NHỮNG BẤT ĐỒNG, MÂU THUẪN TRONG PHONG TRÀO CỘNG SẢN TỪ GIỮA THẬP NIÊN 50 ĐẾN CUỐI THẬP NIÊN 60 CỦA THẾ KỶ XX NHƯ THẾ NÀO?

 

Từ giữa những năm 50 của thế kỷ XX trở đi, trong phong trào cộng sản  cũng như trong nội bộ các nước xã hội chủ nghĩa nảy sinh bất đồng về quan điểm, đường lối và lợi ích.

- Từ những năm 50 - 60 của thế kỷ XX, trong Đảng Cộng sản Trung Quốc đã có những quan điểm xét lại, đề cao chủ nghĩa dân tộc, sùng bái cá nhân lãnh tụ, muốn thực hiện cuộc “đại nhảy vọt”, nên không quan tâm đến các đảng cộng sản anh em. Những quan điểm tư tưởng dân tộc hẹp hòi của nhóm người Mao ít không thống nhất với quan điểm, đường lối của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, bất đồng với các đảng cộng sản trong phe xã hội chủ nghĩa ngày càng gay gắt.

- Những bất đồng đó ngày càng trở nên sâu sắc, đặc biệt là giữa Liên Xô và Trung Quốc, được bộc lộ rõ kể từ sau chuyến thăm Bắc Kinh của N.Khơrusôp (1954) - Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô. Từ năm 1960 trở đi, quan hệ Liên Xô - Trung Quốc xấu đi một cách nghiêm trọng, mâu thuẫn trở nên công khai, báo chí hai nước lên tiếng tố cáo lẫn nhau. Từ năm 1961 - 1965, bắt đầu luận chiến công khai giữa hai đảng cộng sản, các đại biểu Đảng Cộng sản Trung Quốc công khai phê phán Đảng Cộng sản Liên Xô và các đảng anh em khác, kêu gọi Liên hiệp Công đoàn thế giới ủng hộ quan điểm của họ.

- Trước tình trạng đó, năm 1962 các nhà lãnh đạo Đảng Cộng sản Liên Xô đã gửi thư cho Đảng Cộng sản Trung Quốc biểu thị sự lo lắng và yêu cầu chấm dứt đưa ra những lời buộc tội lẫn nhau; nhưng Trung Quốc không trả lời, mà con đe dọa gây chiến ở biên giới Trung - Xô. Đỉnh cao của sự bất đồng là xung đột biên giới nổ ra nhiều lần trong năm 1969[1], quan hệ giữa hai nước đã mang tính chất thù địch rõ rệt. Báo cáo Chính trị Đại hội IX của Đảng Cộng sản Trung Quốc (4-1969) gọi Liên Xô là “bọn xét lại” và coi Liên Xô đồng lõa với đế quốc Mỹ, tuyên bố “một thời kỳ mới chống bọn đế quốc Mỹ và bọn xét lại Liên Xô bắt đầu”; còn N.Khơrusôp thì tuyên bố: “Cuộc xung đột với Trung Quốc là không thể tránh khỏi”[2].

Những bất đồng, mâu thuẫn giữa các đảng cộng sản, nhất là Đảng Cộng sản Trung Quốc và Đảng Cộng sản Liên Xô là một tổn thất của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, đồng thời tác động tiêu cực đến cách mạng Việt Nam. 

---

[1] Ngày 2/3: Xảy ra một cuộc đột kích vũ trang do Bắc Kinh trù hoạch từ trước lên Đảo Đa-Manxki trên sông Út-xu-ri ở vùng biên giới Xô - Trung. Bọn mao ít đã dùng lựu đạn, dao găm tấn công đồn biên phòng. Kết quả: 31 chiến sĩ biên phòng bị chết, nhiều người bị thương. Những ngày tiếp theo, Trung Quốc đã huy động 260 triệu người tham gia mít tinh và tuần hành chống Liên Xô. Ngày 14-15/5 một đơn vị Quân đội Trung Quốc tiếp tục đổ bộ lên Đảo Đa-manxki, đồng thời Chính phủ Trung Quốc đưa ra yêu sách về lãnh thổ đối với Liên Xô.

[2] Khorusov N, Hồi ký, Nxb Robert Lafont Paris, bản dịch, lưu tại Viện Hồ Chí Minh, tr. 68.

VAI TRÒ CỦA QUỐC TẾ CỘNG SẢN ĐỐI VỚI PHONG TRÀO CỘNG SẢN VÀ CÔNG NHÂN QUỐC TẾ LÀ GÌ?

 

Sự ra đời và những hoạt động của Quốc tế Cộng sản có vai trò to lớn đối với phong trào cộng sản và cộng nhân quốc tế, được thể hiện như sau:

- Quốc tế Cộng sản đã khôi phục được sự đoàn kết thống nhất trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế sau khi Quốc tế II phá sản; đã xây dựng được các nhân tố cơ bản đảm bảo cho cách mạng thế giới thắng lợi như vấn đề đảng, lực lượng cách mạng và giác ngộ chủ nghĩa Mác - Lênin...; tiếp tục phát triển lý luận chủ nghĩa xã hội khoa học cho phù hợp với tình hình mới và để lại nhiều bài học quý báu về hoạt động lý luận cũng như thực tiễn cho cách mạng.

- Quốc tế Cộng sản đã vạch ra phương hướng phát triển của cách mạng Đông Dương, giải quyết những bế tắc về đường lối cách mạng trong những năm đầu thế kỷ XX. Hoạt động của Quốc tế Cộng sản đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho cách mạng Đông Dương như: Bài học về xây dựng Đảng, về kết hợp chặt chẽ chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế vô sản, về thành lập Mặt trận dân tộc thống nhất, Quốc tế Cộng sản đã góp phần đào tạo đội ngũ cán bộ nòng cốt cho cách mạng Đông Dương.

VÌ SAO NÓI SỰ HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO CỘNG SẢN VÀ CÔNG NHÂN QUỐC TẾ LUÔN GẮN VỚI ĐẶC ĐIỂM DÂN TỘC TRONG NHỮNG GIAI ĐOẠN LỊCH SỬ?

 

Sự hình thành, phát triển của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế luôn gắn với đặc điểm dân tộc trong những giai đoạn lịch sử nhất định, bởi vì:

Thứ nhất, lịch sử phong trào cộng sản và công nhân quốc tế làm rõ sự phong phú, muôn hình muôn vẻ của sự vận động, phát triển của lịch sử, xem xét các mặt biểu hiện của nó, không được đơn giản, càng không cắt xén làm cho lịch sử trở nên đơn điệu, tẻ nhạt. Mỗi dân tộc đều có đặc điểm riêng, phản ánh các quan hệ giữa con người với con người, con người với điều kiện tự nhiên; quan hệ giai cấp, dân tộccũng mang những sắc thái riêng tác động, ảnh hưởng trực tiếp, gián tiếp đến quá trình hình thành, phát triển của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Đúng như V.I.Lênin đã viết: Lịch sử bao giờ cũng phong phú về nội dung, cũng đa dạng về nhiều mặt, cũng sinh động hơn điều mà chúng ta hình dung được.

Thứ hai, phong trào cộng sản và công quốc tế là một lực lượng chính trị quốc tế, có nội dung, hình thức liên hệ trên phạm vi toàn cầu; nhưng trước hết nó được diễn ra ở từng quốc gia dân tộc cụ thể. C.Mác đã chỉ ra: “Giai cấp vô sản mỗi nước trước hết phải giành lấy chính quyền, phải tự vươn lên thành giai cấp dân tộc, phải tự mình trở thành dân tộc, tuy hoàn toàn không phải theo cái nghĩa như giai cấp tư sản hiểu”[1]. Theo đó, sự ra đời, phát triển về tổ chức, nội dung, tính chất của phong trào công nhân, các đảng cộng sản và công nhân luôn chịu sự tác động, ảnh hưởng của đặc điểm kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của từng quốc gia dân tộc.

Thứ ba, đặc điểm dân tộc trong từng giai đoạn cụ thể là cơ sở để chính đảng của giai cấp công nhân đề ra chiến lược, sách lược, mục tiêu, phương pháp đấu tranh đúng đắn phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụcủa từng dân tộc. Phong trào cộng sản và công nhân quốc tế không thể có cao trào và đi đến thắng lợi nếu như nội dung, phương thức hoạt động không gắn với đặc điểm từng dân tộc trong những giai đoạn lịch sử nhất định.

Thứ tư, giai cấp công nhân là một lực lượng quốc tế, chủ nghĩa tư bản cũng là một lực lượng quốc tế, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế vì thế cũng diễn ra trên diện rộng, bao hàm ở các quốc gia dân tộc; thực tiễn phong trào cộng sản và công nhân mỗi dân tộc là “mảnh đất hiện thực”, là cơ sở để các đảng cộng sản tổng kết, rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu trong xác định đường lối lãnh đạo cách mạng, dẫn dắt phong trào đấu tranh của công nhân đi đến thắng lợi.

---

[1] C.Mác và Ph.Ănghen, Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, tr. 624.

MÔN LỊCH SỬ PHONG TRÀO CỘNG SẢN VÀ CÔNG NHÂN QUỐC TẾ CÓ NHỮNG CHỨC NĂNG CƠ BẢN NÀO?

 

Môn Lịch sử phong trào cộng sản và công nhân quốc tế có ba chức năng cơ bản: Chức năng nhận thức: Mở rộng và nâng cao sự hiểu biết của người học về lịch sử nhân loại, lịch sử giai cấp công nhân, lịch sử cách mạng của mỗi quốc gia, lịch sử đấu tranh cách mạng của các đảng cộng sản, công nhân quốc tế. Từ đó, người học có nhận thức đầy đủ, sâu sắc về các phong trào đấu tranh tiêu biểu của giai cấp công nhân, các cuộc cách mạng vô sản tiêu biểu, các tổ chức quốc tế, các hình thức liên hệ quốc tế của giai cấp công nhân, các đảng cộng sản, xu hướng vận động của nó; góp phần phát triển tư duy khoa học, thế giới quan, phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử.

Chức năng giáo dục chính trị, tư tưởng: Góp phần bồi dưỡng ý thức giai cấp, tình cảm cách mạng dựa trên lập trường, lợi ích giai cấp công nhân; tinh thần đấu tranh kiên quyết chống chế độ áp bức bóc lột, bất công, chống các quan điểm và hành động sai trái, phản động của chủ nghĩa cơ hội, xét lại, chủ nghĩa chống cộng và các thế lực thù địch khác; giáo dục tinh thần nhân văn cộng sản chủ nghĩa; tăng cường bản chất giai cấp công nhân, bản lĩnh chính trị, niềm tin khoa học đối với đảng cộng sản, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và thắng lợi của sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa thế giới, nhất là trong bối cảnh hiện nay.

Chức năng dự báo khoa học: Cung cấp cho người đọc hiểu rõ tiến trình vận động, biến đổi, phát triển của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế tuân theo quy luật khách quan. Từ những hiện tượng đấu tranh đơn tẻ mang tính tự phát, đến các cuộc đấu tranh tự giác có tổ chức chặt chẽ, từ thất bại lúc đầu đến thắng lợi tiếp theo ngày càng to lớn, vững chắc, đã chứng tỏ sự phát triển cả về bề rộng và chiều sâu của phong trào. Sau mỗi tổn thất, thoái trào, phong trào lại phục hồi và phát triển hơn.

MÔN HỌC LỊCH SỬ PHONG TRÀO CỘNG SẢN VÀ CÔNG NHÂN QUỐC TẾ CÓ MỐI LIÊN HỆ VỚI MÔN HỌC CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC NHƯ THẾ NÀO?

 

Giữa môn Lịch sử phong trào cộng sản và công nhân quốc tế với môn Chủ nghĩa xã hội khoa học có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Trong đó, môn Lịch sử phong trào cộng sản và công nhân quốc tế là cơ sở, dữ liệu thực tiễn để các nhà khoa học, các đảng cộng sản và công nhân khái quát thành những nguyên lý chủ nghĩa xã hội khoa học. Đến lượt nó, hệ thống nguyên lý chủ nghĩa xã hội khoa học làm sáng tỏ bản chất cách mạng của lịch sử phong trào cộng sản và công nhân quốc tế.

Chủ nghĩa xã hội khoa học, bản thân nó là một môn khoa học xã hội nhân văn nghiên cứu các quy luật, tính quy luật chính trị - xã hội, những phương thức, con đường, biện pháp để thực hiện sự chuyển biến từ hình thành kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa lên hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa, mà giai đoạn đầu là xã hội chủ nghĩa. Chủ nghĩa xã hội khoa học được hình thành, phát triển trên cơ sở những điều kiện, tiền đề khách quan và nhân tố chủ quan, trong đó sự ra đời, hoạt động của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế là thực tiễn khách quan, trực tiếp. Bởi, những cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp công nhân, sự ra đời, hoạt động của chính đảng vô sản, các tổ chức chính trị - xã hội của công nhân, đòi hỏi lý luận chủ nghĩa xã hội khoa học không ngừng được bổ sung, phát triển, hoàn thiện.

Đến lượt nó, chủ nghĩa xã hội khoa học trở thành ngọn cờ tư tưởng thâm nhập, dẫn dắt phong trào công nhân, các đảng cộng sản và công nhân, các tổ chức chính trị - xã hội của giai cấp công nhân tiến hành hoạt động, đấu tranh cách mạng theo tôn chỉ, mục đích, mục tiêu sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân quốc tế. Vì thế, để chủ nghĩa xã hội khoa học thực sự là một học thuyết khoa học và cách mạng thì phải đặt trên mảnh đất hiện thực của nó, như Ph.Ănghen đã khẳng định. Đòi hỏi, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế muốn phát triển, hoàn thành sứ mệnh lịch sử thì phải thường xuyên giác ngộ, vận dụng linh hoạt, sáng tạo chủ nghĩa xã hội khoa học vào thực tiễn từng giai đoạn lịch sử quốc gia dân tộc. Đồng thời, chủ nghĩa xã hội khoa học phải luôn được bổ sung, phát triển trước sự vận động, biến đổi của thực tiễn, trong đó, thực tiễn phong trào cộng sản và công nhân quốc tế là yếu tố căn cốt.

THẾ GIỚI THAY ĐỔI KHÔN LƯỜNG, NỘI DUNG THỜI ĐẠI KHÔNG THAY ĐỔI

Kẻ thù tư tưởng của chúng ta công khai tuyên bố rằng, CNXH ở Liên Xô đã sụp đổ thì giá trị của Cách mạng Tháng Mười cũng chấm hết.

Đây đúng là kết luận vội vã và hồ đồ. Đành rằng, thành quả mà Cách mạng Tháng Mười đem lại đã bị đổ vỡ tại ngay quê hương của nó, nhưng đó quyết không phải là sự chấm dứt lý tưởng cao đẹp của Cách mạng Tháng Mười. Lịch sử đã tỏ rõ, không có một cuộc cách mạng nào, kể cả các cuộc cách mạng vĩ đại nhất, lại đủ khả năng kết thúc ngay công việc xóa bỏ xã hội cũ và xây dựng xong ngay xã hội mới. Quá trình chuyển từ xã hội phong kiến lên xã hội TBCN đã phải trải qua hàng trăm năm với nhiều cuộc cách mạng tư sản nổ ra ở Hà Lan, Anh, Pháp... thì hình thái kinh tế-xã hội TBCN mới thực sự thắng thế trước hình thái kinh tế-xã hội phong kiến.

Sự phát triển của xã hội loài người từ sau Cách mạng Tháng Mười đã chứng tỏ rằng, lý tưởng của Cách mạng Tháng Mười không chỉ là ngọn đèn pha tỏa sáng dẫn đường, mà còn có những đóng góp thực tế to lớn. Cách mạng Tháng Mười là tiếng chuông đánh thức lịch sử, báo hiệu một trang sử mới của thế giới. Thế giới trước Cách mạng Tháng Mười là một thời kỳ u mê, an phận, là thời đại của CNTB. Sự đột phá của Cách mạng Tháng Mười làm cho CNTB bị đổ vỡ một mảnh lớn. Thế giới bừng tỉnh, bung ra với sức mạnh mới với sự hình thành và phát triển của CNXH làm sụp đổ hoàn toàn hệ thống thuộc địa, giải phóng xã hội, giải phóng con người. Thành quả của Cách mạng Tháng Mười tạo cho loài người có khả năng kìm giữ sự lộng hành của CNTB, làm thay đổi cả những yếu tố bên trong của CNTB. CNTB không thể sống tự nó nữa mà đã phải cố gắng vì sự tồn tại của nó. Những thay đổi trong chiến lược kinh tế, chính trị để thích nghi, những thay đổi trong các chính sách phúc lợi xã hội, bảo đảm xã hội... ở các nước tư bản phát triển hiện nay đều do kết quả đấu tranh của những người lao động để giành quyền sống, quyền tự do, bình đẳng và sâu xa hơn là được ảnh hưởng của Cách mạng Tháng Mười.

Từ những phân tích trên đây, chúng ta càng thống nhất với nhận định rằng, mặc dù tình hình thế giới trong giai đoạn hiện nay và thời gian tới có nhiều thay đổi, có khi là thay đổi khôn lường, nhưng bản chất của thời đại không thay đổi. Tình hình cụ thể trong từng thời kỳ của thế giới có những biến động, nhưng điều đó không làm thay đổi nội dung của thời đại; loài người vẫn đang trong thời đại quá độ từ CNTB lên CNXH. Các mâu thuẫn cơ bản trên thế giới vẫn tồn tại, có mặt sâu sắc hơn, nội dung và hình thức biểu hiện có nhiều nét mới. Đấu tranh dân tộc và đấu tranh giai cấp vẫn diễn ra dưới nhiều hình thức.

SỰ THAY THẾ MỘT THỜI ĐẠI NÀY BẰNG THỜI ĐẠI KHÁC KHÔNG THỂ DIỄN RA NHANH CHÓNG ĐƯỢC

Lập luận của luận điệu sai trái là, nếu nói thời đại hiện nay là thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản (CNTB) lên CNXH, thì nay CNXH sụp đổ rồi, thời đại này đương nhiên là của CNTB; rằng CNXH và chủ nghĩa cộng sản đã tàn lụi thì dù có trăm năm sau cũng không thể gượng dậy được nữa.

Cách nhìn nhận của họ rõ ràng là thiếu kiến thức lịch sử và rất thiển cận. Quá trình chuyển biến và thay thế một thời đại này bằng thời đại khác không thể diễn ra nhanh chóng được, mà phải qua một chặng đường dài. Quá trình đó là một xu thế tất yếu của xã hội loài người, nhưng diễn ra quanh co, phức tạp chứa đựng nhiều biến cố, có cả bước tiến mạnh mẽ và cũng có cả những bước tụt lùi. Sự đổ vỡ của mô hình XHCN ở Đông Âu và Liên Xô đương nhiên là tổn thất nặng nề đối với phong trào cộng sản trên thế giới. Ai cũng biết rằng, sự sụp đổ ấy có nhiều nguyên nhân, nhưng nó không thuộc về bản chất của chế độ XHCN, càng không phải vì thế mà làm mất đi nội dung thời đại. Lịch sử đã cho thấy thời đại tư bản chủ nghĩa (TBCN) thay thế thời đại phong kiến đâu phải dễ dàng. Quá trình chuyển biến đó diễn ra hàng mấy trăm năm, trải qua biết bao phức tạp, bởi sự chống trả quyết liệt của các thế lực phong kiến. Tình hình hiện nay cũng tương tự như vậy. Thế lực đế quốc không từ thủ đoạn nào để mưu toan chặn đứng phong trào cộng sản. Điều đó càng thể hiện tính chất phức tạp của thời đại ngày nay.

QUỐC TẾ CỘNG SẢN ĐỊNH RA CHIẾN LƯỢC, SÁCH LƯỢC ĐÚNG ĐẮN CHO PHONG TRÀO CỘNG SẢN VÀ CÔNG NHÂN QUỐC TẾ

Minh chứng cho điều này là, Đại hội VII của Quốc tế Cộng sản thông qua cương lĩnh, kêu gọi nhân dân toàn thế giới kiên quyết đấu tranh chống phát-xít, ngăn chặn bàn tay đẫm máu của chúng. Đồng thời, đề ra các đối sách bảo vệ Liên Xô, bảo vệ thành trì cách mạng và nền hòa bình thế giới trước sự tấn công hủy diệt của chủ nghĩa phát xít và nguy cơ chiến tranh thế giới xảy ra. Sự đối mặt của Quốc tế Cộng sản với chủ nghĩa phát xít đã làm nổi bật tính chất cách mạng, nhân đạo, hòa bình và sự dũng cảm của tổ chức quốc tế này. Quốc tế Cộng sản cũng góp phần quyết định đến chất lượng bồi dưỡng, giáo dục các thế hệ cán bộ lãnh đạo của các đảng cộng sản, nhất là các đảng cộng sản trẻ tuổi và làm cho các đảng đó trở thành đảng kiểu mới của giai cấp công nhân. Dưới sự lãnh đạo của Quốc tế Cộng sản, các đảng cộng sản phát triển và trưởng thành về chính trị, tư tưởng và tổ chức; tích lũy được nhiều kinh nghiệm, giá trị trong đấu tranh cách mạng, chống chiến tranh đế quốc và phát xít, vạch mặt bọn cơ hội, xét lại; bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin.

Quốc tế Cộng sản đã phát triển toàn diện vấn đề dân tộc, thuộc địa, vạch ra con đường, chiến lược đấu tranh cho các dân tộc thuộc địa, lệ thuộc; phối hợp hành động giữa phong trào cộng sản, công nhân quốc tế với cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc; tích cực giúp đỡ các dân tộc trong đấu tranh vì độc lập, tự do. Trọng tâm trong sự nghiệp của mình là Quốc tế Cộng sản đã rất quan tâm đến vấn đề cách mạng thuộc địa, nhìn rõ mối quan hệ giữa phong trào cộng sản, công nhân quốc tế và phong trào giải phóng dân tộc; ủng hộ phong trào đấu tranh của các dân tộc thuộc địa ở châu Á, châu Phi, châu Mỹ Latinh, trong đó có Việt Nam; qua đó, góp phần làm gắn bó giữa cách mạng vô sản ở chính quốc với cách mạng thuộc địa. Cùng với sự chiếu rọi từ ánh sáng của Cách mạng Tháng Mười, sự quan tâm giúp đỡ của Quốc tế Cộng sản là nhân tố rất quan trọng làm thức tỉnh nhân dân các dân tộc thuộc địa, bị áp bức đứng lên chống đế quốc, thực dân, giành độc lập, đưa đất nước phát triển theo xu hướng mới. Đó vừa là thành tựu về thực tiễn, vừa là giá trị về tư tưởng, lý luận của Quốc tế Cộng sản.

CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA ĐÃ TẠO RA TIỀN ĐỀ THÚC ĐẨY PHONG TRÀO CỘNG SẢN QUỐC TẾ NGÀY CÀNG PHÁT TRIỂN

Trong lịch sử phong trào công nhân quốc tế, sau khi Ph.Ăngghen qua đời (8-1895), kể từ Đại hội lần thứ IV (họp tháng 8 năm 1896 ở Luân Đôn), cơ quan lãnh đạo của Quốc tế thứ hai dần dần rơi vào tay các phần tử cơ hội chủ nghĩa, đứng đầu là E.Bergstain. Họ phủ nhận chuyên chính vô sản, liên minh công nông và tư tưởng về chuyển cách mạng dân chủ tư sản lên cách mạng xã hội chủ nghĩa (XHCN), tuyên truyền thuyết ''hòa bình giai cấp'' và thuyết ''chủ nghĩa tư bản hòa bình nhập vào chủ nghĩa xã hội''... Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, đối lập với những người Bônsêvích giữ lập trường chống chiến tranh đế quốc, các phần tử cơ hội trong Quốc tế thứ hai đã công khai đứng về phía giai cấp tư sản nước họ, ủng hộ cuộc chiến tranh đế quốc phi nghĩa. Cũng vì thế khi Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ, Quốc tế thứ hai, dưới sự thao túng của các phần tử cơ hội, đã không còn đủ uy tín và khả năng lãnh đạo phong trào công nhân quốc tế và bắt đầu bị phân hóa, tan rã.

Ngay từ năm 1914, V.I.Lênin đã nhận thức rõ sự cần thiết phải thành lập một tổ chức quốc tế mới cho phong trào công nhân cách mạng. Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga, khi nhận thấy những điều kiện thành lập Quốc tế cộng sản đã chín muồi, V.I.Lênin và Đảng Bônsêvích đã tích cực tiến hành tập hợp những lực lượng cách mạng chân chính, tiến tới thành lập một tổ chức Quốc tế mới của giai cấp vô sản. Tháng 01 năm 1918, Hội nghị Đại biểu phái tả trong các Đảng Xã hội - Dân chủ đã họp ở Petrograd. Hội nghị nêu rõ sự cần thiết phải triệu tập một Hội nghị quốc tế của các chiến sĩ cách mạng chân chính trên thế giới, đồng thời đưa ra những điều kiện để một đảng có thể tham gia như:  tán thành con đường đấu tranh chống chính phủ đế quốc nước mình; ủng hộ Cách mạng Tháng Mười và nước Nga Xôviết. Tháng 0l năm 1919, ở Moskva, Hội nghị của các đại biểu 8 đảng mácxít là Nga, Ba Lan, Hungaria, Đức, Áo, Látvia, Phần Lan và Liên hiệp cách mạng Bancăng đã họp dưới sự lãnh đạo của V.I.Lênin[1]. Đây được coi như Hội nghị trù bị cho đại hội thành lập.

Đại hội thành lập Quốc tế Cộng sản được khai mạc ở Moskva và họp từ ngày 02 đến ngày 06 tháng 03 năm 1919. Tham dự Đại hội có các đại biểu của 19 đảng và nhóm, có quan sát viên 15 nước. Mặc dù bị cản trở, nhưng đông đảo các đảng phương Tây đều cử đại biểu đến dự và lần đầu tiên có sự tham dự của đại biểu các đảng phương Đông như Trung Quốc, Triều Tiên[2]. Sự có mặt của các đại biểu các nước phương Đông đã chứng tỏ Quốc tế thứ ba không chỉ là tổ chức của giai cấp công nhân các nước tư bản chủ nghĩa, mà còn là tổ chức của quần chúng công nhân và nhân dân lao động các nước thuộc địa và phụ thuộc.

Việc Quốc tế cộng sản (Quốc tế III) được thành lập đã đánh dấu sự ra đời của Phong trào Cộng sản quốc tế độc lập với Trào lưu Xã hội dân chủ (ra đời tháng 5 năm 1923 với việc 2 nhóm: Quốc tế II và Quốc tế Hai rưỡi (IWUSP) hợp nhất thành Quốc tế Lao động và Xã hội đã chấm dứt giai đoạn “khủng hoảng về đường lối” trong phong trào công nhân quốc tế.

Có thể nhận thấy rằng, với thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga, cùng sự ra đời Quốc tế Cộng sản, một thời đại mới của phong trào cộng sản thế giới bắt đầu. Những năm 1919-1921, các đảng cộng sản đã được thành lập ở nhiều nước, đứng trên lập trường đấu tranh giai cấp, còn về tư tưởng và tổ chức thì đoạn tuyệt hẳn với các đảng xã hội - dân chủ cơ hội trước đó. Trong những năm này, nhiều đảng cộng sản đã được thành lập ở Đức, Áo, Hung, Ba Lan, Phần Lan, Áchentina, Hy Lạp, Mỹ, Anh, Pháp, Bungari, Hà Lan, Mêhicô, Nam Tư, Braxin, Tây Ban Nha, Inđônêxia, Thổ Nhĩ Kỳ, Tiệp Khắc, Rumani, Trung Quốc, Bỉ, Thụy Điển, Italia và một số nước khác[3]. Việc thành lập các đảng cộng sản đã đem lại khả năng thực tế cho cách mạng xã hội chủ nghĩa có thể đấu tranh giành thắng lợi ở những nước này. Các nhà hoạt động ưu tú của phong trào xã hội chủ nghĩa và công đoàn thời kỳ trước Cách mạng Tháng Mười đã trở thành những đảng viên của các đảng cộng sản. Cùng với họ, nhiều nhà cách mạng khác đã gia nhập đảng cộng sản, trong đó có các nhà hoạt động văn hóa nổi tiếng như Rômanh Rôlăng, Máctin Anđécxen Nếchxe, Lỗ Tấn, Têôdo Đơraide, Anatôn Phơrăng… Họ đều đứng về phía Cách mạng Tháng Mười. Sự ra đời Quốc tế Cộng sản (1919) là dấu mốc đối với phong trào cộng sản quốc tế - hạt nhân lãnh đạo, tiên phong của phong trào công nhân cách mạng chính thức đi vào hoạt động. Cách mạng Tháng Mười đã trở thành cái nôi của phong trào cộng sản thế giới, một phong trào chính trị to lớn có ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển theo hướng tiến bộ của thế giới tròn một thế kỷ nay./.

TOÀN CẦU HÓA LÀM XUẤT HIỆN KHẢ NĂNG TẬP HỢP LỰC LƯỢNG MỚI CHO PHONG TRÀO CỘNG SẢN VÀ CÔNG NHÂN QUỐC TẾ

Toàn cầu hóa là một quá trình đầy mâu thuẫn, trong đó mâu thuẫn giữa các lực lượng lợi dụng toàn cầu hóa để mở rộng sự bóc lột về kinh tế, áp đặt về chính trị với các lực lượng đấu tranh chống mặt trái của toàn cầu hóa, bảo vệ độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội. Hiện nay, xuất hiện nhiều phong trào xã hội mới đấu tranh chống mặt trái của toàn cầu hóa với tên gọi chung là "Phong trào chống toàn cầu hóa". Phong trào này đã phần nào thức tỉnh được ý thức công dân toàn cầu trước những vấn đề cấp bách về chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa, môi trường... của nhân loại hiện nay. Mục tiêu đấu tranh chung của phong trào là chống lại việc chủ nghĩa tư bản lợi dụng toàn cầu hóa để áp đặt một kiểu toàn cầu hóa tiêu cực, phi nhân tính; chống lại sự lũng đoạn của hệ thống quyền lực tư bản độc quyền quốc tế, đồng thời hướng tới xây dựng một trật tự thế giới mới dân chủ, công bằng và bình đẳng hơn. Mục tiêu bao trùm đó đã được cụ thể hóa thành những mục tiêu cụ thể như: chống đói nghèo, bất công xã hội, chống chủ nghĩa tự do mới, chống nền chính trị cường quyền... hoặc, đòi xóa nợ cho các nước nghèo và kém phát triển, bảo vệ môi trường sống, dân chủ hóa cơ cấu và cơ chế của các tổ chức quốc tế như Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB).

Là một lực lượng mới trong nền chính trị thế giới ngày nay, phong trào chống toàn cầu hóa đã góp phần lên án và ngăn chặn sự bành trướng tư bản chủ nghĩa trên phạm vi toàn cầu, do đó nó hàm chứa những nhân tố mang tính cách mạng, trở thành "bạn đồng minh tự nhiên" với phong trào cộng sản và công nhân quốc tế trong cuộc chiến chống cường quyền tư bản chủ nghĩa. Đây là yếu tố quan trọng để các Đảng Cộng sản - công nhân thống nhất hành động, xây dựng liên minh với các lực lượng, các phong trào chính trị xã hội khác, tăng cường hợp tác quốc tế chống toàn cầu hóa tư bản chủ nghĩa và tiến tới lựa chọn con đường xây dựng xã hội mới - xã hội xã hội chủ nghĩa nhân văn, nhân đạo. Tập hợp lực lượng trong quá trình toàn cầu hóa, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế và các phong trào, đảng phái tiến bộ khác cùng thảo luận, phân tích những đặc điểm tình hình chính trị, kinh tế, xã hội của thế giới hiện đại; về đường lối chiến lược, phương thức đấu tranh sao cho có hiệu quả chống lại chủ nghĩa tư bản; làm rõ con đường, mô hình, biện pháp xây dựng chủ nghĩa xã hội trong tình hình mới, đồng thời cùng giải quyết các vấn đề toàn cầu. Sự phối hợp, tập hợp lực lượng này sẽ được xúc tiến trên cơ sở một "chủ nghĩa quốc tế mới". Theo đó, không chỉ đoàn kết giai cấp vô sản mà đoàn kết nhân dân tất cả các nước bị đế quốc áp bức thành một khối thống nhất. Điều này sẽ làm cho sự lựa chọn con đường đi lên chủ nghĩa xã hội trở nên hiện thực và có sức hấp dẫn cao.

Như vậy, trong bối cảnh toàn cầu hóa, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế luôn chịu sự tương tác tổng hợp, đan quyện vào nhau, vừa trực tiếp vừa gián tiếp của hàng loạt nhân tố khách quan và chủ quan. Những nhân tố đó tác động nhiều mặt đến sự lựa chọn con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của các Đảng Cộng sản, tạo ra những tiền đề cho việc xây dựng một xã hội mới - xã hội xã hội chủ nghĩa. Đành rằng, sự phục hưng của chủ nghĩa xã hội trong thế kỷ XXI là một quá trình từ từ, lâu dài, khúc khuỷu, thậm chí có thể xuất hiện những bước lặp đi lặp lại mới, nhưng quy luật cơ bản phát triển của xã hội loài người là tiến tới chủ nghĩa nhân đạo hoàn bị - chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản. Do đó, chủ nghĩa xã hội tất yếu sẽ thay thế chủ nghĩa tư bản. Tiến trình đó là không thể đảo ngược.

THÁCH THỨC VÀ SỨC SỐNG CỦA PHONG TRÀO CỘNG SẢN VÀ CÔNG NHÂN QUỐC TẾ TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA

Toàn cầu hóa mà cốt lõi là toàn cầu hóa kinh tế đã trở thành một xu thế khách quan của thế giới, tác động và ảnh hưởng sâu sắc đến vận mệnh các quốc gia cũng như diện mạo của thế giới. Là một chủ thể trong thế giới hiện đại, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế đã và đang chịu sự tác động, chi phối mạnh mẽ của toàn cầu hóa về mọi mặt. Tuy nhiên cũng từ những tác động đó mà phong trào cộng sản và công nhân quốc tế nói chung, các nước xã hội chủ nghĩa nói riêng đã rút ra được những bài học kinh nghiệm, đề ra được đường hướng phát triển, tạo ra được sức sống mới trong điều kiện hiện nay. 

1. Những thách thức của toàn cầu hóa đối với phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Những thay đổi của cục diện thế giới cùng sự tác động mạnh mẽ của toàn cầu hóa sau “chiến tranh lạnh” đã làm cho phong trào cộng sản và công nhân quốc tế rơi vào khủng hoảng nặng nề. Đó là sự khủng hoảng về lý luận, đường lối phát triển, về cơ cấu giai cấp - xã hội, đặc biệt là cơ cấu giai cấp công nhân - lực lượng xã hội nền tảng cho phong trào này. Phong trào còn chịu sự chống phá của các thế lực thù địch; mất đi một phần sự tín nhiệm, ủng hộ của các lực lượng truyền thống trước đây. Các Đảng Cộng sản bị công kích, chèn ép trong cơ chế đa nguyên chính trị của các chính phủ tư sản, từ đó dẫn đến nhiều thua thiệt trong tranh cử. Toàn cầu hóa tạo ra tình trạng cạnh tranh quyết liệt về việc làm, điều kiện sống... làm nảy sinh mâu thuẫn, dẫn đến phân hóa trong nội bộ giai cấp công nhân ở từng nước cũng như trên phạm vi khu vực và toàn cầu, gây chia rẽ khối đoàn kết thống nhất của giai cấp công nhân. Thực trạng trên đòi hỏi các Đảng Cộng sản muốn tồn tại và phát triển phải tự đổi mới về lý luận, cơ cấu tổ chức, hình thức tập hợp lực lượng cũng như phương thức đấu tranh. Nói cách khác, Đảng Cộng sản phải tự đổi mới từ chính đảng mác xít truyền thống thành chính đảng mác xít hiện đại đáp ứng với yêu cầu của thời kỳ mới. 

2. Sức sống mới của chủ nghĩa xã hội. 

Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, các nước xã hội chủ nghĩa không chỉ kiên định trụ vững, mà còn từng bước vượt qua những khó khăn, thách thức, tiếp tục thực hiện cải cách, đổi mới thắng lợi về mọi mặt và nâng cao vị thế quốc tế của mình. Con đường cải cách và đổi mới của các nước xã hội chủ nghĩa đã đóng góp nhiều thành tựu về lý luận và thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội. Các nước xã hội chủ nghĩa đã, đang và sẽ là những chủ thể quốc tế quan trọng trong quá trình thúc đẩy sự hình thành trật tự thế giới mới sau “chiến tranh lạnh”.Thành tựu cải cách và đổi mới của các nước xã hội chủ nghĩa trong thời gian qua đã chứng tỏ sức sống và khả năng tự đổi mới để đi lên chủ nghĩa xã hội là rất mãnh liệt. Sự khai phá, tìm tòi con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của Trung Quốc, Việt Nam và một số nước có một giá trị nhân đạo cao cả, đóng góp cả về mặt lý luận và thực tiễn giúp các Đảng Cộng sản vững niềm tin trong việc lựa chọn con đường đi lên chủ nghĩa xã hội. Tại Hội thảo quốc tế "Phát triển và sáng tạo: chủ nghĩa xã hội thế giới đầu thế kỷ XXI" được tổ chức ở Bắc Kinh (Trung Quốc, tháng 10-2004), học giả nhiều nước đánh giá con đường đi lên chủ nghĩa xã hội thông qua kinh tế thị trường mà các nước xã hội chủ nghĩa đang tiến hành đã làm cho các Đảng Cộng sản - công nhân và cả thế giới phải chú ý. Tỷ trọng các nước xã hội chủ nghĩa hiện nay trong nền chính trị và kinh tế quốc tế đã vượt xa thời kỳ Liên Xô đầu thế kỷ XX.

TẠI SAO CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA PHẢI CÓ SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG MÁC-XÍT CHÂN CHÍNH?

          Ngay từ khi mới ra đời, giai cấp vô sản đã trở thành lực lư­ợng đối lập trực tiếp về quyền lợi với giai cấp t­ư sản và bị giai cấp tư­ sản bóc lột đến bần cùng. Do vậy, giai cấp vô sản luôn phản kháng quyết liệt và tổ chức các hoạt động đấu tranh chống lại giai cấp t­ư sản, chống lại chế độ áp bức t­ư bản chủ nghĩa. Xoá bỏ chủ nghĩa tư­ bản xây dựng xã hội mới tốt đẹp không có ngư­ời bóc lột ng­ười chính là sứ mệnh lịch sử thế giới của giai cấp công nhân hiện đại.

          Phát hiện ra sứ mệnh lịch sử thế giới của giai cấp vô sản là một phát hiện vĩ đại của chủ nghĩa Mác- Lênin; thực hiện nó, biến nó trở thành hiện thực là trách nhiệm cao cả của phong trào cộng sản và công nhân thế giới. Tuy nhiên, để thực hiện đư­ợc sứ mệnh lịch sử cao cả đó thì giai cấp vô sản phải thành lập đ­ược chính đảng của mình và xây dựng nó thực sự trở thành đội tiên phong, bộ chỉ huy tham m­ưu chiến đấu của giai cấp.

          Thực tiễn lịch sử đã chứng minh, ở đâu, lúc nào giai cấp vô sản xây dựng đ­ược chính đảng vững mạnh, thì phong trào đấu tranh của công nhân đi đúng hư­ớng và đạt hiệu quả, ng­ược lại nếu giai cấp vô sản không tổ chức ra đ­ược chính đảng, không quan tâm đến công tác xây dựng đảng thì phong trào trì trệ, khủng hoảng, thậm chí tan giã sụp đổ. Đây là vấn đề có tính quy luật trong sự phát triển của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế.

Bằng quan điểm duy vật về lịch sử, Mác và Ăng Ghen đã luận chứng một cách khoa học về sự diệt vong không thể tránh khỏi của chủ nghĩa tư­ bản, về tính tất yếu của sự quá độ từ chủ nghĩa tư bản sang một hình thái kinh tế xã hội cao hơn là chủ nghĩa cộng sản, mà giai đoạn đầu của nó là chủ nghĩa xã hội. Hai ông cũng đã chỉ ra rằng bước chuyển biến đó không phải diễn ra một cách tự phát mà bằng con đư­ờng cách mạng xã hội; đồng thời hai ông cũng chỉ rõ lực l­ượng thực hiện sự chuyển biến đó là giai cấp vô sản hiện đại. Việc xóa bỏ chủ nghĩa tư­ bản xây dựng chủ nghĩa cộng sản trên phạm vi toàn thế giới ấy chính là sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản; sứ mệnh lịch sử ấy không phải do ý muốn chủ quan của giai cấp vô sản, cũng không phải do ý muốn chủ quan của một giai cấp, một tầng lớp hay một cá nhân nào đặt ra, mà là do chính địa vị kinh tế- xã hội của giai cấp vô sản quy định.

Tuy nhiên, giai cấp vô sản muốn thực hiện đ­ược sứ mệnh lịch sử của mình thì phải tổ chức ra đư­ợc chính đảng cách mạng của giai cấp mình; chính đảng đó phải có đủ khả năng, phẩm chất lãnh đạo, hư­ớng dẫn phong trào cách mạng của công nhân. Đó cũng chính là điều kiện tiên quyết nhất, và quan trọng nhất bởi vì chỉ khi nào giai cấp vô sản tổ chức đ­ược ra chính đảng chính trị của mình, thì cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản mới chuyển từ đấu tranh tự phát, rời rạc thành cuộc đấu tranh tự giác, có tổ chức lãnh đạo, hành động thống nhất; và cũng chỉ khi đó thì giai cấp vô sản mới chuyển từ giai cấp “tự mình” thành giai cấp “vì mình”.

Trong tác phẩm “Bệnh ấu trĩ tả khuynh trong phong trào cộng sản” V.I.Lênin đã khẳng định: “ Không có một đảng sắt thép đ­ược tôi luyện trong đấu tranh, không có một đảng đ­ược sự tín nhiệm của tất cả những phần tử trung thực trong giai cấp nói trên, không có một đảng biết nhận xét tâm trạng của quần chúng  và biết tác động vào tâm trạng đó thì không thể tiến hành thắng lợi cuộc đấu tranh ấy được".

Phong trào cộng sản và công nhân quốc tế tr­ước khi chủ nghĩa Mác ra đời vốn là các phong trào lẻ tẻ, rời rạc lại mang tính tự phát, nên phát triển chậm chạp và không đạt hiệu quả; hoạt động đấu tranh của họ mới chỉ hướng vào đập phá máy móc, đòi hỏi quyền lợi kinh tế như­ các cuộc khởi nghĩa của công nhân dệt Xi nê di (Đức), cuộc khởi nghĩa của công nhân dệt ở thành phố Ly Ông (Pháp), hoặc cải lương đòi giai cấp tư­ sản, chính phủ tư sản giảm bớt các chính sách hà khắc đối với mình như­ phong trào hiến chương ở Anh... Kết quả tất cả các phong trào trên đều bị thất bại và bị giai cấp t­ư sản đàn áp đẫm máu. Ngay cả khi chủ nghĩa Mác đã ra đời, đã từng bư­ớc thấm sâu vào phong trào công nhân, giai cấp công nhân đã phần nào có một vũ khí lý luận cách mạng, đã làm được cái mà tr­ước đây họ ch­ưa bao giờ mơ ­ước là họ đã “thực sự” trở thành ng­ười “làm chủ” xã hội trong thời gian ngắn ngủi ở công xã Pa ri (1872), như­ng niềm “hân hoan” ấy đã không tồn tại đư­ợc bao lâu lại phải chịu cảnh “đầu rơi máu chảy” d­ưới sự đàn áp của giai cấp t­ư sản phản động. Thất bại của công xã Pa ri một mặt do giai cấp công nhân Pa ri đã thiếu triệt để cách mạng, mặt khác quan trọng hơn là do giai cấp công nhân Pa ri ch­ưa có một chính đảng cách mạng. Lịch sử một lần nữa lại chứng minh rằng, nếu không thành lập đư­ợc chính đảng Mác xít thì phong trào công nhân không những không phát triển đư­ợc, mà còn phải chịu những thất bại thảm hại.

Lịch sử phong trào cũng đã chứng minh rằng; mặc dù giai cấp vô sản đã tổ chức ra đ­ược chính đảng của mình, như­ng lúc nào và ở đâu nếu đảng của giai cấp vô sản được xây dựng vững mạnh về chính trị t­ư t­ởng và tổ chức thì phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân mới phát triển mạnh và thu đư­ợc nhiều thành công; ngư­ợc lại nếu đâu, khi nào đảng của giai cấp công nhân không thường xuyên được xây dựng trong sạch, bị bọn cơ hội, xét lại lợi dụng, lũng đoạn thì ở đó phong trào sẽ không phát triển dc, thậm chí bị thất bại, Quốc tế II là một minh chứng.     

Nhận thức rõ vị trí vai trò của đảng mác xít đối với sự phát triển của phong trào công nhân, V.I.Lênin đã đấu tranh tích cực chống bọn cơ hội chủ nghĩa,vạch trần bản chất của chúng bảo vệ chủ nghĩa Mác và cùng những ngư­ời đảng viên trung kiên trong đảng dân chủ xã hội Nga đã từng b­ước đấu tranh thành lập ra tổ chức đảng kiểu mới, một Đảng thực sự cách mạng trên nền tảng của chủ nghĩa Mác. Do ảnh h­ưởng tư­ tư­ởng của Lênin và Đảng Bôn-xê-vích Nga, trong thập niên thứ hai của thế kỷ XX đã ra đời hàng loạt các Đảng cộng sản theo tư­ tư­ởng đảng Mác xít kiểu mới như­: Đảng cộng sản Đức, Áo, Phần Lan, Ba Lan ( năm 1918); Mỹ, Ý (năm 1920)... Khi các Đảng công nhân đư­ợc củng cố, thì phong trào cộng sản và công nhân quốc tế cũng đ­ược vực dậy, đỉnh cao của nó là cách mạng Tháng Mư­ời Nga 1917. Thắng lợi của cách mạng Tháng M­ười Nga vĩ đại đã mở ra cho nhân loại một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên xây dựng chủ nghĩa xã hội trên hiện thực; mở ra một thời đại  mới  thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư­ bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới. Hồ Chí Minh khẳng định: “Giống nh­ư mặt trời chói lọi, cách mạng Tháng M­ười chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu người bị áp bức bóc lột trên trái đất. Trong lịch sử loài người ch­ưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như­ thế”.

Sau thắng lợi của cách mạng Tháng M­ười Nga, dư­ới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Nga; giai cấp công nhân và nhân dân Nga đã bảo vệ đ­ược thành quả của cách mạng tr­ớc sự bao vây chống phá của chủ nghĩa đế quốc, hào hứng xây dựng chủ nghĩa xã hội và đã thu được nhiều thành công, tạo ra sức mạnh để giành thắng lợi trong chiến tranh thế giới lần thứ II.

          Với những thành công vang dội ấy nó đã cổ vũ và thúc đẩy phong trào cộng sản và công nhân quốc tế phát triển mạnh mẽ; các đảng cộng sản, dư­ới ngọn cờ của cách mạng Tháng M­ười Nga đã lãnh đạo giai cấp công nhân và nhân dân n­ước mình làm cách mạng xã hội chủ nghĩa, dẫn đến sự ra đời của một loạt các n­ước xã hội chủ nghĩa, hình thành lên hệ thống xã hội chủ nghĩa hùng mạnh vào những năm 50, 60 của thế kỷ XX; hàng loạt nư­ớc thuộc địa sau khi giành chính quyền cũng chọn con đ­ường chủ nghĩa xã hội hoặc phát triển theo định h­ướng xã hội chủ nghĩa. Những năm 70- 80 của thế kỷ XX, những thành tựu to lớn của chủ nghĩa xã hội đã chứng thực đó là một xã hội tốt đẹp; đã luận giải tính đúng đắn của lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin, trong đó có lý luận về sự lãnh đạo của Đảng vô sản, lý luận về xây dựng đảng và quy luật về mối quan hệ giữa xây dựng chính Đảng vô sản vững mạnh với sự phát triển của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế.

          Cuối thập kỷ 80, đầu 90 thế kỷ XX chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ đã dẫn đến sự thoái trào của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, để lại cho phong trào cộng sản và công nhân quốc tế những tổn thất hết sức nặng nề. Sự sụp đổ của Liên Xô và Đông Âu có rất nhiều nguyên nhân nh­ưng một trong những nguyên nhân quan trọng có ý nghĩa quyết định đó là công tác xây dựng đảng không được trú trọng đúng mức, tạo cơ sở cho những phần tử cơ hội xét lại lũng đoạn Đảng, làm mất uy tín của Đảng với nhân dân. Sự sụp đổ đó để lại cho chúng ta nhiều bài học, một trong những bài học đó là phải th­ường xuyên làm tốt công tác xây dựng Đảng và tăng cư­ờng sự lãnh đạo của Đảng. Điều này một lần nữa chứng minh mối quan hệ giữa công tác xây dựng Đảng với sự phát triển và sinh tồn của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế./.

ĐẤU TRANH CHỐNG CHỦ NGHĨA CƠ HỘI, XÉT LẠI LÀ VẤN ĐỀ CÓ TÍNH QUY LUẬT CỦA PHONG TRÀO CỘNG SẢN VÀ CÔNG NHÂN QUỐC TẾ HIỆN NAY

Trong suốt tiến trình lịch sử phát triển Phong trào Cộng sản và công nhân quốc tế, giai cấp công nhân luôn phải tiến hành đấu tranh chống lại giai cấp tư sản và chế độ tư bản chủ nghĩa nhằm thực hiện mục tiêu xóa bỏ chế độ tư hữu, áp bức, bóc lột, giải phóng giai cấp, dân tộc, nhân loại. Cùng với quá trình đó, để phong trào tồn tại và phát triển thì giai cấp công nhân và các đảng cộng sản còn phải tiến hành một cuộc đấu tranh rất gay go và quyết liệt với một loại kẻ thù giấu mặt và trá hình, núp dưới bóng chủ nghĩa Mác để chống lại chủ nghĩa Mác và phản bội lại phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, đó là chủ nghĩa cơ hội, xét lại.

Chủ nghĩa cơ hội xét lại là trào lưu tư tưởng đối lập với chủ nghĩa Mác-Lênin là tàn dư tư tưởng tư sản, tiểu tư sản trong Phong trào Cộng sản và công nhân quốc tế. Là sự hi sinh lợi ích cơ bản lâu dài của giai cấp và phong trào công nhân vì lợi ích trước mắt của một bộ phận. Thực chất đó là sự đầu hàng trước những trào lưu tư tưởng tư sản và phản bội lại chủ nghĩa Mác-Lênin. Chủ nghĩa cơ hội, xét lại tồn tại dưới nhiều hình thức biểu hiện: Về lý luận, đó là sự chiết trung, ngụy biện sẵn sàng thay đổi quan điểm tư tưởng cơ bản để trục lợi; về kinh tế, chúng mang tư tưởng thực dụng sẵn sàng đánh đổi cả phong trào vì lợi ích kinh tế trước mắt của một nhóm người; về hành động, hành động phiêu lưu, lúc tả lúc hữu, lúc thì nóng vội, lúc thì chủ quan từ bỏ mục tiêu cách mạng, thủ đoạn thì tinh vi lắt léo sẵn sàng thoả hiệp với mọi loại trào lưu khi có lợi. Chủ nghĩa cơ hội, xét lại có quá trình hình thành gắn với quá trình đấu tranh giữa hai hệ tư tưởng tư sản và vô sản, giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản, giữa Phong trào Cộng sản và công nhân quốc tế với các trào lưu phi xã hội chủ nghĩa, các quan điểm sai trái và các hành động chống phá cách mạng của các thế lực thù địch.

Cuộc đấu tranh này là một quá trình thường xuyên liên tục có những lúc Phong trào Cộng sản và công nhân quốc tế phải chịu đựng những hậu quả tai hại do chủ nghĩa cơ hội, xét lại gây lên làm kìm hãm phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân chống lại giai cấp tư sản và chế độ tư bản chủ nghĩa, cản trở sự phát triển của nhân tố cách mạng vô sản, làm chệch hướng sự phát triển của phong trào cách mạng và phá vỡ tính thống nhất của phong trào, cắt xén, bóp méo, xuyên tạc dẫn đến phủ nhận chủ nghĩa Mác-Lênin trên nhiều phương diện.

Lợi dụng chủ nghĩa xã hội đang lâm vào khủng hoảng thoái trào, Phong trào Cộng sản và công nhân quốc tế đang gặp khó khăn thử thách, chủ nghĩa Đế quốc và các thế lực phản động đang điên cuồng chống phá chủ nghĩa cơ hội, xét lại đẩy mạnh chống phá Phong trào Cộng sản và công nhân quốc tế. Đây cũng là biểu hiện để chúng ta nhận rõ bộ mặt nham hiểm và những âm mưu thủ đoạn thâm độc xảo quyệt của chúng.

Đối với cách mạng Việt Nam hiện nay mặc dù chủ nghĩa cơ hội xét lại với những biểu hiện chưa rõ nét nhưng những phần tử cơ hội xét lại luôn cấu kết với bọn phản động trong và ngoài nước, các thế lực phản động quốc tế nhằm chống phá cách mạng Việt Nam, phủ nhận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ chí Minh, đòi đa nguyên về chính trị, đa Đảng đối lập, đòi từ bỏ mục tiêu độc lập dân tộc, gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Trước sự thoái hoá của một bộ phận cán bộ đảng viên, tình trạng tham nhũng, lãnh phí đang hoành hành và những hạn chế, yếu kém trong công tác xây dựng Đảng của chúng ta những phần tử cơ hội xét lại tiếp tục lợi dụng chống phá. Vì vậy chúng ta phải kiên quyết chống lại chủ nghĩa cơ hội, xét lại, đây không những là vấn đề mang tính quy luật trong sự phát triển của Phong trào Cộng sản và công nhân quốc tế, mà còn là yêu cầu nhiệm vụ thường xuyên cấp bách của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta. Do vậy đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội xét lại trong Phong trào Cộng sản và công nhân quốc tế nói chung, Việt Nam nói riêng là vấn đề quan trọng để xây dựng Đảng ta vững mạnh và là vấn đề có ý nghĩa lý luận, thực tiễn cấp bách hiện nay.

SỰ PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO CỘNG SẢN VÀ CÔNG NHÂN QUỐC TẾ LÀ MỘT TẤT YẾU HIỆN NAY

Thời gian vừa qua lợi dụng sự kiện chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên Xô, Đông Âu sụp đổ và sự tạm thời nắng xuống của Phong trào Cộng sản và Công nhân quốc tế, các học giả tư sản và một số người trước đây đã từng là “cộng sản” qua miệng lưỡi của mình đã tuyên truyền rằng: phong trào cộng sản và công nhân quốc tế đã cơ bản bị thủ tiêu. Họ cho rằng lực lượng còn lại hiện nay chỉ như là những cơ thể yếu ớt đang thoi thóp trong môi trường phát triển của chủ nghĩa tư bản, sớm hay muộn những cơ thể yếu ớt đó cũng sẽ ngừng thở và bị đào thải ra khỏi quỹ đạo phát triển của chủ nghĩa tư bản. Họ khẳng định rằng chỉ có con đường tư bản chủ nghĩa mới là vĩnh cửu, trường tồn, mới hợp quy luật trong sự tồn tại phát triển của xã hội loài người. Vậy những ngôn từ của những miệng lưỡi nói trên đúng hay sai, và sự thật có như họ nói hay không? Để đi tìm câu trả lời nghiên cứu, tìm hiểu chủ nghĩa tư bản và phong trào cộng sản và công nhân quốc tế sẽ thấy rõ.

Trước hết bàn về chủ nghĩa tư bản, vào thế kỷ thứ XIV, XV trong lòng xã hội phong kiến đang trên đà suy tàn (ở châu Âu) đã xuất hiện một giai cấp mới, giai cấp tư sản với một kiểu phương thức sản xuất mới, phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa. Ngay từ khi mới ra đời phương thức sản xuất này đã tỏ ra vượt trội so với phương thức sản xuất phong kiến, càng phát triển nó càng phá tan những cát cứ phong kiến. Như C.Mác đã nhận xét: trong quá trình phát triển của mình chủ nghĩa tư bản đã tạo ra lượng vật chất bằng tất cả các xã hội trước đó cộng lại. Tuy nhiên từ khi xuất hiện đến khi giành thắng lợi trước giai cấp phong kiến, giai cấp tư sản cũng phải trải qua quá trình đấu tranh suốt mấy thế kỷ từ thế kỷ XV đến thế kỷ XVIII. Từ khi giành thắng lợi và thiết lập chế độ tư bản chủ nghĩa đến nay, với bản chất của chế độ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất giai cấp tư sản đã tiến hành áp bức bóc lột đối với giai cấp công nhân và nhân dân lao động thông qua giá trị thặng dư, nó đã tạo lên chính trong lòng nó những mâu thuẫn ngày càng trầm trọng và không thể điều hòa. Theo quy luật mâu thuẫn khi đạt đến đỉnh điểm thì tự khắc mâu thuẫn đõ sẽ được giải quyết, biểu hiện ra mặt xã hội là sự đối kháng giai cấp giữa giai cấp tư sản với giai cấp công nhân và nhân dân lao động. Sự đối kháng đó khi đến đỉnh điểm thì cách mạng xã hội sẽ nổ ra. Trên thực tế các cuộc cách mạng xã hội do giai cấp công nhân, nhân dân lao động tến hành đã nổ ra ngay từ khi mới ra đời và cùng với quá trình phát triển, thì những cuộc cách mạng xã hội đó đã trở thành các cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa và chiến thắng giai cấp tư sản, làm suy yếu và thất bại chế độ tư bản.

 Điều này cho thấy rằng sự phát triển của chủ nghĩa tư bản không và sẽ không bao giờ là một chế độ hợp với quy luật phát triển của xã hội loài người, không bao giờ là vĩnh cửu khi mà nó là chế độ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất, khi mà trong lòng nó luôn tồn tại những mâu thuẫn không thể điều hòa.

Phong trào Cộng sản và Công nhân quốc tế, đây là bộ phận tiên tiến nhất của các lực lượng cách mạng và tiến bộ trên thế giới, tập hợp và liên kết các đảng cộng sản và công nhân, các tổ chức chính trị xã hội của giai cấp công nhân quốc tế trên nền tảng của chủ nghĩa Mác – Lênin, chủ nghĩa quóc tế của giai cấp công nhân. Phong trào Cộng sản và Công nhân quốc tế là phong trào đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân, nhân dân lao động nhằm chống lại giai cấp tư sản, xóa bỏ chế độ áp bức và bóc lột, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới và thực hiện các mục tiêu của thời đại là hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội.

Lịch sử hình thành, phát triển của Phong trào Cộng sản và Công nhân quốc tế là một quá trình lâu dài, trải qua nhiều giai đoạn phát triển gắn liền với cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc của giai cấp công nhân và nhân dân lao động chống các chế độ áp bức, bóc lột và đặc biệt gắn liền với sự phát triển của chủ nghĩa Mác – Lênin – hệ tư tưởng của giai cấp công nhân và phong trào công nhân. Sự kết hợp chủ nghĩa Mác – Lênin với phong trào công nhân dẫn đến sự ra đời và phát triển các đảng cộng sản và công nhân – đội tiền phong của giai cấp công nhân. Từ khi giai cấp công nhân có đảng cộng sản chân chính lãnh đạo, cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân đã chuyển từ tự phát lên tự giác. Phong trào Công nhân với nhiều tổ chức chính trị - xã hội, nhiều hình thức và phương pháp đấu tranh đã góp phần to lớn làm biến đổi sâu sắc bộ mặt thế từ giữa thế kỷ XIX đến nay. Đặc biệt là trong thế kỷ XX phong trào công nhân đã giành thắng lợi vang dội đưa chủ nghĩa xã hội mở đầu bằng cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917, sau chiến tranh thế giới thứ 2 trở thành hệ thống đe dọa sự tồn vong của chủ nghĩa tư bản.

Măc dù trong giai đoạn vừa qua chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên Xô và các nước Đông Âu thoái trào sụp đổ, nhưng theo phân tích của các nhà nghiên cứu thì đây là sự sụp đổ của những mô hình cụ thể đã cững nhắc chứ không phải sự sụp đổ hoàn toàn của chủ nghĩa Mác – Lênin, chủ nghĩa xã hội khoa học và Phong trào Cộng sản và Công nhân quốc tế. Nguyên nhân của sự sụp đổ trên ai cũng rõ đó là do giáo điều, máy móc, do chậm đổi mới tư duy, do sự chống phá của các thế lực thù địch và các phần tử cơ hội xét lại. Với các nước xã hội chủ nghĩa còn lại do đã rút ra được những bài học sương máu từ sự sụp đổ trên, nên đã kịp thời cải cách, đổi mới không những không sụp đổ mà còn phát triển mạnh mẽ. Mô hình đó đã ngày càng củng cố thêm niềm tin vững chắc vào chế độ xã hội chủ nghĩa, cổ vũ, động viên phong trào công nhân quốc tế tiếp tục phát triển trên con đường đấu tranh vì một tương lai tươi sáng của mình.

Hiện nay cho dù chủ nghĩa tư bản có tận dụng được khoa học, công nghệ, có điều chỉnh thích nghi, nhưng họ cũng không làm giảm được những mâu thuẫn vốn có mà nó ngày càng trầm trọng thêm. Biểu hiện của những mâu thuẫn này đó là những cuộc khủng hoảng về chính trị, kinh tế và những bất ổn xã hội đang hàng ngày, hàng giờ xảy ra ngay chính trong lòng của các nước tư bản, trong đó phần nhiều ở các nước tư bản phát triển, đặc biệt là Mỹ. Từ những khủng hoảng đó làm cho phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân ở các nước này vẫn tiếp tục diễn ra một cách mạnh mẽ.

Như vậy những quan điểm được phát ra từ những miệng lưỡi của các học giả tư sản đã nêu ở trên là hoàn toàn không có cơ sở khoa học. Sự ngụy biện của họ chẳng qua chỉ để cố gắng bảo tồn cái cơ thể hiện đang mục ruỗng của họ và qua đó làm giảm đi khí thế đấu tranh của giai cấp công nhân, nhân dân lao động mà thôi. Chúng ta có thể khẳng định rằng Phong trào Cộng sản và Công nhân quốc tế hiện nay sẽ không hề bị thủ tiêu và cũng không bao giờ trở thành cơ thể yếu ớt mà phong trào đó ngày càng phát triển mạnh mẽ. Chúng ta tin tưởng rằng sớm hay muộn phong trào đó cũng sẽ giành thắng lợi trên phạm vi toàn thế giới và nó luôn là một tất yếu của lịch sử./.