GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM ĐẠI DIỆN CHO PHƯƠNG THỨC SẢN XUẤT TIÊN TIẾN

Sự lớn mạnh của giai cấp công nhân là nhân tố quan trọng để đưa công cuộc đổi mới đi vào chiều sâu, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Trong tiến trình lịch sử, giai cấp công nhân luôn là lực lượng tiên phong của cách mạng Việt Nam, góp phần làm rạng rỡ thêm truyền thống vẻ vang của dân tộc. Đặc biệt, sau 35 năm đổi mới, giai cấp công nhân Việt Nam đã không ngừng lớn mạnh cả về số lượng và chất lượng, đang có mặt trong tất cả các thành phần kinh tế, là lực lượng quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

ĐẠI DIỆN WHO: VIỆT NAM ĐI ĐÚNG HƯỚNG TRONG ỨNG PHÓ VỚI COVID-19

Thông tin này được Bộ Y tế cho biết tối 3/8, sau cuộc họp giữa Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long và ông Kidong Park, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam. Cuộc họp diễn ra chiều cùng ngày tại Hà Nội.

HUY ĐỘNG TỔNG LỰC TOÀN NGÀNH ĐỂ ỨNG PHÓ ĐẠI DỊCH

Tại cuộc họp, hai bên đã chia sẻ về sự bùng phát của dịch Covid-19 do tác động của biến thể Delta tại nhiều nước, trong đó có Việt Nam.

Đánh giá tình hình dịch đang diễn biến phức tạp do khả năng lây nhiễm mạnh và tốc độ lây lan rất nhanh của biến thể Delta tại tại Việt Nam, Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long nhận định đợt dịch lần này sẽ còn kéo dài.

Để ứng phó với đợt dịch này, Việt Nam đã áp dụng các biện pháp quyết liệt, mạnh mẽ hơn so với các đợt bùng phát trước đây, bao gồm giãn cách xã hội tại nhiều tỉnh, thành phố. Một số tỉnh phía Nam còn áp dụng hình thức bổ sung gần như giới nghiêm, như không cho phép người dân ra ngoài trong một số khung giờ nhất định.

Người đứng đầu ngành y tế cho biết các ca mắc gia tăng nhanh trong thời gian ngắn với nhiều bệnh nhân nặng đã gây áp lực lớn cho y tế, đặc biệt trong công tác điều trị và hồi sức tích cực (ICU).

Song song với việc hướng dẫn các cơ sở y tế thực hiện phân tầng điều trị theo tình trạng bệnh nhân, Bộ Y tế đã thành lập các Trung tâm ICU tại các tỉnh phía Nam do các bệnh viện Trung ương đảm nhiệm. Các chuyên gia hàng đầu được tăng cường giúp địa phương chăm sóc, điều trị bệnh nhân Covid-19 hiệu quả. Đơn cử tại TP.HCM, Bộ Y tế đã chỉ đạo thành lập 5 trung tâm hồi sức tại đây với công suất 2.700 giường ICU.

“Có thể nói, chúng tôi đã huy động tổng lực ngành y tế cho vấn đề hồi sức tích cực ở TP.HCM”, Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long nói.

Hà Nội cũng đang gấp rút xây dựng Trung tâm ICU và chuẩn bị cơ số giường cấp cứu, dự kiến sẽ hoàn thành ngay tới đây.

Về vaccine ngừa Covid-19, Bộ Y tế đã và đang nỗ lực để tiếp cận tất cả nguồn có thể cung ứng vaccine nhanh nhất để tiêm chủng sớm cho người dân. Bộ Y tế cũng chỉ đạo đẩy nhanh tốc độ tiêm chủng nhằm tăng độ bao phủ vaccine. Tuy nhiên, nguồn cung ứng vaccine vẫn đang là thách thức rất lớn nhất là trong tháng 8 và tháng 9.

VIỆT NAM ĐÃ “ĐI ĐÚNG HƯỚNG”

Trưởng Đại diện WHO tại Việt Nam đánh giá đợt dịch thứ 4 rất khó khăn với tốc độ lây nhiễm mạnh mẽ của biến thể Delta, nhưng Việt Nam đã “đi đúng hướng” trong việc áp dụng các biện pháp phòng, chống dịch.

Ông Kidong Park bày tỏ tin tưởng Việt Nam có thể vượt qua đại dịch với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và người dân. WHO tại Việt Nam sẵn sàng đồng hành với Chính phủ Việt Nam và Bộ Y tế trong công cuộc phòng, chống dịch này.

Đặc biệt, TS Kidong Park đánh giá cao việc Bộ Y tế đã khẩn trương thành lập các Trung tâm ICU tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam để điều trị bệnh nhân Covid-19 nặng, nguy kịch nhằm giảm tỷ lệ tử vong.

Đại diện WHO tại Việt Nam cho biết sẵn sàng hỗ trợ Bộ Y tế trong việc tăng cường đào tạo tập huấn chuyên môn cho cán bộ và các biện pháp dự phòng lây nhiễm cho nhân viên y tế.

Về vaccine, đại diện WHO khẳng định tất cả vaccine Covid-19 đã được tổ chức này phê duyệt đều đảm bảo an toàn và hiệu quả. Cơ quan này khẳng định sẵn sàng hỗ trợ Bộ Y tế trong việc nâng cao năng lực, thử nghiệm đánh giá, cấp phép với vaccine sản xuất trong nước qua hệ thống NRA (hệ thống quản lý Quốc gia về vaccine) theo đúng các quy định.

Hiện nay, Việt Nam là 1 trong 39 quốc gia được WHO xác nhận đạt tiêu chuẩn này. Tổ chức này sẽ sớm trao đổi, thảo luận để triển khai các công việc có liên quan.

Bộ trưởng Y tế nhấn mạnh quan điểm của Việt Nam là khuyến khích các cơ quan, tổ chức nghiên cứu, phát triển vaccine sản xuất trong nước. Bộ Y tế sẽ hỗ trợ tối đa trong việc cắt giảm các thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, việc cấp phép phải đúng quy định, quy trình, đảm bảo tính khách quan, khoa học, có tham chiếu, đáp ứng đủ yêu cầu và không đốt cháy giai đoạn

KHÔNG PHỦ NHẬN SỰ ĐỒNG HÀNH CỦA CÁC TÔN GIÁO

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 là sự kiện quan trọng, là đợt sinh hoạt chính trị - pháp lý dân chủ sâu rộng trong toàn xã hội, là dịp để nhân dân cả nước phát huy quyền làm chủ, sáng suốt lựa chọn và bầu ra những người đủ tâm, đủ tầm, xứng đáng đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân trong Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp.

Từ nhiều tháng qua, Bộ Chính trị; Ủy ban Thường vụ Quốc hội; Hội đồng Bầu cử Quốc gia, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các cơ quan chức năng đã ban hành nhiều chỉ thị, nghị quyết, kế hoạch, hướng dẫn để lãnh đạo, chỉ đạo triển khai công tác bầu cử theo đúng pháp luật và tiến độ. Cấp ủy, tổ chức Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, tổ chức chính trị - xã hội các cấp trong cả nước quán triệt sâu kỹ các chỉ thị, nghị quyết, hướng dẫn của trên và gắn vào thực tế tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn cơ sở tích cực, khẩn trương triển khai thực hiện các khâu, các bước theo quy trình công tác bầu cử. Cho đến nay, việc triển khai các bước chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 diễn ra theo đúng quy trình, tiến độ và đã cơ bản hoàn thành.

Kết quả chung ấy được tạo bởi sự nỗ lực, cố gắng chung tay của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta, trong đó sự đóng góp của đồng bào các tôn giáo là rất quan trọng. Thực hiện phương châm gắn đạo với đời, các tổ chức, chức sắc tôn giáo trên địa bàn cả nước đã tích cực tuyên truyền, vận động, hướng dẫn, nhắc nhở các tín đồ thực hiện nghiêm pháp luật và các quy định về bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp. Lồng ghép trong các hoạt động tôn giáo, đồng bào có đạo được tuyên truyền về quyền bầu cử, ứng cử và ý nghĩa, trách nhiệm công dân với ngày hội bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.

Trong công tác hiệp thương giới thiệu nhân sự ở nhiều nơi các tổ chức tôn giáo, chức sắc tôn giáo đã phối hợp chặt chẽ với Mặt trận Tổ quốc và chính quyền địa phương để lựa chọn, giới thiệu những người có đạo, đủ tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật, có năng lực, điều kiện thực hiện nhiệm vụ đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân ra ứng cử đảm bảo có tỷ lệ phù hợp với quy định. Tại các hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi cư trú đối với người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp đồng bào có đạo tham gia tích cực và bày tỏ sự tín nhiệm cao với các nhân sự được giới thiệu ứng cử. Hầu hết các ứng cử viên là chức sắc tôn giáo, đồng bào có đạo đều đạt tín nhiệm cao.

Cử tri cũng như đồng bào có đạo bày tỏ sự tin tưởng cuộc bầu cử Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 sẽ diễn ra thành công tốt đẹp. Các ứng cử viên là chức sắc, đồng bào có đạo nếu trúng cử vào đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp sẽ phát huy tốt vai trò đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân.

BẦU CỬ ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI KHÓA XV: RẤT CẦN SỰ SÁNG SUỐT CỦA CỬ TRI!

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử Quốc gia, vừa ký Nghị quyết công bố danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XV theo từng đơn vị bầu cử trong cả nước. Danh sách gồm có 868 người ứng cử tại 184 đơn vị bầu cử trong cả nước để bầu 500 đại biểu Quốc hội khóa XV. Trong danh sách này, có những con số rất đáng chú ý, như người ứng cử là phụ nữ có 393 người, tỉ lệ 45,28%; người ứng cử là người dân tộc thiểu số có 185 người, tỉ lệ 21,31%; người ứng cử là người ngoài Đảng có 74 người, tỉ lệ 8,53%; người ứng cử có trình độ trên đại học là 564 người, tỉ lệ 64,98%; người ứng cử có trình độ đại học là 294 người, tỉ lệ 33,87%; người ứng cử là đại biểu Quốc hội khóa XIV tái cử là 205 người, tỉ lệ 23,62%; người ứng cử là người trẻ tuổi (dưới 40 tuổi) là 224 người, tỉ lệ 25,81%. Độ tuổi bình quân (tính trung bình trong 868 người ứng cử) là 46 tuổi (người cao tuổi nhất là 77 tuổi, người trẻ tuổi nhất là 24 tuổi). Có 203 người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XV ở Trung ương…

Nhìn chung, các ứng cử viên đại biểu Quốc hội đều đã được các hội nghị hiệp thương và cư tri ở nơi công tác, nơi cư trú chọn lựa kỹ càng. Nhiều ứng cử viên có trình độ học vấn cao, có thâm niên công tác ở nhiều lĩnh vực, đã và đang giữ những vị trí quan trọng trong bộ máy của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, các doanh nghiệp… Tỷ lệ người ứng cử là phụ nữ khá cao, điều đó cho thấy có sự quan tâm rất lớn của Đảng và Nhà nước đối với phụ nữ cũng như sự tích cực tham gia các hoạt động chính trị của phụ nữ trong cả nước.

Theo phân bổ ở các đơn vị bầu cử, phần đông các đơn vị bầu cử có 5 người ứng cử để bầu lấy 3 đại biểu, tức có số dư là 66,7%; một số đơn vị bầu cử có 4 người ứng cử để bầu lấy 2 đại biểu, tức có số dư 100%. Tính chung, số dư của tổng số người ứng cử trong cả nước so với số cần bầu là 73,6%. Ở đại hội đảng các cấp, khi bầu ban chấp hành, ban thường vụ, ủy ban kiểm tra…, thì số dư phải từ 10% trở lên nhưng không quá 30%. Như vậy, số dư trong bầu cử đại biểu Quốc hội vượt xa số dư trong bầu cử ở đại hội đảng các cấp, tức là có “tỷ lệ chọi” cao hơn hẳn.

Trước giờ, trong các kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội, những người có thành kiến với chế độ thường có những ý kiến bài xích, xuyên tạc thực tế. Chẳng hạn, có ý kiến cho rằng “nhìn việc phân bổ các ứng cử viên vào các đơn vị bầu cử thì biết được người nào được cho trúng cử, người nào phải rớt”. Đây là ý kiến hết sức lệch lạc và không phù hợp với thực tế. Việc phân bổ các ứng cử viên ở các đơn vị bầu cử là việc bình thường để có thể bảo đảm cơ cấu đại biểu trúng cử theo dự kiến. Chẳng hạn, trong số đại biểu Quốc hội cần có một số nhất định các đại biểu đại diện cho các ngành, các giới, các lĩnh vực… thì không thể nào xếp các ứng cử viên ở cùng ngành, cùng giới, cùng lĩnh vực vào một đơn vị bầu cử, vì như vậy sẽ buộc phải loại trừ một số ứng cử viên.

Mặt khác, bên cạnh các ứng cử viên tại địa phương, còn có nhiều ứng cử viên ở Trung ương giới thiệu, khi phân bổ phải bảo đảm hài hòa giữa các nhóm ứng cử viên này, để góp phần bảo đảm có đủ đại diện và tiếng nói của các dân tộc, các giới, các lĩnh vực, Trung ương và địa phương… Thí dụ, tại TP.HCM có 50 người ứng cử ở 10 đơn vị bầu cử để bầu lấy 30 đại biểu Quốc hội, trong đó có 13 người ứng cử do Trung ương giới thiệu và 37 người do thành phố giới thiệu; 13 người ứng cử do Trung ương giới thiệu phải được phân bổ ở cả 10 đơn vị bầu cử, không thể tập trung ở một vài đơn vị.

Bên cạnh đó, có ý kiến cho rằng “trong danh sách ứng cử viên tại từng đơn vị bầu cử, thường có hiện tượng “quân xanh”, “quân đỏ” nhằm tạo điều kiện cho một số người trúng cử”. Đây là ý kiến xuyên tạc thực tế và hoàn toàn trái với nguyên tắc bình đẳng giữa các ứng cử viên theo quy định về bầu cử hiện nay ở nước ta.

Về yêu cầu bình đẳng, các ứng cử viên được thể hiện chương trình hành động, được giới thiệu tiểu sử, được vận động bầu cử trên các phương tiện truyền thông là như nhau, không phân biệt giữa bất kỳ các ứng cử viên với nhau. Từ nay đến ngày bầu cử, ngày 23-5-2021, tất cả các ứng cử viên có hơn 3 tuần vận động và phải nghiêm chỉnh chấp hành quy định về vận động bầu cử, như cấm lạm dụng chức vụ, quyền hạn để sử dụng phương tiện thông tin đại chúng trong vận động bầu cử. Việc sử dụng hoặc hứa tặng, cho, ủng hộ tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất để lôi kéo, mua chuộc cử tri là hành vi bị nghiêm cấm trong vận động bầu cử. Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND quy định rõ, kinh phí tuyên truyền, vận động bầu cử được bảo đảm bằng ngân sách nhà nước. Như vậy, giả sử có ứng cử viên là người có điều kiện về vật chất thì người đó cũng không được dùng tiền riêng của mình để lôi kéo cử tri, dưới bất kỳ hình thức nào. Ngoài ra, pháp luật nước ta cũng nghiêm cấm việc lợi dụng vận động bầu cử để tuyên truyền trái với Hiến pháp và pháp luật hoặc làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín, quyền, lợi ích hợp pháp khác của tổ chức, cá nhân khác. Đồng thời, cấm việc lợi dụng vận động bầu cử để vận động tài trợ, quyên góp ở trong nước và nước ngoài cho tổ chức, cá nhân mình…

Điểm đáng chú ý nữa là ở Việt Nam không có khái niệm “vận động tranh cử” (mà chỉ có vận động bầu cử), tức là không có việc “tranh cử”. Quy định này sẽ giúp tất cả các ứng cử viên bình đẳng với nhau, không tạo ra sự khác biệt giữa ứng cử viên giữ chức vụ cao, có quan hệ xã hội rộng rãi, có khả năng tác động đến các cơ quan truyền thông để được “đánh bóng tên tuổi”, có điều kiện về vật chất để “tích cực tham gia” các hoạt động từ thiện ở khu vực mình cứng cử… với các ứng viên khác. Không có “tranh cử” cũng có nghĩa là không phê phán, công kích lẫn nhau, tạo ra hình ảnh xấu trong mắt cử tri.

Trên thực tế, trong việc phân bổ ứng cử viên về các đơn vị bầu cử trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV ở hầu hết các địa phương đều cho thấy sự tương đồng giữa các ứng cử viên, tức là ở đơn vị đó, các ứng cử viên đều có cơ hội ngang nhau. Chẳng hạn, tại đơn vị bầu cử số 1 của Ủy ban Bầu cử TP.HCM (ở thành phố Thủ Đức), số ứng cử viên là 5 người để bầu lấy 3 đại biểu, thì đều là những người có năng lực được thể hiện qua công tác thực tiễn, đang giữ những nhiệm vụ quan trọng ở lĩnh vực mình công tác, nên gần như rất khó dự đoán được ai sẽ là người trúng cử, vì vậy hoàn toàn không có chuyện ai là “quân xanh”, ai là “quân đỏ”. Các ứng cử viên gồm: ông Lê Viết Hải (Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty CP Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình; Chủ tịch Hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng; Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam; Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM; Phó Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam; thành viên Ban Chấp hành phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI)), ông Phan Nguyễn Như Khuê (Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM), ông Vũ Hải Quân (Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng; Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Đại học Quốc gia TP.HCM), ông Nguyễn Thanh Sang (Ủy viên Ban Chấp hành Đảng ủy khối Dân - Chính - Đảng TP.HCM; Bí thư Đảng ủy, Ủy viên Ban Cán sự đảng Viện Kiểm sát nhân dân TP.HCM; Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân TP.HCM), ông Nguyễn Anh Tuấn (Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy cơ quan Trung ương Đoàn, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; Chủ tịch Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam; Chủ nhiệm Ủy ban Quốc gia về Thanh niên; Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Ủy viên Hội đồng Bầu cử quốc gia).

Tương tự như vậy, ở các đơn vị bầu cử khác ở TP.HCM cũng như ở nhiều địa phương khác, các ứng cử viên cũng đều ngang sức ngang tài, là đại diện tiêu biểu ở lĩnh vực mà họ đang công tác, hoặc có ứng cử viên trội về mặt này thì ứng cử viên khác lại trội về mặt kia…

Từ thực tế đó, rất cần sự sáng suốt, trách nhiệm của cử tri để chọn cho được “mặt” tiêu biểu có thể “gửi vàng”. Các cứ tri cần tham gia các hội nghị ở nơi cư trú để mạn đàm tiểu sử và nghe các ứng cử viên trình bày chương trình hành động, đồng thời ghi nhận các hoạt động, các đóng góp của họ trong thực tế để có thể chọn lựa được người thật sự xứng đáng không chỉ đại diện cho mình, cho địa phương mình mà còn cho nhân dân cả nước ở cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, đó là Quốc hội.

CHỨC NĂNG ĐẠI DIỆN CỦA QUỐC HỘI VIỆT NAM

Bên cạnh chức năng lập pháp, chức năng đại diện cũng được thể hiện rõ trong bản Hiến Pháp Việt Nam năm 2013. Điều 69, chương V của Hiến pháp 2013 ghi: “Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân”. Cụ thể hơn, điều 79 quy định các chiều cạnh của chức năng đại diện: “i) Đại biểu Quốc hội là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân ở đơn vị bầu cử ra mình và của Nhân dân cả nước; ii) Đại biểu Quốc hội liên hệ chặt chẽ với cử tri, chịu sự giám sát của cử tri; thu thập và phản ánh trung thực ý kiến, nguyện vọng của cử tri với Quốc hội, các cơ quan, tổ chức hữu quan; thực hiện chế độ tiếp xúc và báo cáo với cử tri về hoạt động của đại biểu và của Quốc hội; trả lời yêu cầu và kiến nghị của cử tri; theo dõi, đôn đốc việc giải quyết khiếu nại, tố cáo và hướng dẫn, giúp đỡ việc thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo”.

Có thể thấy, Quốc hội Việt Nam đang áp dụng mô hình “đại diện theo cơ cấu hệ thống chính trị và cơ cấu xã hội”. Các đại biểu Quốc hội được phân bố để bảo đảm những đặc trưng của hệ thống chính trị (như khối cơ quan Đảng, cơ quan Chủ tịch nước, cơ quan Quốc hội, cơ quan Chính phủ, quân đội, tòa án, công an, viện kiểm sát, và Mặt trận Tổ quốc); cấu trúc chính quyền (đại biểu trung ương và đại biểu địa phương); cũng như một số phân hệ cơ cấu xã hội chính yếu (đại biểu theo tỷ lệ giới, dân tộc, độ tuổi, tôn giáo, nghề nghiệp).

Hiện nay, có hai vấn đề được quan tâm nhiều nhất liên quan đến chức năng đại diện của Quốc hội Việt Nam là: (i) số đại biểu thuộc khối cơ quan hành pháp quá đông; và (ii) số đại biểu ngoài Đảng còn ít. Nhận thức được điều này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XIV dự kiến sẽ giảm số đại biểu từ khối hành pháp và gia tăng số đại biểu ngoài Đảng (khoảng 25 đến 50 người) cho Quốc hội khóa XV.

CHỨC NĂNG ĐẠI DIỆN CỦA QUỐC HỘI VIỆT NAM

Ngày 23-5-2021 là ngày cử tri cả nước sẽ đi bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu hội đồng nhân dân các cấp, nhiệm kỳ 2021 - 2016. Với cử tri ở mọi quốc gia, bầu cử Quốc hội luôn là một ngày có ý nghĩa trọng đại, không chỉ bởi vị trí đặc biệt quan trọng của Quốc hội trong cấu trúc quyền lực nhà nước, mà còn bởi Quốc hội chính là thể chế có chức năng đại diện chính trị - nơi phản ánh và chuyển tải các nhu cầu, nguyện vọng của các cử tri đến với chính quyền.

Trong các bản Hiến Pháp của mỗi quốc gia, Quốc hội luôn có được vị thế trang trọng khi vị trí, cấu trúc tổ chức và chức năng của Quốc hội thường được mô tả chi tiết với những thẩm quyền đặc biệt quan trọng. Trở thành đại biểu Quốc hội hay Hội đồng nhân dân các cấp luôn là niềm tự hào của mỗi cá nhân bởi họ có thể tuyên bố: “tôi được tín nhiệm để làm đại biểu của nhân dân”. Diễn đàn Quốc hội cũng là nơi diễn ra những hoạt động chính trị sinh động khi các đại biểu có thể tranh luận và phân tích mọi vấn đề chính sách. Mỗi quyết định được ban hành bởi Quốc hội sẽ trở thành những chính sách có ảnh hưởng đến đời sống của các nhóm xã hội, thậm chí mọi người dân.

Trên phạm vi toàn cầu, vai trò chính trị đặc biệt quan trọng của Quốc hội là cung cấp cầu nối giữa nhân dân và chính quyền. Do đó, “đại diện chính trị” chính là một trong những chức năng căn bản nhất của Quốc hội. Khái niệm “đại diện chính trị” đề cập đến một mối quan hệ mà qua đó cá nhân hoặc nhóm được nêu quan điểm hoặc hành động trên tư cách đại biểu cho một tập hợp người nào đó. Do đó, về bản chất, nguyên tắc đại diện chính trị là cách thức để giảm thiểu khoảng cách giữa người dân và chính quyền, bảo đảm sự kết nối giữa hành động chính sách của chính quyền với nhu cầu, nguyện vọng, và những mong đợi của người dân.

Tuy nhiên, cho đến nay, thế nào là “đại diện chính trị” là chủ đề lý luận vẫn còn gây nhiều tranh cãi. Trên thực tế, làm thế nào để có thể bảo đảm được nguyên tắc đại diện của Quốc hội luôn là vấn đề phức tạp và khó khăn. Thực tế này dẫn đến việc áp dụng nhiều mô hình lựa chọn đại biểu khác nhau tại các quốc gia trên thế giới.

KỶ NIỆM 75 NĂM NGÀY TỔNG TUYỂN CỬ ĐẦU TIÊN BẦU QUỐC HỘI VIỆT NAM (6/1/1946 - 6/1/2021)

Cách đây 75 năm, ngày 6/1/1946, hưởng ứng lời hiệu triệu của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân khắp mọi miền đất nước đã nô nức tham gia vào cuộc Tổng tuyển cử để bầu ra Quốc hội của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay là nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.

Đó là một ngày trọng đại của đất nước, khi người dân lần đầu tiên được bỏ phiếu chọn ra người đại diện cho mình. Đó là một ngày chưa có tiền lệ trong lịch sử dân tộc. Trước Tổng tuyển cử 1 tuần, ngày 31/12/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết bài đăng trên báo Cứu quốc, số 130. Người kêu gọi: Tổng tuyển cử là một dịp cho toàn thể quốc dân tự do lựa chọn những người có tài, có đức, để gánh vác công việc nhà nước. Trong cuộc Tổng tuyển cử, hễ là người muốn lo việc nước thì đều có quyền ra ứng cử, hễ là công dân thì đều có quyền đi bầu cử. Không chia gái trai, giàu nghèo, tôn giáo, nòi giống, giai cấp, đảng phái, hễ là công dân Việt Nam thì đều có hai quyền đó. Do Tổng tuyển cử mà toàn dân bầu ra Quốc hội, Quốc hội bầu ra Chính phủ, Chính phủ đó thật sự là Chính phủ của toàn dân.

Cuộc Tổng tuyển cử ngày 6/1/1946 đánh dấu bước trưởng thành mang tính bước ngoặt của Nhà nước cách mạng Việt Nam, mở ra một thời kỳ mới, thời kỳ đất nước ta có một Quốc hội, một Chính phủ thống nhất, từ đó có một một bản Hiến pháp tiến bộ và một hệ thống chính quyền đại diện cho nhân dân Việt Nam về đối nội, đối ngoại.

Cuộc Tổng tuyển cử thắng lợi đã đưa đến xây dựng bản Hiến pháp đầu tiên của đất nước. Hiến pháp là đạo luật cơ bản, luật gốc của Nhà nước, các quy định của Hiến pháp là cơ sở pháp lý để xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất; đồng thời là cơ sở cho việc tổ chức, hoạt động của bộ máy nhà nước.

Sau khi Tổng tuyển cử thành công, ngày 2/3/1946, Quốc hội đã nghe Chính phủ trình bày bản dự thảo Hiến pháp. Trên cơ sở đó, Quốc hội (Khoá I, Kỳ họp thứ Nhất) đã thành lập Ban dự thảo Hiến pháp gồm 11 người là đại biểu của nhiều tổ chức, đảng phái khác nhau do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu. Ngày 28/10/1946, tại Nhà hát lớn Hà Nội, kỳ họp thứ hai của Quốc hội khoá I khai mạc. Ngày 9/11/1946, sau hơn mười ngày làm việc khẩn trương, Quốc hội đã thông qua bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà với sự nhất trí của 240/242 đại biểu dự họp.

Như vậy là trong một thời gian rất ngắn, hai việc cực kỳ hệ trọng đều đã hoàn thành: Tổng tuyển cử bầu Quốc hội và xây dựng, thông qua Hiến pháp đầu tiên của đất nước.

Năm 1945, tháng 8 Mùa Thu, với cuộc cách mạng long trời lở đất người Việt Nam giành độc lập cho đất nước, tự do cho giống nòi. Đầu năm 1946, người Việt Nam bầu ra Quốc hội của mình và Quốc hội đã quyết định bản Hiến pháp đầu tiên của đất nước. Những công việc cực kỳ lớn lao và hệ trọng ấy được thực hiện trong một thời gian rất ngắn, nhưng chính là nền tảng cơ bản, vững chắc để một lần nữa toàn quốc kháng chiến, quyết gìn giữ độc lập, ngày 19/12/1946.

Ngày 30/12/2020, dự họp mặt kỷ niệm 75 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên của Quốc hội Việt Nam và tổng kết nhiệm kỳ khóa XIV (2016-2021) của Đoàn đại biểu Quốc hội đơn vị tỉnh Bến Tre, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nhấn mạnh: Cách đây 75 năm, ngày 6/1/1946, một sự kiện trọng đại đã đi vào lịch sử nước ta như một mốc son chói lọi, đánh dấu bước phát triển về thể chế dân chủ, mở ra một thời kỳ phát triển mới của đất nước Việt Nam. Đó là Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên. Chủ tịch Quốc hội cũng cho biết, trải qua 75 năm với 14 nhiệm kỳ hoạt động, Quốc hội Việt Nam đã không ngừng lớn mạnh, thực hiện có hiệu quả chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Hiến pháp và pháp luật. Các thế hệ đại biểu Quốc hội luôn thể hiện và phát huy tốt tinh thần trách nhiệm, phẩm chất, trí tuệ, là đại biểu đại diện cho ý chí, nguyện vọng chính đáng của nhân dân.

Thật vui mừng khi chất lượng các vị đại biểu Quốc hội ngày càng cao, bản lĩnh của các vị đại biểu dân cử cũng được thể hiện sắc nét, đặc biệt rõ tại các phiên chất vấn - trả lời chất vấn của các kỳ họp Quốc hội gần đây. Qua các vị đại biểu Quốc hội, hầu hết những vấn đề người dân quan tâm, mong đợi đều đã được vang lên trên Nghị trường. Điều đó cho thấy tính dân chủ của Quốc hội, trí tuệ cũng như bản lĩnh, trách nhiệm của những người đại diện cho dân. Những việc trọng đại của đất nước hay là những việc rất cụ thể trong cuộc sống hàng ngày của người dân cũng đều được các vị đại biểu Quốc hội phản ánh, kiến nghị. Mỗi kỳ họp Quốc hội, mỗi ngày họp Quốc hội đều được người dân cả nước trông đợi, hy vọng.

Điều đó có được bắt nguồn từ sự tiếp nối truyền thống vẻ vang của Quốc hội Việt Nam 75 năm qua, mà khởi nguồn là từ Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên 6/1/1946. Những ngày này, khi đất nước kỷ niệm 75 năm Ngày Tổng tuyển cử, càng thấy giá trị lịch sử vĩ đại Quốc hội đầu tiên của đất nước. Đó chính là nền tảng, là bệ phóng để các thế hệ nối tiếp tiếp tục làm tròn trách nhiệm đại diện cho ý chí và nguyện vọng chính đáng của nhân dân vì mục đích cao cả: Xây dựng đất nước ta ngày một đàng hoàng hơn, to đẹp hơn.