. VÌ SAO NÓI SỰ RA ĐỜI CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN HIỆN ĐẠI LÀ MỘT TẤT YẾU LỊCH SỬ?

 

Quá trình phát triển của nền đại công nghiệp cho ra đời giai cấp tư sản, cũng từ đó dẫn đến sự ra đời của giai cấp công nhân hiện đại đó là một tất yếu lịch sử trong quá trình phát triển xã hội tư bản, bởi vì:

Sự ra đời tồn tại của các giai cấp gắn liền với những giai đoạn phát triển lịch sử nhất định của sản xuất, quy luật phân công lao động là cơ sở cho sự phân chia các giai cấp. Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa ra đời thay thế cho phương thức sản xuất phong kiến là tiền đề xuất hiện những giai cấp mới, những điều kiện, hình thức bóc lột mới, cũng như những hình thức đấu tranh mới của những giai cấp mới xuất hiện trong xã hội.

Tính chất lao động và nhu cầu phát triển của chủ nghĩa tư bản tất yếu dẫn đến sự phân công lao động sâu sắc. Sự xuất hiện các xưởng thủ công đã thu hút đông đảo những người lao động làm thuê, nông dân từ các vùng nông thôn lên thành thị. Thêm vào đó, quá trình tích lũy nguyên thủy tư bản chủ nghĩa dẫn đến đa số nông dân bị mất hết ruộng đất, mất đi tư liệu lao động, phải đi làm thuê tạo ra hai lớp người cơ bản trong xã hội đối lập nhau. Một bên là những nhà tư bản giàu có, sở hữu phần lớn tư liệu lao động xã hội; một bên là lớp người làm thuê bị tước đoạt hết tư liệu sản xuất, trở thành người “tự do”, chỉ có một tài sản duy nhất là sức lao động và buộc họ phải bán sức lao động để nuôi sống bản thân.

Các cuộc cách mạng hóa lực lượng sản xuất của chủ nghĩa tư bản là tiền đề trực tiếp dẫn đến sự ra đời của giai cấp công nhân hiện đại. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất là bước quyết định đánh dấu sự chuyển biến về chất từ công trường thủ công lên sản xuất công xưởng phá vỡ các quy trình công nghệ và tổ chức sản xuất theo lối công trường thủ công. Các nhà máy và công xưởng đã xuất hiện quy trình công nghệ sản xuất theo dây chuyền, tổ chức, quản lý lao động ngày càng chặt chẽ, nghiêm ngặt hơn. Đó là những yếu tố, môi trường rèn luyện những người lao động cả về trình độ chuyên môn tay nghề và ý thức tổ chức kỷ luật. Từ đây giai cấp công nhân hiện đại  ra đời, trở thành giai cấp đại diện cho phương thức sản xuất công nghiệp tư bản chủ nghĩa. Sự phát triển của nền đại công nghiệp đã tạo cho giai cấp công nhân những điều kiện khách quan hình thành nên những phẩm chất cách mạng, tiên tiến để thực hiện sứ mệnh lịch sử thế giới của mình.

TẠI SAO NÓI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO CỘNG SẢN VÀ CÔNG NHÂN QUỐC TẾ LUÔN GẮN LIỀN VỚI CUỘC ĐẤU TRANH CHỐNG CHỦ NGHĨA CHỐNG CỘNG?

 Sự phát triển của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế luôn gắn liền với cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa chống cộng, bởi vì:

Thứ nhất, ngay từ khi ra đời, chủ nghĩa Mác - vũ khí lý luận của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế đã bị các thế lực thù địch tìm mọi cách chống phá. Các học giả tư sản đã không từ bất cứ thủ đoạn nào để xuyên tạc, bóp méo và phủ định chủ nghĩa Mác - Lênin. Cơ sở tư tưởng của chủ nghĩa chống cộng là những học thuyết chính trị - xã hội phản khoa học, xuyên tạc lí tưởng cộng sản và chế độ xã hội chủ nghĩa … Vì vậy, để bảo vệ nền tảng tư tưởng của phong trào công nhân, phải không ngừng đấu tranh với các quan điểm, hành động sai trái, thù địch.

Thứ hai, đấu tranh chống chủ nghĩa chống cộng là một trong những điều kiện để phát triển lực lượng cách mạng, bảo đảm thực hiện thắng lợi mục tiêu của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Mục tiêu của chủ nghĩa chống cộng là chống phá phong trào giải phóng dân tộc; vu khống, khiêu khích, phá hoại, chia rẽ phong trào cộng sản quốc tế; duy trì chế độ tư bản chủ nghĩa. Theo đó là những chính sách phản động như bao vây, cấm vận, ám sát, lật đổ, đảo chính, khủng bố, xâm lược. Trong cuộc đấu tranh của phong trào công nhân, để thực hiện mục tiêu hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ, xóa bỏ chế độ bóc lột, bất công, bất bình đẳng, tăng cường đoàn kết giai cấp công nhân các nước đòi hỏi phải đấu tranh kiên quyết với chủ nghĩa chống cộng.

Thứ ba, cùng với sự vận động, phát triển của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, chủ nghĩa nghĩa chống cộng luôn biến tướng, điều chỉnh, các chính sách, âm mưu, thủ đoạn của chủ nghĩa đế quốc ngày càng thâm hiểm, xảo quyệt. Chủ nghĩa chống cộng lợi dụng sự khủng hoảng, thoái trào của chủ nghĩa xã hội hiện thực, các vấn đề dân tộc, tôn giáo, dân chủ, nhân quyền, tận dụng những thành tựu của cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiện đại đưa ra các học thuyết chính trị - xã hội phản động phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, hòng xóa bỏ chủ nghĩa xã hội hiện thực và công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở các nước.

ĐẶC TRƯ¬NG CỦA CHỦ NGHĨA CƠ HỘI TRONG PHONG TRÀO CỘNG SẢN VÀ CÔNG NHÂN QUỐC TẾ LÀ GÌ?

 

Một là, thể hiện lập trường trung dung, giấu mặt, nhưng thực chất là ngả theo lập trường tư sản và tiểu tư sản.

Chủ nghĩa cơ hội trong lý luận cũng như trong thực tiễn rất khó phát hiện. Những người theo chủ nghĩa cơ hội luôn tìm cách thích nghi với mọi phía, mọi phái, làm vừa lòng mọi bên. Họ thường tránh thể hiện lập trường của mình trước công luận. V.I.Lênin từng gọi một cách hình ảnh những phần tử cơ hội là “người ngồi giữa hai chiếc ghế” hoặc như “con rắn giữa hai dòng nước xoáy”.

Hai là, say sưa chiến thắng nhưng dễ dao động, ngả nghiêng và cuối cùng rơi vào cực đoan.

Trong cuộc đấu tranh những người cơ hội luôn tìm cách “hạ mình, núp sau giai cấp”, nhưng đến khi giành được thắng lợi họ sẵn sàng đánh đổi mọi thứ, bằng mọi cách để nhảy lên đài danh dự nhận thành tích chiến thắng. Những người cơ hội thiếu quan điểm dứt khóat trước những cuộc tấn công sống còn, họ luôn né tránh những quyết định có tính bước ngoặt của lịch sử. Họ lo sợ trước những kẻ mạnh, trước chủ nghĩa đế quốc, thiếu lòng tin ở quần chúng và ở chính bản thân mình.

Ba là, khi buộc phải bộc lộ quan điểm, chủ nghĩa cơ hội thường biểu hiện dưới hai hình thứccơ hội hữu khuynh và cơ hội tả khuynh.

Cơ hội hữu khuynh thường biểu hiện sự run sợ trước sức mạnh kẻ thù, không dám hành động, thiếu quyết đoán. Những người theo chủ nghĩa cơ hội hữu khuynh thường rơi vào bảo thủ, muốn giữ nguyên mọi thứ, không dám va chạm, không muốn có sự đảo lộn, đổ vỡ, dù đó là những việc làm có lợi cho cách mạng. Hậu quả làm cho cách mạng dậm chân tại chỗ, thậm chí thất bại.

Cơ hội tả khuynh thường biểu hiện bằng sự nôn nóng, muốn đốt cháy giai đoạn, muốn hành động ngay để đạt mục đích mà không tính đến những điều kiện, hậu quả của nó. Những người theo chủ nghĩa cơ hội tả khuynh thường dễ phạm sai lầm, dễ nóng vội, bộc lộ lực lượng sớm làm cho lực lượng dễ bị tiêu hao, tiêu diệt, làm cho cách mạng thất bại, không đạt được mục đích, do không chớp được thời cơ, không tận dụng được tình thế cách mạng.

Cả hai hình thức chủ nghĩa cơ hội hữu khuynh hay chủ nghĩa cơ hội tả khuynh đều sai lầm và thực tiễn cho thấy: Hai quan điểm trên không bài trừ lẫn nhau, mà sớm hay muộn họ cũng hợp nhất lại dưới ngọn cờ của chủ nghĩa chống cộng.

VÌ SAO NÓI SỰ HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO CỘNG SẢN VÀ CÔNG NHÂN QUỐC TẾ LUÔN GẮN VỚI ĐẤU TRANH CHỐNG CHỦ NGHĨA CƠ HỘI - XÉT LẠI?

Quá trình hình thành, phát triển phong trào cộng sản và công nhân quốc tế luôn gắn liền với đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội - xét lại, chủ nghĩa chống cộng là một trong những vấn đề có tính quy luật, bởi vì:

Về khách quan, trong quá trình phát triển, giai cấp công nhân là sản phẩm của nền đại công nghiệp đã thu nạp mọi thành phần trong xã hội vào đội ngũ của mình. Những tân binh đó chưa gột rửa được gốc rễ thành phần xuất thân nên bị lung lạc, lay chuyển và biến thành tay sai cho giai cấp tư sản. Do chính sách hai mặt của kẻ thù (cây gậy và củ cà rốt), dùng quyền lực để ép buộc, đàn áp và dùng lời lẽ để dụ dỗ, mua chuộc một bộ phận tầng lớp công nhân quý tộc, “cổ trắng, cổ cồn”, biến bộ phận này thành “kẻ đầy tớ giữ nhà” cho giai cấp tư sản, phá hoại phong trào cộng sản  và công nhân quốc tế.

Bên cạnh đó, trong những điều kiện lịch sử cụ thể, khi giai cấp tư sản còn đóng vai trò tiến bộ, chủ nghĩa tư bản phát triển trong điều kiện tương đối hoà bình, các hình thức đấu tranh nghị trường công khai, hợp pháp ít nhiều mang lại hiệu quả cho phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, làm cho một số lãnh tụ phong trào công nhân say sưa và tuyệt đối hoá những hình thức đấu tranh đó, dẫn đến vô tình hay hữu ý rơi vào những quan điểm tả, hữu khuynh trong quá trình lãnh đạo cách mạng và phải trả bằng những giá đắt.

Về mặt chủ quan: Trước hết là do các đảng cộng sản và công nhân đánh giá không đúng tình hình thế giới, khu vực, trong nước và âm mưu thủ đoạn của kẻ thù, từ đó đưa ra đường lối lúc tả, lúc hữu làm tổn thất cho cách mạng. Trước những bước ngoặt của lịch sử, các đảng cộng sản và công nhân không nhận thức đúng để có chiến lược, sách lược kịp thời. Trong công tác xây dựng đảng không tuân thủ những nguyên tắc mác xít mà học thuyết xây dựng đảng kiểu mới của V.I.Lênin đã đề ra; sai lầm trong công tác tổ chức, cán bộ và sự rèn luyện, tu dưỡng của đội ngũ cán bộ, đảng viên không thường xuyên, nghiêm túc. Họ đã không gạt bỏ được những tàn dư tư tưởng tiểu tư sản, không chiến thắng được chính mình nên đã gục ngã trước cám dỗ và những viên đạn bọc đường của kẻ thù.

Về phía giai cấp công nhân, là cơ sở chính trị- xã hội của đảng cộng sản, nhưng do điều kiện cuộc sống, lao động vất vả, một bộ phận không được giáo dục chủ nghĩa  Mác - Lênin đầy đủ, không được giác ngộ sứ mệnh lịch sử của mình, bị kẻ thù mua chuộc, lôi kéo, chia rẽ, mất đoàn kết làm cho phong trào công nhân suy yếu và rơi vào các khuynh hướng cơ hội tả khuynh hoặc hữu khuynh.

Ngoài ra, bên cạnh góc độ tiếp cận trên, còn có phương pháp tiếp cận chủ nghĩa cơ hội - xét lại dưới từ nguồn gốc kinh tế, lịch sử và xã hội. Song, dù tiếp cận dưới góc độ nào thì chủ nghĩa cơ hội - xét lại xuất hiện đều có nguồn gốc bên ngoài, bên trong; nguồn gốc khách quan và chủ quan của nó. Sự ra đời, tồn tại, phát triển của chủ nghĩa cơ hội - xét lại phản ánh tính chất đấu tranh gay go, quyết liệt giữa giai cấp công nhân và giai cấp tư sản ngay trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Sự xuất hiện chủ nghĩa cơ hội, xét lại và tác hại của nó đến đâu tùy thuộc vào sự phát triển phong trào cách mạng, của mỗi đảng cộng sản và công nhân ở những thời điểm lịch sử, cụ thể.

VÌ SAO NÓI SỰ HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO CỘNG SẢN VÀ CÔNG NHÂN QUỐC TẾ LUÔN GẮN VỚI ĐẶC ĐIỂM DÂN TỘC TRONG NHỮNG GIAI ĐOẠN LỊCH SỬ?

 

Sự hình thành, phát triển của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế luôn gắn với đặc điểm dân tộc trong những giai đoạn lịch sử nhất định, bởi vì:

Thứ nhất, lịch sử phong trào cộng sản và công nhân quốc tế làm rõ sự phong phú, muôn hình muôn vẻ của sự vận động, phát triển của lịch sử, xem xét các mặt biểu hiện của nó, không được đơn giản, càng không cắt xén làm cho lịch sử trở nên đơn điệu, tẻ nhạt. Mỗi dân tộc đều có đặc điểm riêng, phản ánh các quan hệ giữa con người với con người, con người với điều kiện tự nhiên; quan hệ giai cấp, dân tộccũng mang những sắc thái riêng tác động, ảnh hưởng trực tiếp, gián tiếp đến quá trình hình thành, phát triển của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Đúng như V.I.Lênin đã viết: Lịch sử bao giờ cũng phong phú về nội dung, cũng đa dạng về nhiều mặt, cũng sinh động hơn điều mà chúng ta hình dung được.

Thứ hai, phong trào cộng sản và công quốc tế là một lực lượng chính trị quốc tế, có nội dung, hình thức liên hệ trên phạm vi toàn cầu; nhưng trước hết nó được diễn ra ở từng quốc gia dân tộc cụ thể. C.Mác đã chỉ ra: “Giai cấp vô sản mỗi nước trước hết phải giành lấy chính quyền, phải tự vươn lên thành giai cấp dân tộc, phải tự mình trở thành dân tộc, tuy hoàn toàn không phải theo cái nghĩa như giai cấp tư sản hiểu”[1]. Theo đó, sự ra đời, phát triển về tổ chức, nội dung, tính chất của phong trào công nhân, các đảng cộng sản và công nhân luôn chịu sự tác động, ảnh hưởng của đặc điểm kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của từng quốc gia dân tộc.

Thứ ba, đặc điểm dân tộc trong từng giai đoạn cụ thể là cơ sở để chính đảng của giai cấp công nhân đề ra chiến lược, sách lược, mục tiêu, phương pháp đấu tranh đúng đắn phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụcủa từng dân tộc. Phong trào cộng sản và công nhân quốc tế không thể có cao trào và đi đến thắng lợi nếu như nội dung, phương thức hoạt động không gắn với đặc điểm từng dân tộc trong những giai đoạn lịch sử nhất định.

Thứ tư, giai cấp công nhân là một lực lượng quốc tế, chủ nghĩa tư bản cũng là một lực lượng quốc tế, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế vì thế cũng diễn ra trên diện rộng, bao hàm ở các quốc gia dân tộc; thực tiễn phong trào cộng sản và công nhân mỗi dân tộc là “mảnh đất hiện thực”, là cơ sở để các đảng cộng sản tổng kết, rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu trong xác định đường lối lãnh đạo cách mạng, dẫn dắt phong trào đấu tranh của công nhân đi đến thắng lợi.

---

[1] C.Mác và Ph.Ănghen, Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, tr. 624.

VÌ SAO SỰ HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO CỘNG SẢN VÀ CÔNG NHÂN QUỐC TẾ LUÔN GẮN VỚI ĐIỀU KIỆN KINH TẾ, CHÍNH TRỊ, VĂN HÓA, XÃ HỘI TRONG NHỮNG GIAI ĐOẠN LỊCH SỬ NHẤT ĐỊNH?

 

Sự hình thành, phát triển của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế luôn gắn với điều kiện kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội trong những giai đoạn lịch sử, bởi vì:

Một là, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế được hình thành, phát triển từ những điều kiện khách quan trên các lĩnh vực đời sống xã hội, nhất là những quan hệ kinh tế - xã hội và chính trị - xã hội. Sự nảy sinh mâu thuẫn trong quan hệ kinh tế tất yếu dẫn đến mâu thuẫn quan hệ giai cấp, khi mâu thuẫn phát triển đến đỉnh cao thì tất yếu phải được giải quyết bằng cuộc cách mạng xã hội. Thực tiễn lịch sử cho thấy, nền sản xuất tư bản chủ nghĩa càng phát triển, thì mâu thuẫn về mặt kinh tế giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất càng tăng. Theo đó, mâu thuẫn về chính trị - xã hội giữa giai cấp công nhân với giai cấp tư sản ngày càng tăng lên. Nội dung, tính chất của hai loại mâu thuẫn đó quy định đến nội dung, tính chất, mức độ của phong trào công nhân, cũng như sự ra đời,hoạt động của các đảng cộng sản và công nhân quốc tế.

Hai là, theo quan điểm của chủ nghĩa Mác, bản chất của con người là tổng hòa những quan hệ xã hội. Theo đó, chủ thể hoạt động của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế là con người, là đội ngũ lao động - giai cấp công nhân và các tổ chức chính trị - xã hội của nó luôn tuân theo các quy luật khách quan, chịu sự tác động, chi phối bởi tổng hòa các yếu tố trong những điều kiện, hoàn cảnh nhất định; đồng thời hoạt động của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế nhằm xóa bỏ chế độ áp bức, bóc lột, cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới. Đó là sự biện chứng tất yếu giữa khách quan và chủ quan. Vì thế, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế không thể tách rời những yếu tố, điều kiện trong từng giai đoạn lịch sử nhất định.

V.I.Lênin đã rút ra nhận định: Xã hội là một cơ thể sống đang phát triển không ngừng (chứ không phải là một cái gì được kết thành một cách máy móc và do đó cho phép có thể tùy ý phối hợp các yếu tố xã hội như thế nào cũng được), một cơ thể mà muốn nghiên cứu nó thì cần phải phân tích một cách khách quan những quan hệ sản xuất cấu thành một hình thái xã hội nhất định và cần phải nghiên cứu những quy luật vận hành và phát triển của hình thái xã hội đó.

QUY LUẬT HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN NHƯ THẾ NÀO?

Đảng cộng sản là nhân tố quyết định đảm bảo cho sự thắng lợi của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế; quy luật hình thành, phát triển của Đảng cộng sản được thể hiện hai góc độ sau:

Thứ nhất, sự ra đời của đảng cộng sản là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác với phong trào công nhân nhân. Trong xã hội có áp bức giai cấp tất yếu có đấu tranh giai cấp. Ngay từ khi mới ra đời, giai cấp công nhân đã tiến hành những cuộc đấu tranh chống áp bức, bóc lột của giai cấp tư sản. Những cuộc đấu tranh ban đầu diễn ra lẻ tẻ và mang tính tự phát vì mục đích kinh tế, do thiếu lý luận cách mạng và một tổ chức tiên phong lãnh đạo nên đều thất bại. Chính sự phát triển của phong trào công nhân đặt ra đòi hỏi phải có lý luận tiên phong dẫn đường để tổ chức, giáo dục, giác ngộ giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của mình để vạch cho giai cấp công nhân đường lối và phương pháp cách mạng khoa học. Chủ nghĩa Mác ra đời đã đáp ứng được đòi hỏi của phong trào công nhân.

Thứ hai, chủ nghĩa Mác ra đời đã nhanh chóng thâm nhập vào phong trào công nhân, trở thành hệ tư tưởng, vũ khí lý luận của giai cấp công nhân. Mặt khác, thông qua phong trào công nhân, chủ nghĩa Mác được kiểm nghiệm, bổ sung, phát triển và ngày càng hoàn thiện. Khi chủ nghĩa Mác ra đời, chỉ có một bộ phận ưu tú nhất của giai cấp công nhân tiếp thu được nó. Bộ phận này đã tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác vào phong trào công nhân, giáo dục, giác ngộ và tổ chức công nhân đấu tranh, đảng cộng sản ra đời từ quá trình hoạt động cụ thể ấy.

Thứ ba, sự phát triển của đảng cộng sản là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân. Tuy nhiên, trong mỗi nước, sự kết hợp ấy là sản phẩm của lịch sử, được thực hiện bằng những con đường đặc thù, tùy theo điều kiện cụ thể. Ở một số nước thuộc địa, nửa thuộc địa, đảng cộng sản ra đời là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác với phong trào công nhân và phong trào yêu nước, như Việt Nam là một điển hình.