- công nhân quốc tế, phong trào đấu tranh cho hoà bình, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới lớn mạnh không ngừng. Liên Xô đã thực sự là thành trì của hoà bình, an ninh quốc tế, góp phần chủ yếu cứu loài người khỏi thảm hoạ phát xít. Nhờ đó, trong  những năm 1960, có khoảng 100 quốc gia giành được độc lập dân tộc ở các mức độ khác nhau, một số nước trong đó lựa chọn con đường đi lên chủ nghĩa xã hội. Chủ nghĩa xã hội từ một nước phát triển thành một hệ thống thế giới, làm thay đổi sâu sắc bộ mặt hành tinh.

Thứ tư, Cách mạng Tháng Mười đã để lại cho cách mạng thế giới, cách mạng Việt Nam nhiều bài học quý. Cách mạng Tháng Mười Nga đã sáng tạo ra một nhà nước Nga Xô viết sau đó là nhà nước Liên Xô, đại biểu cho lợi ích của nhân dân lao động, trong nhiều thời kì đã phát huy cao độ sức sáng tạo của quần chúng, đáp ứng lợi ích của quảng đại quần chúng nhân dân lao động - điều chưa từng có trong lịch sử nhân loại. Về tổng thể, bộ máy nhà nước đó có kết cấu hợp lí, đảm bảo quyền thực sự của nhân dân, giải quyết tốt các mối quan hệ giữa các cơ quan trong bộ máy nhà nước, giữa các cấp từ trung ương đến địa phương, thực hiện tốt các chức năng cơ bản trong tổ chức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Hiệu quả xây dựng và phát triển đất nước Liên-Xô trong 70 năm qua đã nói lên điều đó. Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng, nhất là giai đoạn những năm 1970 -1980, bộ máy đó bị biến dạng: tổ chức cồng kềnh, quan liêu, trì trệ, hoạt động kém hiệu lực, hiệu quả…là một trong  những lí do dẫn đến sự sụp đổ chế độ  xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô.

Dù còn có quanh co, phức tạp, thụt lùi tạm thời, nhưng loài người tất yếu đi lên chủ nghĩa xã hội. Nhân loại tiến bộ luôn ghi nhận, biết ơn Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 - một sự kiện vĩ đại có ý nghĩa đột phá, mở đường để nhân loại tiến vào một chế độ xã hội mới - xã hội xã hội chủ nghĩa tiến bộ, nhân văn, tất cả vì con người, sự phát triển toàn diện của con người. Lý tưởng và giá trị tốt đẹp của Cách mạng Tháng Mười đem lại vẫn cỗ vũ, dẫn đường cho chúng ta đi đến tương lai, xây dựng một xã hội: dân giàu, nước mạnh, dân chủ, văn minh. Đúng như, Hồ Chí Minh khẳng định: “Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng tháng Mười chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu hàng triệu người bị áp bức đứng lên tự giải phóng…Trong lịch sử chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế” [2].

---

[1]Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb CTQG.H. 2011, tr 69

[2] Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 12, Nxb CTQG. H. 1980, tr 461.