NÂNG CAO BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ, PHẨM CHẤT ĐẠO ĐỨC ĐỂ CHỐNG LẠI QUAN ĐIỂM SAI TRÁI, THÙ ĐỊCH TRÊN MẶT TRẬN BÁO CHÍ, VĂN HỌC – NGHỆ THUẬT

Cuộc chiến đấu chống quan điểm sai trái, thù địch trên mặt trận báo chí, văn học - nghệ thuật là cuộc đấu tranh lâu dài, gian khổ và rất quyết liệt. Các thế lực thù địch, những phần tử bất mãn, phản động đang từng ngày, từng giờ, bằng nhiều âm mưu, thủ đoạn ngày càng hiểm độc, tinh vi tấn công vào tư tưởng, tình cảm của chúng ta trên nhiều lĩnh vực, trong đó có báo chí, văn học - nghệ thuật - lĩnh vực nhạy cảm và tinh tế của văn hóa.

Thực tế đòi hỏi những người làm công tác báo chí, văn học - nghệ thuật vói tư cách là những chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng, văn hóa phải không ngừng tu dưỡng, học tập đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, rèn luyện bản lĩnh và tư tưởng vững vàng. Trước những âm mưu, thủ đoạn chống phá ngày càng tinh vi của các thế lực thù địch, đội ngũ nhà báo, văn nghệ sĩ phải hết sức tỉnh táo, tự vệ, phải tăng cường sức đề kháng bằng việc thường xuyên học tập nâng cao nhận thức chính trị, phát huy đầy đủ trách nhiệm xã hội và nghĩa vụ công dân của mình cả trong sáng tạo, sáng tác tác phẩm. Để có nhiều tác phẩm báo chí, văn học - nghệ thuật có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, phản ánh chân thật, sinh động, sâu sắc mọi mặt đời sông xã hội, của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, ngoài năng lực chuyên môn, các nhà báo, các văn nghệ sĩ phải thường xuyên rèn luyện cho mình có phẩm chất đạo đức trong sáng, bản lĩnh chính trị vững vàng.

Cùng với định hưóng dư luận, phát hiện, cổ vũ, động viên cái mơi, cái tiến bộ, nhân tố tích cực..., đội ngũ nhà báo, văn nghệ sĩ phải là những người đi tiên phong, xứng đáng là những chiến sĩ dũng cảm, kiên cường, bền bỉ trên mặt trận đấu tranh làm thât bại mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch nói chung, đấu tranh chống quan điểm phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đốỉ vói báo chí, văn học - nghệ thuật nói riêng, qua đó góp phần xây dựng một nền báo chí, văn học - nghệ thuật lành mạnh, nhân văn, phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước. 

CHÚ TRỌNG NÂNG CAO BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ, CỦNG CỐ VÀ GIỮ VỮNG LẬP TRƯỜNG TƯ TƯỞNG, CHÍNH TRỊ TRONG PHÒNG CHỐNG CHIẾN LƯỢC “DIỄN BIẾN HÒA BÌNH” HIỆN NAY

Bản lĩnh chính trị của cán bộ, đảng viên là yếu tố cơ bản, then chốt tạo nên sức mạnh chiến đấu của các đơn vị; đồng thời, giữ vai trò định hướng thúc đẩy hành động và hành vi tích cực của cán bộ, đảng viên. Đối với tổ chức đảng phải thường xuyên chăm lo xây dựng nội bộ trong sạch, vững mạnh toàn diện, chủ động nắm bắt tình hình, định hướng dư luận không để bị động, bất ngờ khi có tình huống xảy ra, coi đây là yếu tố then chốt quyết định đến thắng lợi của nhiệm vụ phòng chống “Diễn biến hòa bình”. Để thực hiện nhiệm vụ này, cần quán triệt và thực hiện nghiêm các nguyên tắc của Đảng, nguyên tắc tập trung dân chủ; tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, tăng cường công tác kiểm tra, bảo đảm cho nghị quyết của tổ chức đảng được thực hiện thắng lợi. Đồng thời, xây dựng đội ngũ cán bộ, lãnh đạo các cấp mạnh về số lượng và chất lượng, thể hiện ở các khâu từ lựa chọn, bồi dưỡng, sắp xếp, bố trí đúng người, đúng việc, phát huy vai trò tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, phát huy hiệu quả vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội, trong việc phát huy dân chủ, tinh thần đoàn kết, tính chủ động trong việc ngăn ngừa và làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn phá hoại của địch.

Có thể thấy rõ phương pháp của chiến lược “Diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch là thực hiện “chiến thắng không cần chiến tranh”. Chúng tập trung phá hoại về chính trị, tư tưởng của cán bộ, đảng viên. Do đó, phải nâng cao bản lĩnh chính trị cũng cố và giữ vững tư tưởng cho mỗi cán bộ, đảng viên là tất yếu trong giai đoạn cách mạng hiện nay. Đồng thời, kiên quyết đấu tranh bảo vệ đường lối, quan điểm của Đảng, đấu tranh chống lại các quan điểm tư tưởng sai trái và phản động, các biểu hiện mơ hồ, ảo tưởng, hoài nghi, dao động, lơ là mất cảnh giác trong thực hiện nhiệm vụ.

BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ LÀ SỰ THỂ HIỆN “TÍNH ĐẢNG”

 Đối với mỗi cán bộ, đảng viên, bản lĩnh chính trị là phẩm chất tuyệt đối cần thiết; là sự thể hiện “tính đảng”; là trong mọi hoàn cảnh, mọi thời điểm đều phải: “Nhận rõ phải, trái. Giữ vững lập trường. Tận trung với nước. Tận hiếu với dân”; “quyết tâm suốt đời phục vụ Đảng, phục vụ nhân dân…, đó là đạo đức cách mạng, đó là tính Đảng, tính giai cấp”. Bản lĩnh chính trị của mỗi cán bộ, đảng viên thể hiện ở sự kiên định với mục tiêu, lý tưởng của Đảng - độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định nền tảng tư tưởng của Đảng là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định đường lối đổi mới, các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ...

Bản lĩnh chính trị của Đảng còn được thể hiện trong nhận thức và hành động của đội ngũ cán bộ, đảng viên; thể hiện ở sự vững vàng, kiên định, không dao động trước mọi âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù; quyết tâm phấn đấu, vượt mọi khó khăn gian khổ để hoàn thành tốt nhiệm vụ, vì lợi ích của Đảng và của nhân dân; kiên quyết đấu tranh chống lại mọi âm mưu và hoạt động “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ chống phá chế độ của các thế lực thù địch, đấu tranh chống lại các quan điểm sai trái, đấu tranh bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.

Bản lĩnh chính trị của mỗi cán bộ, đảng viên không phải tự nhiên mà có. Đó là sản phẩm của quá trình giáo dục, bồi dưỡng, học tập và rèn luyện thường xuyên, kiên trì, bền bỉ trong thực tiễn phong trào cách mạng của mỗi người. Khi mỗi người, trong mọi thời điểm thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện, luôn thực hiện nguyên tắc tự phê bình và phê bình, có tinh thần vững vàng, niềm tin chắc chắn và sự kiên định thì “phú quý không dụ dỗ được ta, nghèo khổ không lay động được ta, oai lực không dọa nạt được ta. Mà khó khăn gì chúng ta cũng vượt qua được, việc gì chúng ta cũng làm được”.

BẮT BỆNH VÀ TRỊ BỆNH DỨT ĐIỂM

Liên tục trong thời gian qua, ở nhiều nơi diễn ra tình trạng cán bộ hưu trí, cán bộ nghỉ chế độ, cán bộ bị kỷ luật buộc phải rời khỏi tổ chức... có những phát ngôn thiếu chuẩn mực, tuyên bố “cạch mặt” tổ chức, bôi nhọ cơ quan, đơn vị cũ; nêu chính kiến đi ngược lại với quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước. Thậm chí, một số cá nhân còn chủ ý cổ xúy hoặc vô tình bị các lực lượng thù địch lợi dụng, lôi kéo tham gia vào các hoạt động tuyên truyền chống phá cách mạng Việt Nam.

Phải khẳng định ngay, những cá nhân nêu trên đã tự đánh mất mình, rơi vào “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Họ đã mặc nhiên quay lưng với chính hệ tư tưởng, quan điểm, lý tưởng cống hiến trong suốt quãng đời công tác trước đây của bản thân. Chính họ đã tự xúc phạm, giẫm đạp lên quá khứ của chính mình!

Vì sao lại thế? Có muôn nghìn câu trả lời. Cũng thấy rõ muôn vàn lý do, nguyên nhân đưa đến thực trạng đó. Nào là do những xích mích, mất lòng trong hàng ngũ lúc còn đương chức; do về hưu phải đối diện với sự cô đơn, cô độc, lại có nhiều thời gian nên “rảnh rỗi sinh nông nổi”; do thiếu thông tin, không tìm hiểu cặn kẽ sự việc... nên nhận thức phiến diện, cực đoan; do tác động từ âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù, nhất là khi chúng xác định nhóm công dân này là một trong những đối tượng có thể tập trung lợi dụng, lôi kéo...

Thế nhưng, dù căn nguyên ra sao thì vấn đề cốt tử vẫn nằm ở bản lĩnh chính trị và bản chất của những người từng khoác lên mình màu áo đảng viên và danh dự, tư cách người cán bộ cách mạng. Thực tế cho thấy, một khi cán bộ thật sự có bản lĩnh, chí công, vô tư phục vụ tổ chức, cơ quan, đơn vị, sống chân thành, tử tế với đồng chí, đồng đội lúc đương chức thì khi nghỉ hưu, rời tổ chức, họ vẫn một lòng gắn bó với sự nghiệp của tập thể. Họ vẫn theo dõi, quan sát từng bước phát triển, trưởng thành của tổ chức, xem đó là nguồn hạnh phúc của mình. Thậm chí, nhiều người còn chủ động tham mưu, hiến kế, giúp đỡ thế hệ đi sau hoàn thành nhiệm vụ. Nhiều cán bộ khi nghỉ hưu hoặc luân chuyển đi nơi khác... vẫn nhận được sự quan tâm, động viên, kính trọng của đồng nghiệp, anh em nơi cơ quan cũ. Cấp trên đương chức, nhân viên, đồng nghiệp vẫn thường xuyên lui tới thăm hỏi, trò chuyện, giữ mối liên hệ mật thiết, sẻ chia vui buồn. Ngược lại, những kẻ đã, đang và sẽ hống hách, rao giảng, kêu than trên mạng xã hội thì lúc đương chức tâm địa có lẽ cũng có vấn đề...

Nói như vậy sẽ không hẳn là đúng với mọi trường hợp, mà câu chuyện này còn chịu sự chi phối đa chiều bởi các quy luật tâm lý-xã hội. Có nghĩa, bất cứ ai nghỉ hưu, bị thải loại, rời xa tổ chức cũ... cũng đều ít nhiều rơi vào các biểu hiện, vấn đề của tư tưởng, tâm lý. Con người ta sẽ không tránh khỏi những nỗi buồn khách quan và sự hẫng hụt về mặt tinh thần khi phải bắt đầu một nếp sống mới. Nói như vậy để thấy, việc quan tâm, làm tốt công tác tư tưởng cho đối tượng sắp nghỉ hưu, đối tượng tinh giản... cần phải được cấp ủy, lãnh đạo, chỉ huy các cấp tiến hành thường xuyên, liên tục. Bởi có một thực tế là, ở một số cơ quan, đơn vị hiện nay, việc tiến hành công tác tư tưởng cho cán bộ trước và sau khi nghỉ công tác vẫn bị coi nhẹ, ít có sự động viên, quan tâm thường xuyên.

Thế nhưng, dù các tác động khách quan có đến mức nào đi chăng nữa thì yếu tố chủ quan vẫn giữ vai trò quyết định. Nhiều cá nhân trước khi nghỉ hưu vẫn mưu toan giữ ghế, tham vọng bám trụ lại tổ chức vì quyền lợi riêng nên thật khó chiến thắng được sự xung đột tâm lý cá nhân. Và nhất là khi mưu cầu tư lợi không đạt được thì sinh ra bệnh tư tưởng, rồi “giận cá chém thớt”, làm những chuyện trái khoáy... khiến dư luận phải dị nghị, xem thường!

Nhiều chuyên gia tâm lý cho rằng: Trong khi toàn Đảng và cả hệ thống chính trị đang quyết liệt thực hiện chủ trương “có lên, có xuống, có vào, có ra” thì tinh thần này phải được thấu triệt đến mọi cấp, mọi ngành, mọi địa phương. Từng cấp ủy, tổ chức phải đẩy mạnh giáo dục để cán bộ lúc đương chức luôn thông suốt về tư tưởng, nhận thức rõ việc nghỉ hưu, rời tổ chức là việc đương nhiên, tất yếu. Từng cá nhân phải cố gắng duy trì quan điểm dù đang công tác hay nghỉ công tác thì đều giữ đúng chức phận của mình; là người đảng viên kiên định, kiên trung của Đảng. Có được tư duy và cách nghĩ đó thì chắc chắn việc nghỉ hưu, rời tổ chức sẽ tự nó trở nên thanh thản, nhẹ nhàng...

Còn xét dưới góc độ tổ chức, đối với những trường hợp vừa rời tập thể đã hòa vào đám đông một cách tiêu cực thì cần phải được cấp có thẩm quyền nhận diện, đấu tranh phê bình nghiêm khắc; thậm chí xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật để giáo dục chung. Thực tế nhiều năm qua cho thấy, những trường hợp như đã nêu ở trên diễn ra khá phổ biến, ở nhiều cơ quan, đơn vị, nhưng việc xử lý vẫn chưa triệt để, nghiêm khắc. Có chăng chỉ là sự nhắc nhở, động viên, đối thoại, cảnh tỉnh... rồi “đâu lại vào đấy”. Do vậy, cùng với giáo dục, thuyết phục, các cơ quan chức năng cần có thái độ quyết liệt xử lý thực trạng này. Khi phát hiện các đối tượng lợi dụng mạng xã hội để nói xấu Đảng, chế độ, bôi nhọ tổ chức, cơ quan, đơn vị thì kiên quyết xử lý nghiêm minh đến cùng, đúng người, đúng mức độ vi phạm, “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”...

Làm cán bộ, đảng viên của Đảng thì cần phải khắc ghi và hiểu sâu sắc lời dạy quý báu của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Một dân tộc, một đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân"./.

PHẢI THƯỜNG XUYÊN NÊU CAO Ý THỨC RÈN LUYỆN, TU DƯỠNG

Trong bối cảnh hiện nay, có rất nhiều yếu tố tác động, ảnh hưởng đến bản lĩnh chính trị của cán bộ, đảng viên và nhân dân. Đáng chú ý là từ mặt trái của cơ chế thị trường, tác động xấu từ các quan điểm sai trái, từ sự kích động, lôi kéo, móc nối của các thế lực thù địch. Đúng như nhận định của Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII: “Các thế lực thù địch, phản động đẩy mạnh thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình”, lợi dụng các vấn đề dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo và những yếu kém, sơ hở, mất cảnh giác của ta để xuyên tạc, bóp méo tình hình; cổ xúy cho lối sống hưởng thụ, thực dụng, ích kỷ, cá nhân chủ nghĩa”. Đồng thời, chúng còn “cấu kết với các phần tử cơ hội và bất mãn chính trị hoạt động ráo riết, chống phá cách mạng ngày càng tinh vi, nguy hiểm hơn”. Đặc biệt, chúng tìm mọi phương kế tuyên truyền xuyên tạc, phủ nhận mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH; phủ nhận bản chất cách mạng, khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; gieo rắc vào cán bộ, đảng viên tư tưởng hoài nghi về mục tiêu lý tưởng, con đường đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn.

BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ PHẢI THỰC SỰ VỮNG VÀNG

Theo Đại Từ điển tiếng Việt, bản lĩnh là khả năng và ý chí kiên định của con người trước mọi hoàn cảnh. Đối với mỗi cán bộ, đảng viên bản lĩnh chính trị là tố chất không thể thiếu, mang tính quyết định tạo nên sự kiên định, khả năng độc lập, tự chủ trong hành động.

XÂY DỰNG BẢN LINH CHÍNH TRỊ VỮNG VÀNG ĐỂ PHÒNG CHỐNG “TỰ DIỄN BIẾN”, “TỰ CHUYỂN HÓA”

Trước hết, chúng ta cần tiếp tục thực hiện tốt công tác giáo dục về chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, làm cơ sở để xây dựng cho cán bộ, đảng viên có lập trường, quan điểm chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với mục tiêu, lý tưởng của Đảng. Theo đó, trong công tác giáo dục, đào tạo, cần đổi mới nội dung, hình thức giảng dạy lý luận chính trị trong các học viện, nhà trường, cơ sở đào tạo; đồng thời, duy trì nghiêm túc chế độ học tập, bồi dưỡng chính trị tại chức ở các cơ quan, đơn vị. Mặt khác, mỗi cán bộ, đảng viên phải tự giác, tích cực học tập, nâng cao nhận thức về chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; chủ động, tự giác rèn luyện bản lĩnh chính trị, tránh biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Hằng năm, cấp ủy đảng các cấp có kế hoạch học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên gắn với việc cung cấp thông tin, cập nhật kiến thức mới phù hợp từng đối tượng, từng cấp, ngành, địa phương. Thực hiện có hiệu quả việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) về xây dựng, chỉnh đốn Đảng.

BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ KHÔNG VỮNG VÀNG LÀ CĂN NGUYÊN CỦA “TỰ DIỄN BIẾN”, “TỰ CHUYỂN HÓA”

 “Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở một bộ phận cán bộ, đảng viên là hệ quả của bản lĩnh chính trị không vững vàng và sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống. Đây là một thách thức to lớn đối với sự tồn vong của Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta.

GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG, HIỆU QUẢ CÔNG TÁC RÈN LUYỆN BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN

Một là, mỗi cấp ủy không chỉ phải nâng cao hơn nữa nhận thức về tầm quan trọng của việc phải thường xuyên, liên tục rèn luyện bản lĩnh chính trị cho cán bộ, đảng viên mà còn phải coi đó là yêu cầu vừa bức thiết vừa thường xuyên của công tác xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh. Gắn việc rèn luyện để nâng cao bản lĩnh chính trị với việc phát huy tính tiền phong, gương mẫu, thống nhất giữa nói và làm của cán bộ, đảng viên nói chung, đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt và người đứng đầu nói riêng. 

RÈN LUYỆN BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ ĐỂ PHÒNG VÀ CHỐNG SỰ SUY THOÁI

Bản lĩnh chính trị vững vàng là một phẩm chất quyết định sự sống còn và thành công của mỗi cán bộ, đảng viên và của Đảng, song đó là kết quả của một quá trình giáo dục, bồi dưỡng, học tập và rèn luyện thường xuyên, kiên trì, bền bỉ trong thực tiễn. Thực tế cho thấy, về cơ bản, đội ngũ cán bộ, đảng viên có lập trường tư tưởng, bản lĩnh chính trị vững vàng, có đạo đức, lối sống giản dị, gương mẫu, có ý thức tổ chức kỷ luật, luôn tu dưỡng, rèn luyện, trình độ, năng lực chuyên môn để làm tốt công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện. Đặc biệt, nhiều cán bộ, đảng viên với bản lĩnh chính trị vững vàng, luôn “kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có tư duy đổi mới, có khả năng hoạch định đường lối, chính sách và lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện” đã năng động, sáng tạo, đi đầu trong mọi lĩnh vực, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm với những công việc khó, mới trong xu thế toàn cầu hóa. Đó có thể là những điều chưa có trong sách vở nhưng đang xảy ra trong thực tiễn và khi đã nghĩ “là đúng” thì phải dấn thân để làm, quyết tâm làm để đưa cái đúng vào cuộc sống; đồng thời, lấy kết quả cuối cùng để chứng minh và bảo vệ mình, tổ chức mình.

BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ LÀ PHẦN CỐT LÕI, CƠ BẢN NHẤT

Bản lĩnh chính trị là sự tổng hợp biện chứng của lập trường chính trị, phẩm chất chính trị và năng lực chính trị; là điều kiện cần thiết để đảm bảo cho mỗi cán bộ, đảng viên có định hướng chính trị đúng đắn, luôn làm chủ bản thân, làm chủ hoàn cảnh thực tiễn và kiểm soát được hành vi, thái độ của mình trong mọi tình huống. Đó chính là sự vững vàng, kiên định, chủ động trong cả suy nghĩ và hành động trước những khó khăn, thách thức của cuộc sống, đúng như V.I.Lênin từng nhấn mạnh: “Chỉ giai cấp nào đi theo con đường của mình mà không do dự, không chán nản và không sa vào tuyệt vọng trong những bước ngoặt khó khăn nhất, gay go nhất và nguy hiểm nhất, thì mới có thể lãnh đạo được những quần chúng lao động và bị bóc lột. Chúng ta không cần những sự hăm hở điên cuồng. Điều cần thiết cho chúng ta, chính là bước đi nhịp nhàng của những đoàn quân vững như gang thép của giai cấp vô sản”.

NÂNG CAO BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ, PHẨM CHẤT ĐẠO ĐỨC ĐỂ CHỐNG LẠI QUAN ĐIỂM SAI TRÁI, THÙ ĐỊCH TRÊN MẶT TRẬN BÁO CHÍ, VĂN HỌC – NGHỆ THUẬT

    Cuộc chiến đấu chống quan điểm sai trái, thù địch trên mặt trận báo chí, văn học - nghệ thuật là cuộc đấu tranh lâu dài, gian khổ và rất quyết liệt. Các thế lực thù địch, những phần tử bất mãn, phản động đang từng ngày, từng giờ, bằng nhiều âm mưu, thủ đoạn ngày càng hiểm độc, tinh vi tấn công vào tư tưởng, tình cảm của chúng ta trên nhiều lĩnh vực, trong đó có báo chí, văn học - nghệ thuật - lĩnh vực nhạy cảm và tinh tế của văn hóa.

CHIẾN LƯỢC “DIỄN BIẾN HÒA BÌNH” LÀ GÌ?

Chiến lược “diễn biến hòa bình” là chiến lược tổng hợp của chủ nghĩa đế quốc (CNĐQ) và các thế lực thù địch dùng biện pháp “phi vũ trang” là chủ yếu để chống phá, tiến tới lật đổ chế độ chính trị ở các nước xã hội chủ nghĩa (XHCN). Thực ra, các biện pháp “diễn biến hòa bình” bằng chiến tranh tâm lý, chiến tranh gián điệp, bóp nghẹt về kinh tế... làm suy yếu, tan rã đối phương nhằm mục tiêu “không đánh mà thắng”, đã được các nhà chính trị, quân sự nhiều nước thực hiện từ lâu. Nhưng đó thường là những biện pháp hỗ trợ, bổ sung cho các hành động tiến công quân sự.

Vào giữa thế kỷ 20, CNĐQ phải thừa nhận đòn tiến công quân sự không thể tiêu diệt được các nước XHCN; trên thế giới xu thế hòa hoãn phát triển, quan hệ quốc tế ngày càng mở rộng; chủ nghĩa tư bản (CNTB) có bước điều chỉnh, thích nghi, giành nhiều thành tựu về kinh tế, khoa học-công nghệ, đạt được sự ổn định và có mặt phát triển. CNĐQ nhận thấy có thể thực hiện một cuộc tấn công “hòa bình” ngay trong lòng chủ nghĩa xã hội (CNXH) để làm sụp đổ các nước XHCN, phương thức mới này được gọi là “diễn biến hòa bình” hay “chuyển hóa hòa bình”.

Cho đến những năm 80 của thế kỷ 20, CNĐQ mới nâng “diễn biến hòa bình” từ biện pháp hỗ trợ, bổ sung cho hành động quân sự thành chiến lược toàn diện và dùng chiến lược này làm mũi tiến công chủ yếu chống CNXH. Mục tiêu cơ bản, xuyên suốt của chiến lược “diễn biến hòa bình” mà CNĐQ và các thế lực thù địch tiến hành là nhằm thủ tiêu CNXH hiện thực, xóa bỏ các nước XHCN trên thế giới.

Thủ đoạn để thực hiện mục tiêu trên rất đa dạng, vừa trắng trợn, vừa tinh vi, vừa công khai, vừa lén lút. CNĐQ và các thế lực thù địch thường dùng các thủ đoạn như xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ Đảng Cộng sản, bôi nhọ CNXH, tuyên truyền tư tưởng tư sản và tô hồng, ca tụng xã hội tư sản hiện đại; bao vây, cô lập về kinh tế; đồng thời, sử dụng viện trợ để gây sức ép, thao túng, làm chuyển hóa nền kinh tế XHCN theo con đường TBCN; dùng các chiêu bài tự do, dân chủ, nhân quyền, các vấn đề dân tộc, tôn giáo để kích động, gây mâu thuẫn nội bộ, lôi kéo, mua chuộc các phần tử thoái hóa, biến chất, bất mãn, bất đồng quan điểm để chống phá CNXH, xây dựng và cài cắm lực lượng chống CNXH từ trong lòng các nước XHCN...

Những thủ đoạn trên của CNĐQ và các thế lực thù địch tác động toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, tư tưởng, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; phối hợp tác động cả bên ngoài và bên trong, cả tổ chức và con người, với tất cả các tầng lớp, thành phần xã hội trong các nước XHCN để gây nên “tự diễn biến” từ từ, thầm lặng, làm mục ruỗng chế độ XHCN từ bên trong, dẫn tới “tự chuyển hóa”, làm sụp đổ chế độ XHCN.

Chiến lược “diễn biến hòa bình” là một chiến lược của CNĐQ và các thế lực thù địch dựa trên sức mạnh tổng hợp, lấy sức mạnh quân sự làm công cụ răn đe, thông qua các biện pháp “phi vũ trang” tác động vào kinh tế, chính trị, tư tưởng, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại để lật đổ các nước XHCN mà không cần chiến tranh. Chiến lược “diễn biến hòa bình” là một nhân tố hết sức quan trọng làm cho Liên Xô và các nước XHCN ở Đông Âu sụp đổ. Hiện nay, CNĐQ và các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” chống phá các nước XHCN...                                                               

ĐẨY MẠNH CÔNG TÁC GIÁO DỤC LÝ TƯỞNG, ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO THANH NIÊN TRONG GIAI ĐOẠN MỚI

Thanh niên là trụ cột của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất nước, là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc - một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Thanh niên là chủ tương lai của nước nhà. Thật vậy nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên”; Nghị quyết Hội nghị lần thứ VII Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) nhận định: “Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, một trong những nhân tố quan trọng quyết định tương lai, vận mệnh dân tộc; là lực lượng chủ yếu trên nhiều lĩnh vực, đảm nhiệm những công việc đòi hỏi hy sinh, gian khổ, sức khỏe và sáng tạo”. Thực tế hơn 82 năm qua cho thấy, Đảng ta luôn coi trọng công tác thanh niên, trọng tâm là giáo dục, bồi dưỡng thanh niên về lý tưởng, đạo đức cách mạng, nâng cao bản lĩnh chính trị, hướng tới mục tiêu: xây dựng lớp thanh niên giàu lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, có bản lĩnh chính trị, ý thức chấp hành pháp luật, có đạo đức cách mạng và lối sống đẹp, có ước mơ, hoài bão, khát vọng đưa đất nước vươn lên, có tri thức, sức khoẻ, kỹ năng xã hội, năng lực chuyên môn, làm chủ khoa học công nghệ hiện đại. Mục tiêu ấy được Đảng ta cụ thể hoá trong mỗi giai đoạn cách mạng và trở thành sứ mệnh lịch sử mang tính thời đại của thanh niên. Điều đó được chứng minh, khi nước nhà bị họa xâm lăng, lý tưởng cách mạng mà thanh niên hướng đến không gì khác là đấu tranh cho độc lập, tự do và thống nhất của Tổ quốc. Ngày nay, trong thời kỳ cách mạng mới, nhiệm vụ chính trị cao cả của thanh niên là cùng với toàn Đảng, toàn dân tộc ra sức phấn đấu vì một nước Việt Nam "Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh".

Nhận thức được vai trò, tầm quan trọng của thanh niên, đồng thời quán triệt sâu sắc các quan điểm giáo dục thanh niên của Đảng và Bác Hồ, thời gian qua, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã phát huy tốt vai trò nòng cốt trong công tác thanh niên, cùng với các lực lượng giáo dục khác luôn kiên trì thực hiện nhiệm vụ giúp Đảng giáo dục và rèn luyện thanh niên. Giáo dục lý tưởng, đạo đức cách mạng cho thanh niên được triển khai thực hiện đồng bộ dưới nhiều phương thức đa dạng và phong phú như: thông qua công tác tuyên truyền, giáo dục, quán triệt các chủ trương, nghị quyết của Đảng, pháp luật Nhà nước; tổ chức các sinh hoạt truyền thống, giáo dục đạo đức, lối sống,..; thông qua phong trào thi đua yêu nước trong các cộng đồng dân cư và các phong trào hành động cách mạng của tuổi trẻ như "Thanh niên lập nghiệp", "Tuổi trẻ giữ nước", "Thanh niên tình nguyện", "Thi đua, tình nguyện xây dựng và bảo vệ Tổ quốc"; thông qua cá buổi sinh hoạt chính trị "Tuổi trẻ với tư tưởng Hồ Chí Minh", "Tiếp lửa truyền thống – Mãi mãi tuổi hai mươi"; thông qua diễn đàn "Tuổi trẻ sống đẹp, sống có ích", thông qua cuộc vận động "Tuổi trẻ Việt nam học tập và làm theo lời Bác"; thông qua công tác tổ chức, bồi dưỡng thanh niên phấn đấu trở thành đoàn viên, qua các sinh hoạt của chi đoàn, qua công tác đoàn kết, tập hợp thanh niên vào các tổ chức hội do Đoàn làm nòng cốt; qua nhiệm vụ bồi dưỡng giới thiệu đoàn viên ưu tú đề nghị Đảng xem xét kết nạp và tham gia xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị; qua việc quản lý, giáo dục thanh thiếu nhi của gia đình, nhà trường và xã hội. Kết quả là, cùng với những thành tựu to lớn đạt được trên lĩnh vực kinh tế-xã hội, công tác giáo dục thanh niên đã góp phần quan trọng tạo dựng nên một lớp thanh niên mới, tiên tiến đi đầu trên nhiều lĩnh vực, có thái độ, nhận thức tốt và ý thức chính trị cao, có ý chí vượt qua khó khăn, vươn lên lập thân, lập nghiệp, phát huy mạnh mẽ truyền thống xung kích, sáng tạo, xung phong tình nguyện của những thế hệ thanh niên cách mạng lớp trước, đây thực sự là những phẩm chất nổi trội của thanh niên ngày nay.

Tuy nhiên, trước những diễn biến phức tạp của tình hình kinh tế, chính trị, xã hội trong khu vực và quốc tế, một bộ phận thanh niên còn bị dao động về lập trường tư tưởng, ít quan tâm, thậm chí ngại tham gia vào các sinh hoạt chính trị và các hoạt động xã hội, có nhận thức chính trị giản đơn, chưa xác định được lý tưởng sống đúng đắn, coi nhẹ những giá trị truyền thống, nhân văn cao đẹp của dân tộc, bị ảnh hưởng xấu bởi lối sống ngoại lai, sự xâm lăng văn hoá và những tiêu cực của mặt trái cơ chế thị trường; thiếu động cơ học tập và tính định hướng nghề nghiệp đúng đắn; tình trạng thiếu việc làm, thu nhập thấp còn khá phổ biến; kiến thức, kỹ năng sống chưa cao; các tệ nạn xã hội, đặc biệt là ma tuý, mại dâm,... diễn biến phức tạp đã tác động, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng nguồn nhân lực trẻ cho sự phát triển bền vững của đất nước. Mặt khác, do tâm lý lứa tuổi, thanh niên còn thiếu bản lĩnh, kinh nghiệm trong cuộc sống lại gặp phải những tác động to lớn từ sự thay đổi quá nhanh và đa dạng trong quan niệm về các chuẩn giá trị xã hội và văn hoá; sự gia tăng phân hoá giàu nghèo, sự tha hoá, biến chất trong một bộ phận cán bộ, đảng viên; những thông tin xấu, độc hại lan truyền trên Internet, những âm mưu và hành động chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch. Trong khi đó, năng lực cụ thể hoá các chủ trương của Đảng, Nhà nước trong công tác giáo dục đối với thanh thiếu nhi ở một số đơn vị còn yếu. Công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên trong giai đoạn hiện nay có lúc, có nơi, có bộ phận chưa thực sự chú trọng; chưa phát huy được sức mạnh đồng bộ của các lực lượng xã hội trong giáo dục thanh niên. Việc nắm bắt, xử lý diễn biến tư tưởng thanh niên và thực hiện nội dung giáo dục lý tưởng, đạo đức cách mạng cho thanh niên của Đoàn hiệu quả còn thấp; hình thức còn thiếu hấp dẫn; nhiều vấn đề chính đáng của thanh niên chậm được giải quyết; việc đầu tư cho công tác giáo dục thanh niên chưa tương xứng với yêu cầu, nhiệm vụ của tình hình...

Trong bối cảnh trên, việc tăng cường công tác thanh niên nhằm góp phần hình thành lớp thanh niên ưu tú trên mọi lĩnh vực, kế thừa trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, “vừa hồng, vừa chuyên” theo tư tưởng của Bác Hồ là đòi hỏi và nhiệm vụ đặt ra rất cần thiết và cấp bách. Để góp phần thực hiện định hướng đó, thiết nghĩ cần bám sát Nghị quyết Đại hội XI của Đảng, Nghị quyết Đại hội lần thứ X của Đoàn, thực hiện đồng bộ một số nội dung, biện pháp cơ bản sau sau:

Một là, nâng cao nhận thức của toàn xã hội về sự cần thiết phải đẩy mạnh công tác giáo dục lý tưởng, đạo đức cách mạng cho thanh niên trong tình hình mới.

 Đây là một trong những nhân tố bền vững của sự nghiệp cách mạng nước ta. Bởi lẽ, thanh niên ngày nay được sinh ra và lớn lên trong điều kiện đất nước hoà bình, được hưởng những thành quả đấu tranh và lao động sáng tạo của các thế hệ cha anh, có nhiều điều kiện tốt để vươn cao và xa hơn, song cũng đang đứng trước nhiều thử thách, dễ bị mua chuộc, bị kích động… vì thế, điều cốt yếu hiện nay là cần tạo dựng cho thanh niên ý chí tự lực, tự cường, không cam chịu đói nghèo lạc hậu, dám tự tin vượt qua mọi khó khăn, thử thách. Nói cách khác, đó chính là quá trình xây dựng động cơ, tạo nội lực tinh thần cho thanh niên. Đặc biệt, trong nền kinh tế thị trường, mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế, bùng nổ thông tin mạnh mẽ như ngày nay, việc bồi dưỡng lý tưởng, tạo dựng bản lĩnh chính trị cho thanh niên chính là còn giúp họ biết chọn lựa, tiếp thu những tinh hoa văn hoá và nâng cao khả năng đề kháng trước các âm mưu phá hoại, chia rẽ, lôi kéo của các thế lực thù địch, các cám dỗ vật chất và các tệ nạn xã hội khác.

Việc bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cần được tiến hành trên cơ sở khoa học và được triển khai thường xuyên, liên tục thông qua việc tổ chức cho thanh niên nghiên cứu, học tập, quán triệt các chủ trương, chính sách, đường lối của Đảng, Nhà nước, học tập chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, triển khai học tập các bài lý luận chính trị cơ bản,...

Hai là, đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức giáo dục lý tưởng, đạo đức cách mạng của các tổ chức Đoàn cho phù hợp với đặc điểm của từng đối tượng thanh niên.

Trên cơ sở quy luật trưởng thành, trình độ nhận thức của thanh, thiếu niên, nắm chắc đặc điểm tư tưởng, tâm lý của thanh niên các lứa tuổi để thiết kế các nội dung, phương thức giáo dục một cách khoa học từ nhận thức đến hành vi, thói quen, dẫn dắt thanh, thiếu niên trở thành công dân tích cực của xã hội. Tiếp tục bám sát thực tiễn, bám sát thanh niên, kết hợp tốt giữa trang bị kiến thức với trải nghiệm thực tiễn, trong đó coi trọng giáo dục thanh niên qua thực tiễn. Tiếp tục thực hiện thật tốt Cuộc vận động “Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo lời Bác” và chương trình “Thắp sáng ước mơ tuổi trẻ Việt Nam vì dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”; với những tiêu chí và cách làm thiết thực, hiệu quả, phù hợp với từng đối tượng thanh, thiếu niên; xây dựng và nhân rộng được nhiều cá nhân, tập thể thanh niên tiên tiến, là những người có đạo đức để làm gương, có trí tuệ để nhận biết, có ý chí để vươn lên, có bản lĩnh để hội nhập, có quyết tâm để hành động; tổ chức cho các điển hình gặp gỡ, giao lưu, trao đổi với các thanh niên khác, để truyền đi cảm hứng phấn đấu không ngừng, luôn vươn lên khẳng định mình, không ngừng sáng tạo cùng tạo dựng tương lai, thực hiện thắng lợi mục tiêu lý tưởng xã hội chủ nghĩa. Nâng cao tính hấp dẫn, cụ thể, thiết thực trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho đoàn viên thanh niên. Trọng tâm là đổi mới hình thức học tập lý luận chính trị cơ bản, cách thức quán triệt và triển khai nghị quyết của Đảng, của Đoàn; chú trọng giáo dục truyền thống, ý chí tự lực, tự cường, tự tôn dân tộc. Phát huy vai trò tích cực của thanh niên trong việc kế thừa và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, đi đầu trong việc tiếp thu những tinh hoa văn hóa nhân loại; đấu tranh bài trừ các hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan, văn hóa phẩm độc hại. Tích cực tham gia xây dựng môi trường xã hội lành mạnh cho sự phát triển toàn diện của tuổi trẻ; tăng cường đấu tranh phòng, chống mọi hành vi vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội; nâng cao sức đề kháng của tuổi trẻ trước những hiện tượng suy thoái về đạo đức và lối sống; phát huy tính tự giác và khả năng sáng tạo của thanh niên trong tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống. Tăng cường tuyên truyền, giáo dục ý thức trách nhiệm và nghĩa vụ bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia và kiến thức quốc phòng, an ninh; kịp thời dự báo, nắm chắc tình hình diễn biến tư tưởng, tâm trạng của các đối tượng thanh niên để tập hợp, phản ánh và kịp thời giải quyết các vấn đề mới nảy sinh. Ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin và truyền thông trong đổi mới công tác giáo dục của Đoàn.

Ba là, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong công tác giáo dục thanh niên.

 Trong đó, nội dung giáo dục lý tưởng, đạo đức cách mạng là quan trọng hàng đầu; đó cũng là nhân tố quyết định mọi thành công trong công tác giáo dục thanh niên thời gian qua. Bài học rút ra là ở đâu cấp uỷ, chính quyền quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao thì ở đó công tác thanh niên và giáo dục lý tưởng, đạo đức cách mạng cho thanh niên của chúng ta có hiệu quả. Nghị quyết XI của Đảng khẳng định: "Kết hợp và phát huy đầy đủ vai trò của xã hội, gia đình, nhà trường, từng tập thể lao động, các đoàn thể và cộng đồng dân cư trong việc chăm lo xây dựng con người Việt Nam giàu lòng yêu nước, có ý thức làm chủ, trách nhiệm công dân; có trí thức, sức khỏe, lao động giỏi, sống có văn hóa, nghĩa tình; có tinh thần quốc tế chân chính"[1]. Trước yêu cầu nhiệm vụ công tác giáo dục thanh niên hiện nay, một mặt các cấp uỷ, chính quyền cần tiếp tục tin tưởng ở thanh niên; mạnh dạn giao nhiệm vụ cho thanh niên; theo dõi, giúp đỡ và tạo điều kiện để thanh niên rèn luyện, phấn đấu trưởng thành; cổ vũ thanh niên hăng hái, tự tin tham gia thực hiện các  nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị. Mặt khác, phải tiến hành rà soát lại, đổi mới và nâng cao hiệu quả giáo dục chính trị, giáo dục đạo đức cách mạng, giáo dục chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong các nhà trường; quan tâm gắn kết giữa công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên với việc giải quyết các vấn đề chính đáng của thanh niên như: học tập, việc làm, nhu cầu văn hoá, thông tin, vui chơi, giải trí... tạo môi trường lành mạnh để thanh niên rèn luyện, cống hiến và phát triển toàn diện. Đồng thời, tăng cường đầu tư về mọi mặt cho công tác giáo dục thanh niên, "đề cao trách nhiệm của gia đình và xã hội phối hợp chặt chẽ với nhà trường trong giáo dục thế hệ trẻ"[2]

Bốn là, phát huy vai trò tự học tập, tự tu dưỡng rèn luyện lý tưởng, đạo đức cách mạng của thanh niên.

Tự học tập, tự tu dưỡng là con đường phát triển suốt đời của mỗi con người, đó cũng là truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam. Phát huy vai trò của thanh niên trong tự học tập, tự tu dưỡng lý tưởng, đạo đức cách mạng là biện pháp quan trọng giúp họ nhanh chóng tiến bộ, trưởng thành. Vì vậy, cần giáo dục cho thanh niên ý thức tự học, tự thân vận động, độc lập suy nghĩ, rèn luyện óc sáng tạo để thực hiện mục đích học tập của mình. Coi đó là một trong những phẩm chất cần thiết của người thanh niên để chuẩn bị hành trang cho cuộc sống, chuẩn bị cho suốt quá trình công tác. Mặt khác, dù ở bất cứ điều kiện hoàn cảnh nào thanh niên cũng cần phải tự tin vào chính mình, giữ vững niềm tin trong cuộc sống, vào các giá trị chân, thiện, mĩ; vượt qua mọi khó khăn gian khổ như Bác Hồ đã dạy: "gian nan rèn luyện mới thành công".

Cách mạng nước ta đang chuyển sang thời kỳ mới, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá với mục tiêu sớm đưa đất nước cơ bản trở thành một nước công nghiệp phát triển vào năm 2020. Mục tiêu đó đã và đang đặt ra những yêu cầu, nhiệm vụ, trọng trách nặng nề đối với thế hệ trẻ hôm nay. Để kế tục xứng đáng sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc ta, tuổi trẻ Việt Nam và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh sẽ ra sức rèn luyện, trau dồi lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; ra sức thi đua trong học tập, lao động; đoàn kết, xung kích, sáng tạo trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng, Nghị quyết lần thứ X của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, góp phần thiết thực vào chiến lược con người của Đảng ta trong thời kỳ cách mạng mới.

---

[1] Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của đảng, Nxb CTQG, H, tr.77

[2] Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của đảng, Nxb CTQG, H, tr.216

Bồi dưỡng bản lĩnh chính trị cho thanh niên, sinh viên hiện nay: thực trạng và giải pháp

Thanh niên, sinh viên là thế hệ trẻ - lực lượng “trụ cột” của nước nhà đảm nhiệm trọng trách lớn lao là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ mà Đảng, nhà nước và nhân dân giao phó. Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, yêu cầu và nhiệm vụ đặt ra trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngày càng nặng nề, đòi hỏi lực lượng thanh niên, sinh viên càng phải nâng cao vai trò, trách nhiệm của mình trong học tập, rèn luyện phát huy tinh thần đoàn kết, bản lĩnh thế hệ xung kích thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao. Thanh niên, sinh viên - họ là những trí thức trẻ, người lao động lành nghề, có sự năng động, sáng tạo, tích cực, đây là nguồn lực quan trọng phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc. Với vai trò và nhiệm vụ quan trọng đó, hơn ai hết bản thân mỗi thanh niên, sinh viên cần phải tích cực, chủ động, cần phải được quan tâm đúng mực trong xây dựng và rèn luyện bản lĩnh chính trị để trở thành những con người sống có mục tiêu, lý tưởng, hoài bão lớn, có niềm tin vào sự thành công của chủ nghĩa xã hội, có tinh thần, ý thức dân tộc cao. Đây là yêu cầu có tính cấp thiết hiện nay trước những biến động, thay đổi phức tạp, khó lường của tình hình chính trị khu vực và thế giới, trước những âm mưu, thủ đoạn “Diễn biến hoà bình”, sự chống phá điên cuồng của các thế lực thù địch đối với nước ta nói chung và đối với thế hệ trẻ nói riêng.

Thanh niên, sinh viên là lực lượng chiếm số đông trong dân cư, do đó mọi hoạt động, mọi hành động của họ đều có tác động, ảnh hưởng lớn tới xã hội, có sức “lan toả” mạnh mẽ. Ở nhiều địa phương, thanh niên, sinh viên được tin tưởng giao các nhiệm vụ quan trọng, có tính xã hội cao như: tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tuyên truyền xây dựng văn hoá, lối sống tiến bộ, kết nối tình đoàn kết lực lượng và các tầng lớp trong xã hội… Thanh niên, sinh viên còn là những nhân tố tích cực - hạt nhân quan trọng đi đầu trong phong trào học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và các phong trào xung kích tình nguyện vì cộng đồng.

Tuy nhiên, trên thực tế thời gian qua có một bộ phận thanh niên, sinh viên do thiếu hiểu biết, thiếu tu dưỡng, rèn luyện, nói cách khác là do bản lĩnh chính trị yếu kém đã dẫn đến có những hành vi không đúng nguyên tắc, chuẩn mực chính trị. Qua thái độ phản ứng và cách giải quyết các vấn đề chính trị-xã hội có phần cảm tính, theo số đông của một số thanh niên, sinh viên dẫn đến sự lệch lạc, thiếu nhãn quan chính trị khoa học. Điều đáng phê phán là chính mỗi hành vi đó của số ít thanh niên, sinh viên gây ra nhưng lại tác động rất xấu đến tâm lý của cộng đồng. Có nhiều nguyên nhân dẫn tới thanh niên, sinh viên ngày nay dễ có những phản ứng sai trái, lệch chuẩn về quan điểm chính trị. Trong đó phải kể đến sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội, nó đã tạo ra cho thanh niên, sinh viên những không gian “thoải mái” để bàn luận, chia sẻ và thể hiện quan điểm, thái độ của mình về mọi lĩnh vực không chỉ về đời sống cá nhân mà cả những vấn đề của cộng đồng xã hội. Điều đáng buồn, đáng xấu hổ là có không ít thanh niên, sinh viên được học hành tử tế, có trình độ nhưng lại không ngần ngại nói ra những quan điểm về các vấn đề nhạy cảm của cộng đồng, của đời sống chính trị mà không có sự tư duy, cân nhắc, tìm hiểu kỹ lưỡng. Không phủ nhận rằng, đa số thanh niên, sinh viên hiện nay khi tiếp xúc với họ về nhận thức chính trị họ thực sự là những người có kiến thức, sáng tạo, yêu nước và có ý thức dân tộc sâu sắc. Vấn đề ở chỗ, do thiếu tính định hướng rõ ràng, chưa được quan tâm, uốn nắn thường xuyên nên một bộ phận thanh niên, sinh viên có những biểu hiện và hành vi chưa chuẩn mực. Đây chính là sự biểu hiện thiếu hụt về bản lĩnh chính trị, nếu không được bồi dưỡng, rèn luyện kịp thời và thường xuyên thanh niên, sinh viên sẽ dễ có nhận thức lệch lạc, dễ bị dao động, lôi kéo, thậm chí sẵn sàng bỏ qua ý thức dân tộc cũng như vai trò của bản thân đối với cộng đồng, đất nước.

Mặt khác, nhiều thanh niên, sinh viên hiện nay bị ảnh hưởng của lối sống hiện đại, nhiều người quá coi trọng việc học tập kiến thức chuyên môn nghiệp vụ, dẫn tới việc phớt lờ, thờ ơ với việc học tập lý luận chính trị. Đáng buồn là có nhiều thanh niên, sinh viên rất mơ hồ về lịch sử và truyền thống dân tộc, thế nên mới có chuyện “sành sử tầu hơn sử ta”, nghiện phim Hàn Quốc hơn là theo dõi các sự kiện về đất nước, con người Việt Nam… Đây chính là biểu hiện của việc thanh niên, sinh viên không chú trọng tới rèn luyện bản lĩnh chính trị cho mình, trong khi đây được coi là nhân tố quan trọng – “bản lĩnh thứ nhất” của thanh niên, sinh viên, cơ sở hình thành những phẩm chất, đức tính tốt đẹp khác của họ trong thời kỳ mới. Rõ ràng thanh niên, sinh viên là những người có nhiều lợi thế hơn các lực lượng khác trong việc học tập lý luận chính trị, song trên thực tế họ chưa phát huy được hết những lợi thế và vai trò của mình. Đặc biệt điều đáng lo ngại là hiện nay hầu như thanh niên, sinh viên đang có biểu hiện quay lưng với các môn học giáo dục chính trị, trong khi đó các môn học này lại có vai trò nền tảng trong rèn luyện bản lĩnh chính trị cần thiết cho thế hệ trẻ. Thêm vào đó, hầu hết thanh niên, sinh viên hiện nay vẫn còn biểu hiện thờ ơ, chưa thật sự nhiệt tình, chưa được cuốn hút vào các hoạt động xã hội, sinh hoạt tư tưởng thường xuyên nên dễ có những cách nhìn phiến diện, lệch lạc về những vấn đề chính trị, xã hội.

Trước thực trạng đó đặt ra yêu cầu đối với tổ chức đoàn, hội và các nhà trường cần phải tăng cường hơn nữa công tác bồi dưỡng chính trị, xây dựng bản lĩnh chính trị cho thanh niên, sinh viên để họ có được sự hiểu biết cần thiết, hình thành bản lĩnh chính trị vững vàng “đủ sức” vượt qua mọi cám dỗ, thử thách trong thời buổi phức tạp của đời sống chính trị hiện nay, cụ thể cần làm tốt một số nội dung cơ bản sau:

Một là, tiếp tục nâng cao hơn nữa vai trò, hiệu quả của công tác giáo dục chính trị, giáo dục ý thức công dân cho thanh niên, sinh viên.

Đây là hoạt động có vai trò nền tảng trong việc trang bị kiến thức hiểu biết đúng đắn về đời sống chính trị, xã hội cho thanh niên, sinh viên, xây dựng cho thanh niên, sinh viên có nhận thức luận và thế giới quan khoa học, biết ứng xử chuẩn mực với các sự kiện, thông tin trong cộng đồng. Chỉ khi nào bản thân mỗi thanh niên, sinh viên nhận thức rõ được ý thức, trách nhiệm công dân của mình khi đó họ sẽ luôn ghép mình vào khuôn khổ những chuẩn mực đạo đức xã hội, có được những hành vi ứng xử đúng mực. Nội dung giáo dục chính trị cần tập trung vào trang bị những kiến thức về chủ nghĩa Mác – Lênin, đường lối quan điểm của Đảng, chính sách và luật pháp của nhà nước. Đồng thời, chỉ rõ cho thanh niên, sinh viên biết được vai trò, trách nhiệm của thế hệ mình với dân tộc, đất nước từ đó không ngừng tu dưỡng, rèn luyện xứng đáng với sự kỳ vọng của Đảng và nhân dân dành cho. Việc nâng cao ý thức công dân cho thanh niên, sinh viên sẽ giúp họ luôn biết suy nghĩ, cân nhắc với mỗi hành vi của mình để không ảnh hưởng xấu tới dư luận xã hội, tới lợi ích quốc gia dân tộc.

Hai là, tạo dựng sân chơi, không gian chia sẻ, trao đổi, học tập và hoạt động xã hội lành mạnh cho thanh niên, sinh viên.

Hiện nay sự phát triển mạnh mẽ của các mạng xã hội, sự thiếu kiểm soát, định hướng kịp thời các nguồn thông tin của các cơ quan chức năng đã khiến cho không ít thanh niên, sinh viên tiếp cận phải các thông tin sai lệch, dẫn tới những suy nghĩ, nhìn nhận lệch lạc về xã hội, cộng đồng. Do đó, cần phải tạo ra một sân chơi lành mạnh, thuận lợi để đông đảo thanh niên, sinh viên được học tập, giao lưu và trao đổi những kiến thức, hiểu biết về các vấn đề xã hội quan tâm, những sự kiện quan trọng của đất nước. Qua đó, giúp họ có cách nhìn nhận toàn diện, chính xác hơn, xoá bỏ những nghi ngờ, lệch lạc của cách nhìn nhận phiến diện, tư duy cảm tính. Hiện nay cần hạn chế sự ảnh hưởng tiêu cực của các trang mạng xã hội, thay vào đó thu hút thanh niên, sinh viên tích cực tham gia các hoạt động phong trào hướng tới các hoạt động thực tiễn, tình nguyện, đồng thời tổ chức nhiều câu lạc bộ, các cuộc thi, cuộc giao lưu để thanh niên, sinh viên được trải nghiệm thực tiễn qua đó hình thành bản lĩnh, cách ứng xử khoa học.

Ba là, tạo điều kiện cho thanh niên, sinh viên tham gia các hoạt động phong trào, hoà mình vào thực tiễn chính trị để rèn luyện, củng cố bản lĩnh chính trị.

Các hoạt động thực tiễn xung kích tình nguyện vào thực hiện các nhiệm vụ của xã hội như: hiến máu tình nguyện, cứu hộ cứu nạn, tình nguyện bảo vệ môi trường, xung kích xây dựng và bảo vệ Tổ quốc… nhất là việc phát huy vai trò của tuổi trẻ trong tuyên truyền, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu của các lực lượng thù địch mang lại hiệu quả tích cực trong việc rèn luyện, hình thành bản lĩnh chính trị vững vàng cho thanh niên, sinh viên. Thực tiễn cho thấy, khi phát huy được vai trò của đông đảo thanh niên, sinh viên tham gia vào các hoạt động thực tiễn xã hội, tham gia vào đời sống chính trị của đất nước thì bản thân họ sẽ luôn ý thức rõ ràng được trách nhiệm của mình đối với vận mệnh đất nước, có trách nhiệm với dư luận cộng đồng. Sự trải nghiệm thực tiễn, nhu cầu được tham gia vào các hoạt động chính trị - xã hội của đất nước không chỉ giúp cho thế hệ trẻ thấy được vị trí, trách nhiệm của mình với đất nước, mà qua đó còn góp phần quan trọng hình thành bản lĩnh chính trị vững vàng cho thanh niên, sinh viên.

Bốn là, coi trọng hơn nữa việc học tập và tìm hiểu lịch sử truyền thống tốt đẹp của dân tộc đối với lực lượng thanh niên, sinh viên.

Có một bộ phận thanh niên, sinh viên hiện nay có biểu hiện “quay lưng” lại với lịch sử, với những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Họ sẵn sàng “trà đạp” lên những giá trị truyền thống tốt đẹp để chạy theo những giá trị phù phiếm, ảo tưởng để rồi đánh mất mình lúc nào không hay. Đây là một thực tế khiến không ít người lo ngại cho một bộ phận thanh niên, sinh viên sẽ bị trượt dài trong sự sai lầm, thậm chí dẫn tới phạm tội. Giới trẻ sẽ không thể trưởng thành và làm tròn được sứ mệnh lịch sử của mình nếu như họ lãng quên quá khứ, coi nhẹ giá trị truyền thống. Do đó, thời gian tới tổ chức đoàn các cấp và nhà trường cần phải tăng cường các nội dung học tập, tìm hiểu lịch sử truyền thống tốt đẹp của dân tộc cho thanh niên, sinh viên để họ có hiểu biết đầy đủ về lịch sử dân tộc, củng cố lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm với đất nước. Các nội dung học tập, bồi dưỡng về lịch sử truyền thống cần có bước “đột phá” trong nội dung, cách thức tạo sức hấp dẫn lớn nhằm lôi cuốn đông đảo thanh niên, sinh viên tham gia. Tóm lại, để xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng cho thanh niên, sinh viên cần có sự phối hợp chặt chẽ, thường xuyên của tổ chức đoàn, nhà trường và các tổ chức chính trị - xã hội để giúp thế hệ trẻ hoàn thành tốt vai trò, trách nhiệm của mình với vận mệnh dân tộc.

Xây dựng bản lĩnh thanh niên, sinh viên thời kỳ mới

           “Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước ta bước vào thế kỷ 21 có xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước theo con đường xã hội chủ nghĩa hay không là tùy thuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên. Công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, quyết định sự thành bại của cách mạng Việt Nam”. Vấn đề thanh niên, sinh viên hiện nay là vấn đề mang tính chiến lược vừa cơ bản, vừa cấp thiết trước yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. 
           Thanh niên, sinh viên là lực lượng trụ cột, đóng vai trò “cốt lõi” trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc mọi thời kỳ. Xây dựng bản lĩnh cho thanh niên, sinh viên là một công việc cốt lõi trong hình thành phát triển nhân cách con người mới, đáp ứng với điều kiện mới. Nó đòi hỏi vai trò của các thành viên trong cộng đồng xã hội tham gia đóng góp vào công tác giáo dục đào tạo, vai trò học tập, lao động, rèn luyện của chính thanh niên, sinh viên; điều kiện cơ sở vật chất phục vụ cho quá trình giáo dục và hoạt động; môi trường xã hội tích cực và sự định hướng trong chủ trương chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước về lĩnh vực này. Đặc biệt, đây là vấn đề mang tính cấp bách hiện nay cần phải được quan tâm và coi trọng. Theo đó, Đảng và chính quyền, đoàn thể, Đoàn Thanh niên và nhà trường phải được tiến hành các biện pháp đồng bộ những giải pháp cần thiết, nhằm xác lập được bản lĩnh chính trị và bản lĩnh khoa học, chuẩn bị hành trang cần thiết để tuổi trẻ đi vào thế kỷ mới thực hiện thắng lợi quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Cụ thể, thời gian tới cần tập trung thực hiện tốt một số biện pháp cơ bản sau:
              Thứ nhất, tăng cường chất lượng hiệu quả giáo dục Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
             Đây là biện pháp cơ bản mang tính lâu dài, theo đó việc giáo dục nội dung này cần phải hướng vào sự rèn luyện năng lực tư duy khoa học, thế giới quan Mác-xít, nhân sinh quan, đạo đức cách mạng và phương pháp luận. Điều đó, một mặt giúp thanh niên, sinh viên có đủ kiến thức, niềm tin vững chắc vào công cuộc đổi mới nền kinh tế trên cơ sở định hướng xã hội chủ nghĩa. Đồng thời, tạo cho họ có đủ sức “đề kháng” trước những diễn biến phức tạp của tình hình, trước âm mưu chống phá của các thế lực thù địch, khích lệ ý chí vươn lên vì tương lai của bản thân và tiền đồ của đất nước. Ngoài ra, trong giáo dục nội dung này cần phải có những cách làm hay, sáng tạo và hấp dẫn lôi cuốn đông đảo thanh niên, sinh viên tham gia nhằm tạo hiệu quả thiết thực.
            Thứ hai, tích cực đưa thanh niên, sinh viên tham gia vào các hoạt động thực tế chính trị-xã hội, hoạt động tham quan, thực tập
          Bản lĩnh của con người nói chung và bản lĩnh của thanh niên, sinh viên nói riêng có nhiều con đường để hình thành, phát triển và không ngừng hoàn thiện; song cách hình thành nhanh và bền vững nhất chính là thông qua các hoạt động thực tiễn, trực tiếp tham gia vào các hoạt động cải tạo thực tiễn. Để thực hiện tốt điều này, Đoàn cần phối hợp chặt chẽ với các ban ngành, đoàn thể trong xã hội tạo ra các hoạt động phong phú, thích hợp và thiết thực nhằm rèn luyện thanh niên, sinh viên giúp họ có điều kiện nhận thức sâu sắc thực tiễn, có tình cảm phong phú. Đồng thời, tổ chức ra các hoạt động thực tiễn gắn bó chặt chẽ với đời sống xã hội và quần chúng nhân dân, thông qua đó từng bước rèn luyện bản lĩnh chính trị và khoa học cho thanh niên, sinh viên. Điểm cốt lõi để thực hiện thành công nội dung này, đó là Đoàn cần phải tạo ra được một phong trào cách mạng sâu rộng trong thanh niên, sinh viên, kiên quyết đấu tranh, phê phán chống lại những tệ nạn xã hội, hành vi tiêu cực trong học tập, trong lối sống, giữ gìn truyền thống tốt đẹp và bản sắc văn hóa dân tộc.
          Thứ ba, xây dựng môi trường sống thật sự nhân văn và giữ vững kỷ cương pháp luật trong xã hội góp phần giáo dục rèn luyện bản lĩnh cho thanh niên, sinh viên.
         Xây dựng môi trường xã hội, môi trường giáo dục và văn hóa phải thông qua các hoạt động sinh hoạt câu lạc bộ, các phong trào dưới nhiều hình thức phong phú, đa dạng, phù hợp với nhu cầu, sở thích của thanh niên, sinh viên. Thông qua các hoạt động thiết thực, bổ ích như “Câu lạc bộ thanh niên tình nguyện”, “câu lạc bộ nghiên cứu khoa học”,… sẽ có sức hấp dẫn lớn lôi cuốn đông đảo thanh niên, sinh viên tham gia, qua đây nhằm xã hội hóa giáo dục, cá thể hóa bản lĩnh nhân cách thanh niên, sinh viên. Đồng thời, phải tích cực đẩy lùi và kiên quyết ngăn chặn những tác động tiêu cực của các tệ nạn xã hội không cho chúng xâm nhập vào thanh niên, sinh viên.
         Thứ tư, đẩy mạnh các hoạt động học tập, nghiên cứu khoa học, hoạt động giao lực và hội nhập quốc tế trong thanh niên, sinh viên.
         Thời gian tới, cần tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động học tập, nghiên cứu khoa học trong tầng lớp thanh niên, sinh viên, bởi đây là những hoạt động mang tính nền tảng trong hình thành nhân cách và xác lập bản lĩnh. Bên cạnh đó, Đoàn cần chú trọng đúng mức tới chuyển giao công nghệ, hoạt động sáng tạo, hoạt động chính trị, giao lưu văn hóa và hội nhập quốc tế. Thông qua các hoạt động phong phú, đa dạng này giúp cho thanh niên, sinh viên có điều kiện biến những tri thức đã học thành vốn sống cần thiết, vận dụng trong nhận thức và giải quyết các vấn đề thực tiễn cuộc sống đặt ra. Đặc biệt, sẽ giúp thanh niên, sinh viên phát huy khả năng độc lập, sáng tạo và năng lực hoạt động khoa học công nghệ, hoạt động chính trị-xã hội. Điều này vừa tạo điều kiện cho thanh niên, sinh viên tự khẳng định mình trước những diễn biến sôi động của những thay đổi tình hình chính trị, kinh tế đất nước, những thay đổi thang bậc giá trị, đồng thời vừa tự định hướng giá trị nhân cách đúng đắn, những hành trang cần thiết để phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước