CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC LÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN KHOA HỌC TRỰC TIẾP CHO GIAI CẤP CÔNG NHÂN, NHÂN DÂN LAO ĐỘNG TIẾN HÀNH CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Chủ nghĩa Mác - Lênin là khoa học, cách mạng và nhân văn, tính lôgic, biện chứng của chủ nghĩa xã hội khoa học ở chỗ, nếu như ở mỗi nội dung của triết học là hạt nhân thế giới quan, phương pháp luận; kinh tế chính trị học luận bàn mối quan hệ của con người trong sản xuất và phân phối…thì chủ nghĩa xã hội khoa học là lý luận trực tiếp cho giai cấp công nhân, nhân dân lao động tiến hành tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa. Khẳng định vấn đề này, C.Mác khẳng định “…lý luận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất, một khi nó thâm nhập vào quần chúng”^[1]. Thật vậy, phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân trong lịch sử diễn ra với nhiều hình thức từ đấu tranh kinh tế, đấu tranh tư tưởng và cao nhất là đấu tranh chính trị. Để đấu tranh có kết quả, giành thắng lợi thì cần có lý luận soi đường, dẫn lối, xác định mục tiêu, phương hướng, phương pháp cách mạng để làm chuyển biến cách mạng từ hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa lên hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa mà giai đoạn đầu là xã hội chủ nghĩa được chia ra các giai đoạn của thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội.

Vì thế, chủ nghĩa xã hội khoa học thống nhất giữa lý luận với thực tiễn, giữa lý luận với phong trào, giữa lý tưởng với hiện thực. Lịch sử thế giới tự so sánh, Công xã Paris chỉ tồn tại 72 ngày (18/3 đến 28/5/1871) và thất bại khi phong trào chưa được truyền bá lý luận cách mạng sâu rộng trong giai cấp công nhân và nhân dân lao động. Vượt lên, Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 là sự hội tụ kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý luận và thực tiễn, giữa chủ nghĩa xã hội khoa học với phong trào cách mạng của giai cấp công nhân nhằm giải quyết những mâu thuẫn cơ bản của thời đại, hội tụ ở nước Nga, một nước tư bản trẻ. Ở đó, V.I.Lênin - người học trò xuất sắc của C.Mác, Ph.Ăngghen đã bảo vệ, bổ sung, phát triển, hoàn thiện, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa xã hội khoa học vào thực tiễn cách mạng. Cách mạng Tháng Mười đã làm cho chủ nghĩa xã hội từ lý luận trở thành hiện thực, mở ra thời đại mới quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội. Đánh giá về sự vĩ đại, tầm vóc của cuộc cách mạng này, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận xét: “Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng Tháng Mười chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu, hàng triệu người bị áp bức, bóc lột trên trái đất. Trong lịch sử loài người chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế”^[2].

Đối với các nước chưa tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, chủ nghĩa xã hội khoa học đã trực tiếp chỉ ra đối tượng cách mạng, giai cấp công nhân được trang bị lý luận khoa học, cách mạng sẽ hoàn toàn có thể nhận diện được những mâu thuẫn vốn có trong lòng các nước tư bản chủ nghĩa mà tập trung là mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân và giai cấp tư sản dù chúng có điều chỉnh, thích nghi, “ứng xử” với lao động làm thuê thế nào thì “về bản chất vẫn là một chế độ áp bức, bóc lột và bất công”^[3], để thấy hết khả năng, tiềm năng của cách mạng xã hội chủ nghĩa, sự thay thế lẫn nhau về hình thái kinh tế - xã hội ngay trong lòng xã hội tư bản chủ nghĩa là một tất yếu, sự tự thân từ động lực tự nó trong xã hội để giai cấp công nhân nhận thấy rõ vai trò lịch sử của mình rằng, “giải phóng giai cấp công nhân là sự nghiệp của bản thân công nhân”^[4] mà V.I.Lênin đã nhấn mạnh trong đề cương bài viết đăng trên tạp chí Giáo dục, số 3, tháng Ba 1913: “Ba nguồn gốc và ba bộ phận cấu thành của chủ nghĩa Mác”^[5]. Đối với các nước đã tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, đang quá độ lên chủ nghĩa xã hội vừa kiên định với chủ nghĩa Mác - Lênin, vừa vận dụng sáng tạo vào thực tiễn, vừa cần tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận để bổ sung, phát triển chủ nghĩa xã hội khoa học, làm cho lý luận, thực tiễn thống nhất với nhau, gắn bó mật thiết, lý luận chỉ đạo thực tiễn cách mạng xã hội chủ nghĩa và đến lượt nó, cách mạng xã hội chủ nghĩa là minh chứng sinh động, là tiêu chuẩn để kiểm nghiệm lý luận. Và cũng là cương lĩnh đanh thép đối với các thế lực chống cộng, cơ hội chính trị xuyên tạc chống phá phong trào cách mạng xã hội chủ nghĩa.

Như vậy, vừa có sự thống nhất vừa có sự khác biệt với triết học Mác - Lênin, kinh tế chính trị học Mác - Lênin, tính thống nhất đó thể hiện ở sự “chụm lại” của một học thuyết cách mạng và khoa học là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của giai cấp công nhân và nhân dân lao động tiến bộ trên thế giới. Nhưng, chủ nghĩa xã hội khoa học với đối tượng nghiên cứu của mình là cơ sở lý luận khoa học trực tiếp nhất về thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội để giai cấp công nhân, đội tiền phong là các đảng cộng sản vận dụng sáng tạo, phù hợp với thực tiễn để thực hiện cuộc cách mạng xã hội đi đến thành công.

Ở Việt Nam, từ khi ra đời, Đảng ta kiên định, trung thành “Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động”^[6], đúng như Hồ Chí Minh khẳng định “Bây giờ chủ nghĩa nhiều, học thuyết nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin”^[7]. Trong đó, lý luận trực tiếp của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta đã soi sáng con đường, mô hình, đặc trưng xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng là một xã hội “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; do nhân dân làm chủ; có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp; có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện; các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển; có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng Cộng sản lãnh đạo; có quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước trên thế giới”[8].

---

[1] C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.1, tr.580.

 

[2] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t.15, tr.387.

[3] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb.Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2011, tr.68.

[4] V.I.Lênin: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005, t.23, tr.559.

[5] V.I.Lênin: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005, t.23, tr.559.

[6] Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam, Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI thông qua ngày ngày 19 tháng 1 năm 2011, Nxb.Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2016, tr.4.

[7] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t.2, tr.289.

[8] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb.Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2011, tr.70. 

TIẾP TỤC BẢO VỆ, BỔ SUNG, PHÁT TRIỂN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC TỪ THỰC TIỄN PHONG TRÀO ĐẤU TRANH CÁCH MẠNG, THỰC TIỄN CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI Ở CÁC NƯỚC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Chủ nghĩa xã hội khoa học là lý luận trực tiếp cho phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân và các dân tộc bị áp bức có sức sống trường tồn luôn được bổ sung bởi thực tiễn cách mạng thế giới, nhất là thực tiễn - phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân, thực tiễn quá độ lên chủ nghĩa xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Với lý luận khoa học và cách mạng do bản chất nội tại của nó, với những bước tiến thăng trầm của lịch sử, dù tiếp cận chủ nghĩa xã hội là một học thuyết, chủ nghĩa xã hội là một phong trào hay chủ nghĩa xã hội là một chế độ thì nó thống nhất với nhau, gắn bó mật thiết với nhau. Thực tiễn phong trào cách mạng của giai cấp công nhân được biểu hiện ở những mức độ khác nhau, nhưng về căn bản hiện nay, quan hệ giữa giai cấp công nhân với giai cấp tư sản về địa vị kinh tế - xã hội là không thay đổi. Điều đó, chứng minh giai cấp công nhân có sứ mệnh thủ tiêu giai cấp tư sản, thiết lập một xã hội mới xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa.

Từ bản chất nội tại và sức sống của chủ nghĩa xã hội khoa học, vấn đề tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận chủ nghĩa xã hội khoa học là nguyên tắc sống còn đối với những người xã hội chủ nghĩa, đúng như V.I.Lênin đã căn dặn chúng ta rằng: “Chúng ta không hề coi lý luận của Mác như là một cái gì đã xong xuôi hẳn và bất khả xâm phạm; trái lại, chúng ta tin rằng lý luận đó chỉ đặt nền móng cho môn khoa học mà những người xã hội chủ nghĩa cần phải phát triển hơn nữa về mọi mặt, nếu họ không muốn trở thành lạc hậu đối với cuộc sống”^[1].

Thực tiễn biến đổi thì chủ nghĩa xã hội khoa học cần phải không ngừng được bổ sung, phát triển, gắn liền với đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái thù địch bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bởi vì, “Trước đây, khi còn Liên Xô và hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa thì vấn đề đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam dường như không có gì phải bàn, nó mặc nhiên coi như đã được khẳng định. Nhưng từ khi mô hình chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và nhiều nước Đông Âu sụp đổ, cách mạng thế giới lâm vào thoái trào thì vấn đề đi lên chủ nghĩa xã hội lại được đặt ra và trở thành tâm điểm thu hút mọi sự bàn thảo, thậm chí tranh luận gay gắt”^[2], thừa cơ, “giậu đổ bìm leo” “…các nhà tư tưởng và lý luận chống cộng và xã hội - dân chủ cũ và mới cả những kẻ hôm qua đã từng là cộng sản hôm nay đang “sám hối” về sự “khờ dại” của mình, ra sức bác bỏ chủ nghĩa Mác - Lênin, bêu xấu lý tưởng xã hội chủ nghĩa, hết lời ca ngợi chủ nghĩa tư bản. Trong con mắt của họ, thế kỷ XXI là thế kỷ toàn thắng và phồn vinh của chủ nghĩa tư bản trên toàn thế giới”^[3], trực tiếp những luận điểm tập trung chống phá là chúng phủ nhận học thuyết hình thái kinh tế - xã hội, học thuyết về giai cấp và đấu tranh giai cấp, cách mạng xã hội.

Bảo vệ, bổ sung và phát triển chủ nghĩa xã hội khoa học hiện nay cần gắn liền với phòng chống về suy thoái tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống ở một bộ phận cán bộ đảng viên và nhân dân. Mỗi cán bộ đảng viên cần thật sự có niềm tin khoa học vào chủ nghĩa xã hội khoa học, niềm tin vào phong trào cách mạng và tiềm năng hiện thực của nó. Đẩy mạnh nghiên cứu, học tập, nắm vững lý luận, thường xuyên cập nhật bổ sung những nội dung mới làm phong phú, sâu sắc thêm lý luận phấn đấu “Từ nay đến năm 2030, tiếp tục làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn, hoàn thiện hệ thống các quan điểm về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Nâng cao năng lực khoa học phục vụ phát triển công tác lý luận, bảo đảm cung cấp các luận cứ khoa học, lý luận vững chắc cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”^[4]. Đồng thời, đấu tranh quyết liệt với những biểu hiện lười học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, góp phần làm phong phú, sâu sắc thêm chủ nghĩa xã hội khoa học - bộ phận cấu thành lôgic, biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin./.

---

[1] V.I.Lênin: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005, t.4, tr.232.

[2] Nguyễn Phú Trọng, Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb.Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2022, tr.18.

[3] Trung tướng, Giáo sư, NGND Trần Xuân Trường, Về định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam lý luận và thực tiễn, tuyển tập, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2008, tr.15.

[4] Đảng Cộng sản Việt Nam, Nghị quyết của Bộ Chính trị về công tác lý luận và định hướng nghiên cứu đến năm 2030, Số 37-NQ/TW, Hà Nội, ngày 09/12/2014, tr.3.

  

CẦN TIẾP TỤC BẢO VỆ, BỔ SUNG, PHÁT TRIỂN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC TỪ THỰC TIỄN PHONG TRÀO ĐẤU TRANH CÁCH MẠNG, THỰC TIỄN CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI Ở CÁC NƯỚC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Chủ nghĩa xã hội khoa học là lý luận trực tiếp cho phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân và các dân tộc bị áp bức có sức sống trường tồn luôn được bổ sung bởi thực tiễn cách mạng thế giới, nhất là thực tiễn - phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân, thực tiễn quá độ lên chủ nghĩa xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Với lý luận khoa học và cách mạng do bản chất nội tại của nó, với những bước tiến thăng trầm của lịch sử, dù tiếp cận chủ nghĩa xã hội là một học thuyết, chủ nghĩa xã hội là một phong trào hay chủ nghĩa xã hội là một chế độ thì nó thống nhất với nhau, gắn bó mật thiết với nhau. Thực tiễn phong trào cách mạng của giai cấp công nhân được biểu hiện ở những mức độ khác nhau, nhưng về căn bản hiện nay, quan hệ giữa giai cấp công nhân với giai cấp tư sản về địa vị kinh tế - xã hội là không thay đổi. Điều đó, chứng minh giai cấp công nhân có sứ mệnh thủ tiêu giai cấp tư sản, thiết lập một xã hội mới xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa.

Từ bản chất nội tại và sức sống của chủ nghĩa xã hội khoa học, vấn đề tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận chủ nghĩa xã hội khoa học là nguyên tắc sống còn đối với những người xã hội chủ nghĩa, đúng như V.I.Lênin đã căn dặn chúng ta rằng: “Chúng ta không hề coi lý luận của Mác như là một cái gì đã xong xuôi hẳn và bất khả xâm phạm; trái lại, chúng ta tin rằng lý luận đó chỉ đặt nền móng cho môn khoa học mà những người xã hội chủ nghĩa cần phải phát triển hơn nữa về mọi mặt, nếu họ không muốn trở thành lạc hậu đối với cuộc sống”.

Thực tiễn biến đổi thì chủ nghĩa xã hội khoa học cần phải không ngừng được bổ sung, phát triển, gắn liền với đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái thù địch bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bởi vì, “Trước đây, khi còn Liên Xô và hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa thì vấn đề đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam dường như không có gì phải bàn, nó mặc nhiên coi như đã được khẳng định. Nhưng từ khi mô hình chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và nhiều nước Đông Âu sụp đổ, cách mạng thế giới lâm vào thoái trào thì vấn đề đi lên chủ nghĩa xã hội lại được đặt ra và trở thành tâm điểm thu hút mọi sự bàn thảo, thậm chí tranh luận gay gắt”, thừa cơ, “giậu đổ bìm leo” “…các nhà tư tưởng và lý luận chống cộng và xã hội - dân chủ cũ và mới cả những kẻ hôm qua đã từng là cộng sản hôm nay đang “sám hối” về sự “khờ dại” của mình, ra sức bác bỏ chủ nghĩa Mác - Lênin, bêu xấu lý tưởng xã hội chủ nghĩa, hết lời ca ngợi chủ nghĩa tư bản. Trong con mắt của họ, thế kỷ XXI là thế kỷ toàn thắng và phồn vinh của chủ nghĩa tư bản trên toàn thế giới”, trực tiếp những luận điểm tập trung chống phá là chúng phủ nhận học thuyết hình thái kinh tế - xã hội, học thuyết về giai cấp và đấu tranh giai cấp, cách mạng xã hội.

Bảo vệ, bổ sung và phát triển chủ nghĩa xã hội khoa học hiện nay cần gắn liền với phòng chống về suy thoái tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống ở một bộ phận cán bộ đảng viên và nhân dân. Mỗi cán bộ đảng viên cần thật sự có niềm tin khoa học vào chủ nghĩa xã hội khoa học, niềm tin vào phong trào cách mạng và tiềm năng hiện thực của nó. Đẩy mạnh nghiên cứu, học tập, nắm vững lý luận, thường xuyên cập nhật bổ sung những nội dung mới làm phong phú, sâu sắc thêm lý luận phấn đấu “Từ nay đến năm 2030, tiếp tục làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn, hoàn thiện hệ thống các quan điểm về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Nâng cao năng lực khoa học phục vụ phát triển công tác lý luận, bảo đảm cung cấp các luận cứ khoa học, lý luận vững chắc cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. Đồng thời, đấu tranh quyết liệt với những biểu hiện lười học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, góp phần làm phong phú, sâu sắc thêm chủ nghĩa xã hội khoa học - bộ phận cấu thành lôgic, biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin./.

 

---

CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC LÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN KHOA HỌC TRỰC TIẾP CHO GIAI CẤP CÔNG NHÂN, NHÂN DÂN LAO ĐỘNG TIẾN HÀNH CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Chủ nghĩa Mác - Lênin là khoa học, cách mạng và nhân văn, tính lôgic, biện chứng của chủ nghĩa xã hội khoa học ở chỗ, nếu như ở mỗi nội dung của triết học là hạt nhân thế giới quan, phương pháp luận; kinh tế chính trị học luận bàn mối quan hệ của con người trong sản xuất và phân phối…thì chủ nghĩa xã hội khoa học là lý luận trực tiếp cho giai cấp công nhân, nhân dân lao động tiến hành tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa. Khẳng định vấn đề này, C.Mác khẳng định “…lý luận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất, một khi nó thâm nhập vào quần chúng”. Thật vậy, phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân trong lịch sử diễn ra với nhiều hình thức từ đấu tranh kinh tế, đấu tranh tư tưởng và cao nhất là đấu tranh chính trị. Để đấu tranh có kết quả, giành thắng lợi thì cần có lý luận soi đường, dẫn lối, xác định mục tiêu, phương hướng, phương pháp cách mạng để làm chuyển biến cách mạng từ hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa lên hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa mà giai đoạn đầu là xã hội chủ nghĩa được chia ra các giai đoạn của thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội.

Vì thế, chủ nghĩa xã hội khoa học thống nhất giữa lý luận với thực tiễn, giữa lý luận với phong trào, giữa lý tưởng với hiện thực. Lịch sử thế giới tự so sánh, Công xã Paris chỉ tồn tại 72 ngày (18/3 đến 28/5/1871) và thất bại khi phong trào chưa được truyền bá lý luận cách mạng sâu rộng trong giai cấp công nhân và nhân dân lao động. Vượt lên, Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 là sự hội tụ kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý luận và thực tiễn, giữa chủ nghĩa xã hội khoa học với phong trào cách mạng của giai cấp công nhân nhằm giải quyết những mâu thuẫn cơ bản của thời đại, hội tụ ở nước Nga, một nước tư bản trẻ. Ở đó, V.I.Lênin - người học trò xuất sắc của C.Mác, Ph.Ăngghen đã bảo vệ, bổ sung, phát triển, hoàn thiện, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa xã hội khoa học vào thực tiễn cách mạng. Cách mạng Tháng Mười đã làm cho chủ nghĩa xã hội từ lý luận trở thành hiện thực, mở ra thời đại mới quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội. Đánh giá về sự vĩ đại, tầm vóc của cuộc cách mạng này, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận xét: “Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng Tháng Mười chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu, hàng triệu người bị áp bức, bóc lột trên trái đất. Trong lịch sử loài người chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế”.

Đối với các nước chưa tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, chủ nghĩa xã hội khoa học đã trực tiếp chỉ ra đối tượng cách mạng, giai cấp công nhân được trang bị lý luận khoa học, cách mạng sẽ hoàn toàn có thể nhận diện được những mâu thuẫn vốn có trong lòng các nước tư bản chủ nghĩa mà tập trung là mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân và giai cấp tư sản dù chúng có điều chỉnh, thích nghi, “ứng xử” với lao động làm thuê thế nào thì “về bản chất vẫn là một chế độ áp bức, bóc lột và bất công”, để thấy hết khả năng, tiềm năng của cách mạng xã hội chủ nghĩa, sự thay thế lẫn nhau về hình thái kinh tế - xã hội ngay trong lòng xã hội tư bản chủ nghĩa là một tất yếu, sự tự thân từ động lực tự nó trong xã hội để giai cấp công nhân nhận thấy rõ vai trò lịch sử của mình rằng, “giải phóng giai cấp công nhân là sự nghiệp của bản thân công nhân”, mà V.I.Lênin đã nhấn mạnh trong đề cương bài viết đăng trên tạp chí Giáo dục, số 3, tháng Ba 1913: “Ba nguồn gốc và ba bộ phận cấu thành của chủ nghĩa Mác”. Đối với các nước đã tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, đang quá độ lên chủ nghĩa xã hội vừa kiên định với chủ nghĩa Mác - Lênin, vừa vận dụng sáng tạo vào thực tiễn, vừa cần tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận để bổ sung, phát triển chủ nghĩa xã hội khoa học, làm cho lý luận, thực tiễn thống nhất với nhau, gắn bó mật thiết, lý luận chỉ đạo thực tiễn cách mạng xã hội chủ nghĩa và đến lượt nó, cách mạng xã hội chủ nghĩa là minh chứng sinh động, là tiêu chuẩn để kiểm nghiệm lý luận. Và cũng là cương lĩnh đanh thép đối với các thế lực chống cộng, cơ hội chính trị xuyên tạc chống phá phong trào cách mạng xã hội chủ nghĩa.

Như vậy, vừa có sự thống nhất vừa có sự khác biệt với triết học Mác - Lênin, kinh tế chính trị học Mác - Lênin, tính thống nhất đó thể hiện ở sự “chụm lại” của một học thuyết cách mạng và khoa học là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của giai cấp công nhân và nhân dân lao động tiến bộ trên thế giới. Nhưng, chủ nghĩa xã hội khoa học với đối tượng nghiên cứu của mình là cơ sở lý luận khoa học trực tiếp nhất về thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội để giai cấp công nhân, đội tiền phong là các đảng cộng sản vận dụng sáng tạo, phù hợp với thực tiễn để thực hiện cuộc cách mạng xã hội đi đến thành công.

Ở Việt Nam, từ khi ra đời, Đảng ta kiên định, trung thành “Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động”. đúng như Hồ Chí Minh khẳng định “Bây giờ chủ nghĩa nhiều, học thuyết nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin”. Trong đó, lý luận trực tiếp của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta đã soi sáng con đường, mô hình, đặc trưng xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng là một xã hội “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; do nhân dân làm chủ; có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp; có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện; các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển; có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng Cộng sản lãnh đạo; có quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước trên thế giới”.

CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC LÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN KHOA HỌC TRỰC TIẾP CHO GIAI CẤP CÔNG NHÂN, NHÂN DÂN LAO ĐỘNG TIẾN HÀNH CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Chủ nghĩa Mác - Lênin là khoa học, cách mạng và nhân văn, tính lôgic, biện chứng của chủ nghĩa xã hội khoa học ở chỗ, nếu như ở mỗi nội dung của triết học là hạt nhân thế giới quan, phương pháp luận; kinh tế chính trị học luận bàn mối quan hệ của con người trong sản xuất và phân phối…thì chủ nghĩa xã hội khoa học là lý luận trực tiếp cho giai cấp công nhân, nhân dân lao động tiến hành tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa. Khẳng định vấn đề này, C.Mác khẳng định “…lý luận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất, một khi nó thâm nhập vào quần chúng”. Thật vậy, phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân trong lịch sử diễn ra với nhiều hình thức từ đấu tranh kinh tế, đấu tranh tư tưởng và cao nhất là đấu tranh chính trị. Để đấu tranh có kết quả, giành thắng lợi thì cần có lý luận soi đường, dẫn lối, xác định mục tiêu, phương hướng, phương pháp cách mạng để làm chuyển biến cách mạng từ hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa lên hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa mà giai đoạn đầu là xã hội chủ nghĩa được chia ra các giai đoạn của thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội.

Vì thế, chủ nghĩa xã hội khoa học thống nhất giữa lý luận với thực tiễn, giữa lý luận với phong trào, giữa lý tưởng với hiện thực. Lịch sử thế giới tự so sánh, Công xã Paris chỉ tồn tại 72 ngày (18/3 đến 28/5/1871) và thất bại khi phong trào chưa được truyền bá lý luận cách mạng sâu rộng trong giai cấp công nhân và nhân dân lao động. Vượt lên, Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 là sự hội tụ kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý luận và thực tiễn, giữa chủ nghĩa xã hội khoa học với phong trào cách mạng của giai cấp công nhân nhằm giải quyết những mâu thuẫn cơ bản của thời đại, hội tụ ở nước Nga, một nước tư bản trẻ. Ở đó, V.I.Lênin - người học trò xuất sắc của C.Mác, Ph.Ăngghen đã bảo vệ, bổ sung, phát triển, hoàn thiện, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa xã hội khoa học vào thực tiễn cách mạng. Cách mạng Tháng Mười đã làm cho chủ nghĩa xã hội từ lý luận trở thành hiện thực, mở ra thời đại mới quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội. Đánh giá về sự vĩ đại, tầm vóc của cuộc cách mạng này, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận xét: “Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng Tháng Mười chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu, hàng triệu người bị áp bức, bóc lột trên trái đất. Trong lịch sử loài người chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế”.

Đối với các nước chưa tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, chủ nghĩa xã hội khoa học đã trực tiếp chỉ ra đối tượng cách mạng, giai cấp công nhân được trang bị lý luận khoa học, cách mạng sẽ hoàn toàn có thể nhận diện được những mâu thuẫn vốn có trong lòng các nước tư bản chủ nghĩa mà tập trung là mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân và giai cấp tư sản dù chúng có điều chỉnh, thích nghi, “ứng xử” với lao động làm thuê thế nào thì “về bản chất vẫn là một chế độ áp bức, bóc lột và bất công”; để thấy hết khả năng, tiềm năng của cách mạng xã hội chủ nghĩa, sự thay thế lẫn nhau về hình thái kinh tế - xã hội ngay trong lòng xã hội tư bản chủ nghĩa là một tất yếu, sự tự thân từ động lực tự nó trong xã hội để giai cấp công nhân nhận thấy rõ vai trò lịch sử của mình rằng, “giải phóng giai cấp công nhân là sự nghiệp của bản thân công nhân”, mà V.I.Lênin đã nhấn mạnh trong đề cương bài viết đăng trên tạp chí Giáo dục, số 3, tháng Ba 1913: “Ba nguồn gốc và ba bộ phận cấu thành của chủ nghĩa Mác”. Đối với các nước đã tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, đang quá độ lên chủ nghĩa xã hội vừa kiên định với chủ nghĩa Mác - Lênin, vừa vận dụng sáng tạo vào thực tiễn, vừa cần tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận để bổ sung, phát triển chủ nghĩa xã hội khoa học, làm cho lý luận, thực tiễn thống nhất với nhau, gắn bó mật thiết, lý luận chỉ đạo thực tiễn cách mạng xã hội chủ nghĩa và đến lượt nó, cách mạng xã hội chủ nghĩa là minh chứng sinh động, là tiêu chuẩn để kiểm nghiệm lý luận. Và cũng là cương lĩnh đanh thép đối với các thế lực chống cộng, cơ hội chính trị xuyên tạc chống phá phong trào cách mạng xã hội chủ nghĩa.

Như vậy, vừa có sự thống nhất vừa có sự khác biệt với triết học Mác - Lênin, kinh tế chính trị học Mác - Lênin, tính thống nhất đó thể hiện ở sự “chụm lại” của một học thuyết cách mạng và khoa học là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của giai cấp công nhân và nhân dân lao động tiến bộ trên thế giới. Nhưng, chủ nghĩa xã hội khoa học với đối tượng nghiên cứu của mình là cơ sở lý luận khoa học trực tiếp nhất về thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội để giai cấp công nhân, đội tiền phong là các đảng cộng sản vận dụng sáng tạo, phù hợp với thực tiễn để thực hiện cuộc cách mạng xã hội đi đến thành công.

Ở Việt Nam, từ khi ra đời, Đảng ta kiên định, trung thành “Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động”; đúng như Hồ Chí Minh khẳng định “Bây giờ chủ nghĩa nhiều, học thuyết nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin”. Trong đó, lý luận trực tiếp của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta đã soi sáng con đường, mô hình, đặc trưng xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng là một xã hội “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; do nhân dân làm chủ; có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp; có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện; các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển; có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng Cộng sản lãnh đạo; có quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước trên thế giới”

 

---

GIÁ TRỊ THỜI ĐẠI KHI NGHIÊN CỨU TÍNH LOGIC VÀ BIỆN CHỨNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

Một là: Thế giới quan và phương pháp luận triết học của chủ nghĩa Mác - Lênin cho phép chúng ta tiếp tục khẳng định rằng “... Theo quy luật tiến hóa của lịch sử, loài người nhất định sẽ đi tới chủ nghĩa xã hội”.

Tính tất yếu lịch sử của chủ nghĩa xã hội thể hiện trên cả phương diện logic và lịch sử cho thấy, chủ nghĩa xã hội là một hiện tượng hợp quy luật, dù sự vận động của nó trong hiện thực có dích dắc, quanh co như thế nào thì chủ nghĩa xã hội vẫn không mất đi xu thế “tất yếu” và “tất thắng” của nó, triển vọng tích cực của nó là không thể phủ nhận, dù cho triển vọng đó cần có một quá trình lịch sử lâu dài.

Hai là: Để thực hiện thắng lợi cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa, vai trò và sứ mệnh nòng cốt vẫn là giai cấp công nhân hiện đại thông qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản

Ngày nay, kẻ thù của chủ nghĩa xã hội và một số kẻ cơ hội, xét lại đang ra sức phủ nhận học thuyết Mác – Lênin về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân. Theo họ trong điều kiện của kinh tế tri thức, cách mạng khoa học và công nghệ hiện nay, giai cấp công nhân đang “teo đi” hoặc “tan biến” vào giai cấp khác; địa vị kinh tế - xã hội của giai cấp công nhân đã thay đổi nhiều, phần đông trong giai cấp đã “trung lưu hóa”... Do vậy, giai cấp công nhân không còn là lực lượng trung tâm, nòng cốt trong cách mạng xã hội chủ nghĩa như luận giải của chủ nghĩa Mác - Lênin.

Thực tiễn hiện nay cho thấy về số lượng, chất lượng của giai cấp công nhân ở các nước, nhất là các nước tư bản phát triển không hề giảm; vai trò và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân vẫn được xác định một cách khách quan. Theo tổ chức ILO cũng như các nghiên cứu gần đây chỉ rõ, về số lượng giai cấp công nhân trên toàn thế giới không hề giảm, chỉ có điều tỷ lệ lao động giản đơn đang giảm nhanh, trong khi đó, lao động phức tạp (có trình độ kỹ thuật và hàm lượng chất xám cao) ngày càng tăng. Ở các nước công nghiệp phát triển hiện nay, tỷ lệ công nhân có trình độ cao cả về học vấn, khoa học và công nghệ trong sản xuất vật chất ngày càng chiếm đa số. Thậm chí, ngày càng nhiều công nhân - trí thức, trí thức - công nhân - điều mà cách đây gần hơn 170 năm, C. Mác và Ph.Ăngghen đã đề cập đến bộ phận “công nhân trí óc”, thì nay đang thành hiện thực ngày càng phổ biến như ở Mỹ, Nhật Bản…

Ở nước ta, vai trò và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam đã được xác định ngay từ khi Đảng ta ra đời và được khẳng định trong suốt chiều dài cách mạng Việt Nam. Đó là giai cấp “… lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiên phong là Đảng Cộng sản Việt Nam; giai cấp đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến, giai cấp tiên phong trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, lực lượng nòng cốt trong liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng”.

Thực hiện sứ mệnh lịch sử to lớn đó, giai cấp công nhân Việt Nam phát huy vai trò của một giai cấp tiên phong, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt của Đảng để giải quyết các nhiệm vụ cụ thể thuộc nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân./.

TÍNH LOGIC, BIỆN CHỨNG CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

Chủ nghĩa Mác - Lênin do C.Mác và Ph.Ăngghen sáng lập vào nửa sau thế kỷ XIX. Sau khi Mác và Ăngghen mất, Lênin là người kế tục sự nghiệp vĩ đại do Mác và Ăngghen để lại, từ cuối thế kỷ XIX đến những năm hai mươi thế kỷ XX. Là một thể thống nhất giữa lý luận khoa học, hệ tư tưởng của giai cấp công nhân với những nguyên tắc lãnh đạo chính trị và thực tiễn đấu tranh cách mạng, sự thống nhất một cách hữu cơ của chủ nghĩa Mác - Lênin thể hiện ở các bộ phận cấu thành của nó là triết học, kinh tế chính trị học và chủ nghĩa xã hội khoa học. Ba bộ phận này xuất hiện, phát triển gắn bó với nhau, bổ sung cho nhau, mỗi bộ phận có vị trí riêng. Tính lôgíc, biện chứng của chủ nghĩa xã hội khoa học trong hệ thống chủ nghĩa Mác - Lênin thể hiện cụ thể như sau:

Trong mối liên hệ với triết học Mác- Lênin

Triết học Mác - Lênin là chủ nghĩa duy vật triết học hoàn bị, nó cung cấp cho loài người và nhất là cho giai cấp công nhân những công cụ nhận thức vĩ đại. Với phát kiến thứ nhất là chủ nghĩa duy vật lịch sử đã chỉ ra việc sản xuất kinh tế là cơ sở để xem xét sự thay đổi các chế độ xã hội, từ đó khẳng định sự phát triển của xã hội loài người là quá trình lịch sử tự nhiên; sự thay đổi các hình thái kinh tế- xã hội đã diễn ra trong lịch sử là do sự phát triển của các phương thức sản xuất kế tiếp nhau. Có thể khái quát về các hình thái kinh tế - xã hội trong lịch sử theo quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen là: Do lực lượng sản xuất phát triển qua các thời kỳ, trong lịch sử xã hội, loài người đã và sẽ diễn ra 5 hình thái kinh tế - xã hội: hình thái kinh tế - xã hội cộng sản nguyên thuỷ; hình thái kinh tế - xã hội chiếm hữu nô lệ; hình thái kinh tế - xã hội phong kiến; hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa và hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa

Chủ nghĩa xã hội khoa học, dựa vào lý luận và phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật lịch sử rút ra kết luận: cũng như các hình thái kinh tế - xã hội trước nó, hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa chỉ là một trong những nấc thang của sự phát triển trong lịch sử xã hội loài người. Nó có quá trình phát sinh, phát triển, tiêu vong, trước sau nó sẽ được thay thế bằng hình thái kinh tế - xã hội cao hơn, đó là hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa. Chính nhờ đó, Mác và Ăngghen đã luận chứng chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản “không phải là một trạng thái cần sáng tạo, không phải là một lý tưởng mà hiện thực phải khuôn theo. Chúng ta gọi chủ nghĩa cộng sản là một phong trào hiện thực, nó xóa bỏ trạng thái hiện nay. Những điều kiện của phong trào ấy là do những tiền đề hiện đang tồn tại đẻ ra”. Đánh giá về vai trò của triết học đối với chủ nghĩa xã hội khoa học, V.I.Lênin viết: “Chỉ có chủ nghĩa duy vật triết học Mác là đã chỉ cho giai cấp vô sản con đường phải theo để thoát khỏi chế độ nô lệ về tinh thần, trong đó tất cả các giai cấp bị áp bức, sống lay lắt từ trước tới nay”.

Trong mối liên hệ với kinh tế chính trị Mác - Lênin

Trên cơ sở quan điểm duy vật lịch sử khi cho rằng, sản xuất vật chất là cơ sở, nền tảng, là yếu tố suy cho cùng, quyết định sự tồn tại, vận động và phát triển của xã hội, của lịch sử nhân loại; chế độ kinh tế là cơ sở trên đó kiến trúc thượng tầng chính trị được xây dựng lên, C.Mác và Ph. Ăngghen đã đi sâu nghiên cứu sự vận động của xã hội tư bản, làm rõ một trong những bản chất của giai cấp tư sản trong nền kinh tế tư bản chủ nghĩa là bóc lột giá trị thặng dư do giai cấp công nhân tạo ra. Đây chính là động lực để chủ nghĩa tư bản tiếp tục đẩy mạnh phát triển kinh tế. Sự ra đời của cách mạng công nghiệp đã làm xuất hiện trong lòng chủ nghĩa tư bản hai nhân tố cực kỳ quan trọng: 1) Lực lượng sản xuất mới (đại công nghiệp); 2) Lực lượng xã hội mới (giai cấp công nhân hiện đại). Nhờ có hai nhân tố này mà giai cấp tư sản, chủ nghĩa tư bản đã có những đóng góp hết sức to lớn cho sự phát triển xã hội; đồng thời, nó cũng làm xuất hiện hai mâu thuẫn cơ bản trong lòng chủ nghĩa tư bản, đó là mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất có tính xã hội hóa với với tính chất chật hẹp của chế độ chiếm hữu tư nhân và mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản với giai cấp công nhân. Hai mâu thuẫn này, theo Mác và Ăngghen ngày càng gay gắt trong lòng chủ nghĩa tư bản mà bản thân nó không thể giải quyết một cách triệt để.

Kinh tế chính trị Mác - Lênin đã luận giải làm rõ: Xét về mặt kinh tế  thì chỉ có thể giải quyết triệt để mâu thuẫn này khi có cuộc cách mạng làm thay đổi quan hệ sản xuất dựa trên sở hữu tư nhân bằng quan hệ sản xuất mới phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất. Về mặt xã hội, lực lượng có sứ mệnh thực hiện quá trình cách mạng đó là giai cấp công nhân - con đẻ của nền đại công nghiệp, bị giai cấp tư sản bóc lột nặng nề, có lợi ích cơ bản đối kháng với giai cấp tư sản, đại diện cho lực lượng sản xuất và phương thức sản xuất tiến bộ của thời đại mới.

Trên cơ sở đó, Mác và Ăngghen chỉ rõ “hai tất yếu” trong phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, đó là: chủ nghĩa xã hội tất yếu sẽ thay thế chủ nghĩa tư bản và “sự sụp đổ của giai cấp tư sản và thắng lợi của giai cấp vô sản đều là tất yếu như nhau”. Các ông khẳng định, chủ nghĩa tư bản, giai cấp tư sản càng phát triển, càng tạo ra những lực lượng, những “vũ khí” phủ định nó; loài người sẽ đi lên chủ nghĩa xã hội là tất yếu và sứ mệnh này thuộc về giai cấp tiên tiến nhất - giai cấp công nhân.

Với phát kiến thứ hai - học thuyết giá trị thặng dư, bản chất bóc lột giá trị thặng dư của giai cấp tư sản đã được bóc trần và địa vị thực sự của giai cấp công nhân đã được luận giải một cách khoa học. V.I.Lênin khẳng định: “Chỉ có học thuyết kinh tế của Mác là đã giải thích được địa vị thực sự của giai cấp công nhân trong toàn bộ chế độ tư bản chủ nghĩa”.

Với phát kiến thứ ba - sứ mệnh lịch sử thế giới của giai cấp công nhân, chủ nghĩa xã hội khoa học ra đời là thành quả lý luận nhất quán về logic với Triết học, Kinh tế chính trị Mác - Lênin, vừa bổ sung, vừa hoàn chỉnh và làm sâu sắc và cân đối học thuyết Mác- Lênin.

Dựa trên phương pháp triết học duy vật biện chứng, duy vật lịch sử; đồng thời dựa trên những cơ sở lý luận khoa học về các quy luật kinh tế, quan hệ kinh tế… chủ nghĩa xã hội khoa học không những chỉ nhằm nhận thức thế giới một cách đúng đắn mà còn trực tiếp đề cập đến nhiều các vấn đề trong quá trình cải tạo thế giới theo những quy luật khách quan của cách mạng xã hội chủ nghĩa. Với tư cách là khoa học về những quy luật và tính quy luật chính trị - xã hội của quá trình chuyển biến từ xã hội tư bản chủ nghĩa lên xã hội cộng sản chủ nghĩa mà giai đoạn đầu là chủ nghĩa xã hội, được xem là một trong ba bộ phận hợp thành chủ nghĩa Mác - Lênin; là hệ thống lý luận chính trị- xã hội của chủ nghĩa Mác- Lênin, trực tiếp làm rõ mục tiêu cuối cùng và con đường giải phóng xã hội, giải phóng con người, đồng thời luận giải một cách khoa học về lực lượng chủ đạo của quá trình đó là giai cấp công nhân có sứ mệnh lịch sử của mình là xây dựng chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản.

Mối quan hệ logic, biện chứng giữa ba bộ phận cấu thành của chủ nghĩa Mác - Lênin có thể khái quát như sau: Nếu triết học và kinh tế chính trị luận chứng tính tất yếu, những nguyên nhân sâu xa, khách quan về sự ra đời của chủ nghĩa xã hội, thì việc chuyển biến từ chủ nghĩa tư bản sang chủ nghĩa xã hội phải được thực hiện như thế nào, đặc biệt là do giai cấp nào đảm nhiệm vai trò chủ đạo - trực tiếp giải quyết vấn đề đó… là nhiệm vụ của chủ nghĩa xã hội khoa học. Do vậy, chủ nghĩa xã hội khoa học được hiểu theo nghĩa hẹp là hệ thống lý luận chính trị - xã hội của chủ nghĩa Mác - Lênin. Đánh giá vai trò quan trọng của chủ nghĩa xã hội khoa học, V.I.Lênin chỉ rõ: “Điểm chủ yếu trong học thuyết của Mác là ở chỗ nó làm sáng rõ vai trò lịch sử thế giới của giai cấp công nhân là người xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa”.

Cũng như các bộ phận khác của chủ nghĩa Mác - Lênin, chủ nghĩa xã hội khoa học là sự thống nhất giữa khoa học và cách mạng. Song ở chủ nghĩa xã hội khoa học, sự thống nhất ấy đòi hỏi phải được thực hiện trong thực tiễn đấu tranh của giai cấp công nhân. Do đó, chủ nghĩa xã hội khoa học càng đòi hỏi sự thống nhất chặt chẽ giữa khoa học và cách mạng, giữa lý luận và thực tiễn, giữa tính khoa học và tính giai cấp. Mặt khác, để nhận biết đầy đủ giá trị và những giá trị bền vững của chủ nghĩa xã hội khoa học, chúng ta cần phải nghiên cứu nó một cách tổng hợp trên cả bình diện rộng và hẹp của chủ nghĩa xã hội khoa học trong toàn bộ di sản lý luận kinh điển mácxít.

TIẾP TỤC BẢO VỆ, BỔ SUNG VÀ PHÁT TRIỂN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC Ở CÁC NƯỚC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA HIỆN NAY

Chủ nghĩa xã hội khoa học là lý luận trực tiếp cho phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân và các dân tộc bị áp bức có sức sống trường tồn luôn được bổ sung bởi thực tiễn cách mạng thế giới, nhất là thực tiễn - phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân, thực tiễn quá độ lên chủ nghĩa xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Với lý luận khoa học và cách mạng do bản chất nội tại của nó, với những bước tiến thăng trầm của lịch sử, dù tiếp cận chủ nghĩa xã hội là một học thuyết, chủ nghĩa xã hội là một phong trào hay chủ nghĩa xã hội là một chế độ thì nó thống nhất với nhau, gắn bó mật thiết với nhau. Thực tiễn phong trào cách mạng của giai cấp công nhân được biểu hiện ở những mức độ khác nhau, nhưng về căn bản hiện nay, quan hệ giữa giai cấp công nhân với giai cấp tư sản về địa vị kinh tế - xã hội là không thay đổi. Điều đó, chứng minh giai cấp công nhân có sứ mệnh thủ tiêu giai cấp tư sản, thiết lập một xã hội mới xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa.

Từ bản chất nội tại và sức sống của chủ nghĩa xã hội khoa học, vấn đề tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận chủ nghĩa xã hội khoa học là nguyên tắc sống còn đối với những người xã hội chủ nghĩa, đúng như V.I.Lênin đã căn dặn chúng ta rằng: “Chúng ta không hề coi lý luận của Mác như là một cái gì đã xong xuôi hẳn và bất khả xâm phạm; trái lại, chúng ta tin rằng lý luận đó chỉ đặt nền móng cho môn khoa học mà những người xã hội chủ nghĩa cần phải phát triển hơn nữa về mọi mặt, nếu họ không muốn trở thành lạc hậu đối với cuộc sống”.

Thực tiễn biến đổi thì chủ nghĩa xã hội khoa học cần phải không ngừng được bổ sung, phát triển, gắn liền với đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái thù địch bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bởi vì, “Trước đây, khi còn Liên Xô và hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa thì vấn đề đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam dường như không có gì phải bàn, nó mặc nhiên coi như đã được khẳng định. Nhưng từ khi mô hình chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và nhiều nước Đông Âu sụp đổ, cách mạng thế giới lâm vào thoái trào thì vấn đề đi lên chủ nghĩa xã hội lại được đặt ra và trở thành tâm điểm thu hút mọi sự bàn thảo, thậm chí tranh luận gay gắt”, thừa cơ, “giậu đổ bìm leo” “…các nhà tư tưởng và lý luận chống cộng và xã hội - dân chủ cũ và mới cả những kẻ hôm qua đã từng là cộng sản hôm nay đang “sám hối” về sự “khờ dại” của mình, ra sức bác bỏ chủ nghĩa Mác - Lênin, bêu xấu lý tưởng xã hội chủ nghĩa, hết lời ca ngợi chủ nghĩa tư bản. Trong con mắt của họ, thế kỷ XXI là thế kỷ toàn thắng và phồn vinh của chủ nghĩa tư bản trên toàn thế giới”, trực tiếp những luận điểm tập trung chống phá là chúng phủ nhận học thuyết hình thái kinh tế - xã hội, học thuyết về giai cấp và đấu tranh giai cấp, cách mạng xã hội.

Bảo vệ, bổ sung và phát triển chủ nghĩa xã hội khoa học hiện nay cần gắn liền với phòng chống về suy thoái tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống ở một bộ phận cán bộ đảng viên và nhân dân. Mỗi cán bộ đảng viên cần thật sự có niềm tin khoa học vào chủ nghĩa xã hội khoa học, niềm tin vào phong trào cách mạng và tiềm năng hiện thực của nó. Đẩy mạnh nghiên cứu, học tập, nắm vững lý luận, thường xuyên cập nhật bổ sung những nội dung mới làm phong phú, sâu sắc thêm lý luận phấn đấu “Từ nay đến năm 2030, tiếp tục làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn, hoàn thiện hệ thống các quan điểm về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Nâng cao năng lực khoa học phục vụ phát triển công tác lý luận, bảo đảm cung cấp các luận cứ khoa học, lý luận vững chắc cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. Đồng thời, đấu tranh quyết liệt với những biểu hiện lười học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, góp phần làm phong phú, sâu sắc thêm chủ nghĩa xã hội khoa học - bộ phận cấu thành lôgic, biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin./.

CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC LÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN KHOA HỌC TRỰC TIẾP CHO GIAI CẤP CÔNG NHÂN VÀ NHÂN DÂN LAO ĐỘNG TIẾN HÀNH CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Chủ nghĩa Mác - Lênin là khoa học, cách mạng và nhân văn, tính lôgic, biện chứng của chủ nghĩa xã hội khoa học ở chỗ, nếu như ở mỗi nội dung của triết học là hạt nhân thế giới quan, phương pháp luận; kinh tế chính trị học luận bàn mối quan hệ của con người trong sản xuất và phân phối…thì chủ nghĩa xã hội khoa học là lý luận trực tiếp cho giai cấp công nhân, nhân dân lao động tiến hành tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa. Khẳng định vấn đề này, C.Mác khẳng định “…lý luận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất, một khi nó thâm nhập vào quần chúng”. Thật vậy, phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân trong lịch sử diễn ra với nhiều hình thức từ đấu tranh kinh tế, đấu tranh tư tưởng và cao nhất là đấu tranh chính trị. Để đấu tranh có kết quả, giành thắng lợi thì cần có lý luận soi đường, dẫn lối, xác định mục tiêu, phương hướng, phương pháp cách mạng để làm chuyển biến cách mạng từ hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa lên hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa mà giai đoạn đầu là xã hội chủ nghĩa được chia ra các giai đoạn của thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội.

Vì thế, chủ nghĩa xã hội khoa học thống nhất giữa lý luận với thực tiễn, giữa lý luận với phong trào, giữa lý tưởng với hiện thực. Lịch sử thế giới tự so sánh, Công xã Paris chỉ tồn tại 72 ngày (18/3 đến 28/5/1871) và thất bại khi phong trào chưa được truyền bá lý luận cách mạng sâu rộng trong giai cấp công nhân và nhân dân lao động. Vượt lên, Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 là sự hội tụ kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý luận và thực tiễn, giữa chủ nghĩa xã hội khoa học với phong trào cách mạng của giai cấp công nhân nhằm giải quyết những mâu thuẫn cơ bản của thời đại, hội tụ ở nước Nga, một nước tư bản trẻ. Ở đó, V.I.Lênin - người học trò xuất sắc của C.Mác, Ph.Ăngghen đã bảo vệ, bổ sung, phát triển, hoàn thiện, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa xã hội khoa học vào thực tiễn cách mạng. Cách mạng Tháng Mười đã làm cho chủ nghĩa xã hội từ lý luận trở thành hiện thực, mở ra thời đại mới quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội. Đánh giá về sự vĩ đại, tầm vóc của cuộc cách mạng này, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận xét: “Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng Tháng Mười chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu, hàng triệu người bị áp bức, bóc lột trên trái đất. Trong lịch sử loài người chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế”.

Đối với các nước chưa tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, chủ nghĩa xã hội khoa học đã trực tiếp chỉ ra đối tượng cách mạng, giai cấp công nhân được trang bị lý luận khoa học, cách mạng sẽ hoàn toàn có thể nhận diện được những mâu thuẫn vốn có trong lòng các nước tư bản chủ nghĩa mà tập trung là mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân và giai cấp tư sản dù chúng có điều chỉnh, thích nghi, “ứng xử” với lao động làm thuê thế nào thì “về bản chất vẫn là một chế độ áp bức, bóc lột và bất công”, để thấy hết khả năng, tiềm năng của cách mạng xã hội chủ nghĩa, sự thay thế lẫn nhau về hình thái kinh tế - xã hội ngay trong lòng xã hội tư bản chủ nghĩa là một tất yếu, sự tự thân từ động lực tự nó trong xã hội để giai cấp công nhân nhận thấy rõ vai trò lịch sử của mình rằng, “giải phóng giai cấp công nhân là sự nghiệp của bản thân công nhân” mà V.I.Lênin đã nhấn mạnh trong đề cương bài viết đăng trên tạp chí Giáo dục, số 3, tháng Ba 1913: “Ba nguồn gốc và ba bộ phận cấu thành của chủ nghĩa Mác”. Đối với các nước đã tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, đang quá độ lên chủ nghĩa xã hội vừa kiên định với chủ nghĩa Mác - Lênin, vừa vận dụng sáng tạo vào thực tiễn, vừa cần tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận để bổ sung, phát triển chủ nghĩa xã hội khoa học, làm cho lý luận, thực tiễn thống nhất với nhau, gắn bó mật thiết, lý luận chỉ đạo thực tiễn cách mạng xã hội chủ nghĩa và đến lượt nó, cách mạng xã hội chủ nghĩa là minh chứng sinh động, là tiêu chuẩn để kiểm nghiệm lý luận. Và cũng là cương lĩnh đanh thép đối với các thế lực chống cộng, cơ hội chính trị xuyên tạc chống phá phong trào cách mạng xã hội chủ nghĩa.

Như vậy, vừa có sự thống nhất vừa có sự khác biệt với triết học Mác - Lênin, kinh tế chính trị học Mác - Lênin, tính thống nhất đó thể hiện ở sự “chụm lại” của một học thuyết cách mạng và khoa học là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của giai cấp công nhân và nhân dân lao động tiến bộ trên thế giới. Nhưng, chủ nghĩa xã hội khoa học với đối tượng nghiên cứu của mình là cơ sở lý luận khoa học trực tiếp nhất về thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội để giai cấp công nhân, đội tiền phong là các đảng cộng sản vận dụng sáng tạo, phù hợp với thực tiễn để thực hiện cuộc cách mạng xã hội đi đến thành công.

Ở Việt Nam, từ khi ra đời, Đảng ta kiên định, trung thành “Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động”, đúng như Hồ Chí Minh khẳng định “Bây giờ chủ nghĩa nhiều, học thuyết nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin”. Trong đó, lý luận trực tiếp của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta đã soi sáng con đường, mô hình, đặc trưng xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng là một xã hội “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; do nhân dân làm chủ; có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp; có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện; các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển; có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng Cộng sản lãnh đạo; có quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước trên thế giới”.

CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC LÀ BỘ PHẬN CẤU THÀNH CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN

Sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học vào những năm đầu của thế kỷ XIX là tất yếu, do nhu cầu cần thiết phải có một hệ thống lý luận mới, cách mạng, khác hẳn về chất so với chủ nghĩa xã hội không tưởng của những đại biểu như H.XanhXimông, S.Phuriê và R.Ôoen đã “không thể vạch ra được một lối thoát thực sự. Nó không giải thích được bản chất của chế độ nô lệ làm thuê trong chế độ tư bản chủ nghĩa, cũng không phát hiện ra được những quy luật phát triển của chế độ tư bản chủ nghĩa và cũng không tìm thấy lực lượng xã hội có khả năng trở thành người sáng tạo xã hội mới”. Từ thực tiễn, các phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân vào giữa những năm 40 của thế kỷ XIX ở các nước Anh, Pháp, Đức đều thất bại do chưa có lý luận khoa học dẫn đường. Từ nhu cầu về mặt lý luận, sự vận động khách quan của thực tiễn, có thể nói, nhân loại đã chuẩn bị đầy đủ điều kiện để cho ra đời một hệ thống lý luận chủ nghĩa xã hội khoa học có sự đối lập, khác biệt về chất bởi những thuộc tính mới so với chủ nghĩa xã hội không tưởng. C.Mác, Ph.Ăngghen là những người có năng lực tư duy vượt trội, thấu hiểu quy luật vận động và dự báo được quá trình vận động, phát triển của xã hội; dấn thân, hy sinh cả cuộc đời vì sự nghiệp giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, con người và nhân loại. Hai ông đã chứng tỏ năng lực tổng kết thực tiễn, sáng tạo uyên bác về lý luận, kế thừa tinh hoa tri thức khoa học của nhân loại để khái quát đúc rút những vấn đề lý luận ở tầm học thuyết - chủ nghĩa xã hội khoa học. Sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học là khách quan, là đòi hỏi của thực tiễn cách mạng chứ không phải ý muốn chủ quan, đúng như C.Mác, Ph.Ăngghen khẳng định rằng: nghiên cứu lý luận không phải là mục đích tự thân mà nhằm giải quyết những nhiệm vụ thực tiễn của nhân loại, vì thế, hệ thống lý luận được V.I.Lênin đánh giá “…toàn bộ thiên tài của Mác chính là ở chỗ ông đã giải đáp được những vấn đề mà tư tưởng tiên tiến của nhân loại đã nêu ra”.

Chủ nghĩa Mác - Lênin là hệ thống quan điểm khoa học của C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin đã xuất sắc trong bảo vệ, bổ sung, phát triển. Chủ nghĩa Mác - Lênin là sự kế thừa và phát triển những giá trị của lịch sử tư tưởng nhân loại, tổng kết thực tiễn phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân; là khoa học về sự nghiệp giải phóng giai cấp vô sản, giải phóng nhân dân lao động và giải phóng con người; là thế giới quan và phương pháp luận phổ biến của nhận thức khoa học. Chủ nghĩa Mác - Lênin ra đời khẳng định bản chất cách mạng, khoa học và nhân văn bởi mục tiêu cao cả là giải phóng con người và vì con người. Nó là một học thuyết cân đối, hoàn bị và triệt để bởi khả năng mở rộng học thuyết từ chỗ nhận thức giới tự nhiên đến chỗ nhận thức nhận thức xã hội để cải tạo, xây dựng một xã hội tương lai tốt đẹp, bình đẳng, bác ái. Trong đó, triết học Mác - Lênin với hệ thống nguyên lý, quy luật, phạm trù là hạt nhân thế giới quan, phương pháp luận khoa học khẳng định vị trí, vai trò nhận thức và cải tạo thế giới của con người; kinh tế chính trị học Mác - Lênin là hệ thống tri thức về quan hệ giữa người với người trong quá trình sản xuất và trao đổi tư liệu sinh hoạt vật chất trong đời sống xã hội, trọng tâm là quy luật của quá trình vận động và phát triển theo quy luật và chứng minh “Sự sụp đổ của giai cấp tư sản và thắng lợi của giai cấp vô sản đều là tất yếu như nhau”; chủ nghĩa xã hội khoa học là hệ thống tri thức chung nhất về cách mạng xã hội chủ nghĩa và quá trình hình thành, phát triển của hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa, về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong sự nghiệp xây dựng xã hội mới - xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa… Đánh giá về tính cân đối, hoàn bị của hệ thống triết học, kinh tế chính trị học, chủ nghĩa xã hội khoa học, V.I.Lênin viết: “Thế giới quan triết học hoàn chỉnh. Phân tích chế độ kinh tế, làm sáng tỏ những nguyên nhân của chế độ nô lệ làm thuê và các quy luật phát triển của chủ nghĩa tư bản”. Thật vậy, “bộ ba hoàn chỉnh” trong một chỉnh thể thống nhất không thể tách rời, khi nghiên cứu tiếp cận từng bộ phận của chủ nghĩa Mác - Lênin cũng chỉ giới hạn trong vấn đề nhận thức luận cơ bản, ngoài giới hạn đó thì chỉ là tương đối, bởi vì, mỗi luận điểm, mỗi nội dung đều có giá trị định hướng, chỉ đạo đối với phong trào cách mạng của giai cấp công nhân.

Như vậy, chủ nghĩa Mác - Lênin có tính lôgic, biện chứng và cân đối là do một mặt được cấu thành bởi ba bộ phận. Tính lôgic, biện chứng và cân đối biểu hiện nó là một hệ thống lý luận hoàn chỉnh được phản ánh thế giới gồm những lĩnh vực cơ bản là tự nhiên, xã hội, tư duy để khái quát thành hệ thống tri thức rất sâu sắc ở cấp độ bản chất, quy luật, phạm trù là kim chỉ nam cho giai cấp công nhân và nhân dân lao động có được - vũ khí sắc bén để nhận thức và hành động trên cơ sở phân tích sâu sắc, toàn diện các mặt của đời sống xã hội, thấy rõ nguồn gốc, động lực của sự phát triển của xã hội mà trong đó chủ nghĩa xã hội khoa học là lý luận trực tiếp cho giai cấp công nhân nhận thức và hành động theo quy luật để tiến hành cuộc cách mạng triệt để, sâu sắc, toàn diện nhất trong lịch sử đó là cách mạng vô sản khẳng định địa vị làm chủ của giai cấp công nhân và nhân dân lao động đúng như V.I.Lênin khẳng định “Chủ nghĩa Mác là chủ nghĩa xã hội khoa học, một chủ nghĩa chỉ ra con đường đúng đắn để cải tạo thế giới bằng cách mạng, để quá độ sang chủ nghĩa xã hội”. Không những thế, nếu triết học chỉ ra quy luật chung, quy luật phổ biến của lịch sử thì chủ nghĩa xã hội khoa học còn chỉ rõ đặc trưng, mô hình, cách thức xây dựng xã hội mới, vấn đề tổ chức, liên minh giai cấp, lực lượng cách mạng để tiến hành cách mạng có mục tiêu, con đường rõ ràng nhằm sáng tạo xã hội mới xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa.

CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC XÉT TỪ PHƯƠNG DIỆN LÝ LUẬN

CNXH khoa học ra đời là sự phát triển về chất trong dòng chảy liên tục của các tư tưởng XHCN của nhân loại. Sự khác về chất biểu hiện ở chỗ: 1/ Ra đời và phát triển trên cơ sở sự phát triển với tốc độ ngày càng tăng nhanh của nền sản xuất công nghiệp hiện đại xã hội hóa theo xu hướng quốc tế hóa (nền sản xuất có tính thế giới, sự trao đổi có tính thế giới, sự tiêu dùng có tính thế giới” (Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản - 1848); 2/ Sự phát triển không ngừng của giai cấp công nhân hiện đại cả về số lượng, trình độ và cơ cấu cùng với sự phát triển của nền công nghiệp hiện đại về quy mô trình độ kỹ thuật sản xuất và cơ cấu sản xuất...; 3/ Mâu thuẫn, xung đột và việc giải quyết mâu thuẫn, xung đột giữa lực lượng sản xuất xã hội hóa và quan hệ sản xuất TBCN biểu hiện về mặt xã hội là mâu thuẫn, xung đột giữa giai cấp công nhân (GCCN) hiện đại với giai cấp tư sản (GCTS) hiện đại.

Giá trị trường tồn của chủ nghĩa xã hội khoa học

Bước vào những thập niên 80 và đầu những năm 90 của thế kỷ XX, chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước Đông Âu - thành quả của Cách mạng Tháng Mười Nga sụp đổ. Lợi dụng tình hình đó, các thế lực thù địch ra sức tuyên truyền, xuyên tạc, phủ nhận chủ nghĩa Mác nói chung và lý luận chủ nghĩa xã hội khoa học nói riêng. Chúng cho rằng, sự sụp đổ là tất yếu bởi chế độ xã hội đó được xây dựng trên một hệ thống lý luận không tưởng, cảm tính, chủ quan, phi hiện thực. Từ đó, họ cho rằng, mục tiêu, lý tưởng, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà chúng ta đang xây dựng là một sai lầm, sự “ngoan cố” của những người cộng sản, là “trái với quá trình lịch sử - tự nhiên” và kết cục sẽ thất bại.

Chúng ta cần xem xét nguyên nhân thực sự dẫn đến sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và các nước Đông Âu. Điểm lại sự kiện chúng ta thấy, bắt đầu từ cuối những năm 60 của thế kỷ XX, chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và các nước Đông Âu rơi vào khủng hoảng. Từ tháng 4 năm 1989 trở đi, sự đổ vỡ diễn ra liên tiếp ở các nước Đông Âu và đến tháng 9 năm 1991, chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ hoàn toàn. Nguyên nhân sâu xa là do những sai lầm thuộc về mô hình phát triển của chủ nghĩa xã hội Xô Viết. Sau khi V.I. Lênin qua đời, ở Liên Xô chính sách kinh tế mới không được tiếp tục thực hiện mà chuyển sang mô hình kế hoạch hóa tập trung cao độ, từ bỏ kinh tế hàng hóa, phủ nhận kinh tế thị trường, thực hiện bao cấp tràn lan, triệt tiêu tính năng động, sáng tạo của người lao động. Do chậm đổi mới cơ chế kinh tế và hệ thống quản lý nền sản xuất xã hội dẫn đến sự thua kém trên nhiều lĩnh vực công nghệ và năng suất lao động so với các nước tư bản, làm cho chế độ xã hội chủ nghĩa suy yếu, rơi vào khủng hoảng.

Như vậy, sự đổ vỡ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu không phải xuất phát từ những khuyết tật do bản chất chế độ xã hội chủ nghĩa sinh ra mà do những quan niệm giáo điều, ấu trĩ, tả khuynh về chủ nghĩa xã hội. Tuy nhiên, xét nguyên nhân trực tiếp dẫn tới sự sụp đổ, là do những sai lầm nghiêm trọng trong nội bộ Đảng và sự chống phá quyết liệt của các thế lực phản động. Trong quá trình cải tổ, Đảng Cộng sản Liên Xô đã mắc những sai lầm nghiêm trọng về đường lối chính trị, tư tưởng và tổ chức. Đó là sự hữu khuynh, cơ hội và xét lại trong Ban lãnh đạo, mà trước hết ở những người lãnh đạo cao nhất của Đảng. Từ chủ trương cải tổ về kinh tế lan sang cải tổ về chính trị một cách vô nguyên tắc, tạo điều kiện cho sự bùng phát tư tưởng xét lại chủ nghĩa Mác, đào bới, xuyên tạc lịch sử, dấy lên làn sóng công khai công kích, phủ nhận những thành quả của cách mạng, loại bỏ những người cộng sản kiên trung trong bộ máy. Đây là sự phản bội chủ nghĩa Mác, sự chống phá Đảng có chủ đích từ bên trong của những người lãnh đạo cấp cao, không phải do sự lạc hậu của chủ nghĩa xã hội khoa học mang lại.

THỰC TRẠNG PHÊ PHÁN CÁC QUAN ĐIỂM SAI TRÁI TRONG GIẢNG DẠY CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

Trong những năm qua, việc phê phán các quan điểm sai trái trong giảng dạy chủ nghĩa xã hội khoa học đã được quan tâm, nhận thức đúng đắn hơn. Chất lượng các bài giảng chủ nghĩa xã hội khoa học đã được nâng lên, cân đối, hoàn chỉnh hơn giữa lý luận và thực tiễn. Giảng viên đã mạnh dạn đưa các ví dụ thực tế vào phê phán các quan điểm sai trái trong quá trình giảng dạy. Học viên cũng đã vận dụng kiến thức đã học vào tìm hiểu, nhận diện và phê phán các quan điểm sai trái thông qua các hình thức sau bài giảng, đấu tranh trên không gian mạng… qua đó góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng các bài giảng môn chủ nghĩa xã hội khoa học nói riêng và đấu tranh làm thất bại các âm mưu thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch đối với chủ nghĩa Mác – Lênin và cách mạng Việt Nam nói chung.

Tuy nhiên, trong một chừng mực nhất định cũng phải nhìn nhận việc phê phán các quan điểm sai trái trong giảng dạy chủ nghĩa xã hội khoa học và thực tiến đấu tranh cũng còn ở mức độ nhất định, còn xuôi chiều, áp đặt, cứng nhắc, thiếu chiều sâu, chưa phát huy cao độ được nhiều tác dụng. chưa gợi mở cho người học nhận thức đa chiều về các laoij quan điểm sai trái, phân biệt chugs để có hình thức, biện pháp đấu tranh cho phù hợp, nên trong một số bài giảng môn chủ nghĩa xã hội khoa học, cũng như thực tiến đấu tranh, tính chiến đấu , tính thực tiễn còn hạn chế. Những nhận thức và sự vận dụng trong đấu tranh chống các quan điểm sai trái  không đúng, hình thức, biện pháp phê phán trong giảng dạy cũng như trong thực tiễn đấu tranh không phù hợp sẽ ảnh hưởng rất lớn đến uy tín, sức sống của chủ nghĩa xã hội khoa học. Ảnh hưởng tiêu cực này càng lớn nếu phạm vi nhận thức, vận dụng ở quy mô lớn, thời gian dài. Vì vậy để đấu tranh có hiệu quả với các quan điểm sai trái yêu cầu hiện nay trong giảng dạy chủ nghĩa xã hội khoa học cũng như trong thực tiễn đấu tranh là:

Trước hết, làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng, định hướng nghiên cứu cho người học bằng cách trang bị những kiến thức cơ bản, của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, những nguyên lý của chủ nghĩa xã hội khoa học.

Thứ hai, xây dựng, củng cố cho người học niềm tin cộng sản, gắn việc truyền thụ kiến thức với trang bị kinh nghiệm đấu tranh phê phán.

Thứ ba, phát huy tinh thần, thái độ, trách nhiệm của độ ngũ giảng viên và học viên trong giảng dạy, học tập, nghiên cứu và đấu tranh chống các quan điểm sai trái. Kịp thời chấn chỉnh những biểu hiện không đúng trong quá trình giảng dạy, học tập, nghiên cứu và đấu tranh trên thực tế của cả người dạy và người học./.

GIÁ TRỊ TRƯỜNG TỒN CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

Bước vào những thập niên 80 và đầu những năm 90 của thế kỷ XX, chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước Đông Âu - thành quả của Cách mạng Tháng Mười Nga sụp đổ. Lợi dụng tình hình đó, các thế lực thù địch ra sức tuyên truyền, xuyên tạc, phủ nhận chủ nghĩa Mác nói chung và lý luận chủ nghĩa xã hội khoa học nói riêng. Chúng cho rằng, sự sụp đổ là tất yếu bởi chế độ xã hội đó được xây dựng trên một hệ thống lý luận không tưởng, cảm tính, chủ quan, phi hiện thực. Từ đó, họ cho rằng, mục tiêu, lý tưởng, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà chúng ta đang xây dựng là một sai lầm, sự “ngoan cố” của những người cộng sản, là “trái với quá trình lịch sử - tự nhiên” và kết cục sẽ thất bại.

Chúng ta cần xem xét nguyên nhân thực sự dẫn đến sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và các nước Đông Âu. Điểm lại sự kiện chúng ta thấy, bắt đầu từ cuối những năm 60 của thế kỷ XX, chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và các nước Đông Âu rơi vào khủng hoảng. Từ tháng 4 năm 1989 trở đi, sự đổ vỡ diễn ra liên tiếp ở các nước Đông Âu và đến tháng 9 năm 1991, chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ hoàn toàn. Nguyên nhân sâu xa là do những sai lầm thuộc về mô hình phát triển của chủ nghĩa xã hội Xô Viết. Sau khi V.I. Lênin qua đời, ở Liên Xô chính sách kinh tế mới không được tiếp tục thực hiện mà chuyển sang mô hình kế hoạch hóa tập trung cao độ, từ bỏ kinh tế hàng hóa, phủ nhận kinh tế thị trường, thực hiện bao cấp tràn lan, triệt tiêu tính năng động, sáng tạo của người lao động. Do chậm đổi mới cơ chế kinh tế và hệ thống quản lý nền sản xuất xã hội dẫn đến sự thua kém trên nhiều lĩnh vực công nghệ và năng suất lao động so với các nước tư bản, làm cho chế độ xã hội chủ nghĩa suy yếu, rơi vào khủng hoảng.

Như vậy, sự đổ vỡ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu không phải xuất phát từ những khuyết tật do bản chất chế độ xã hội chủ nghĩa sinh ra mà do những quan niệm giáo điều, ấu trĩ, tả khuynh về chủ nghĩa xã hội. Tuy nhiên, xét nguyên nhân trực tiếp dẫn tới sự sụp đổ, là do những sai lầm nghiêm trọng trong nội bộ Đảng và sự chống phá quyết liệt của các thế lực phản động. Trong quá trình cải tổ, Đảng Cộng sản Liên Xô đã mắc những sai lầm nghiêm trọng về đường lối chính trị, tư tưởng và tổ chức. Đó là sự hữu khuynh, cơ hội và xét lại trong Ban lãnh đạo, mà trước hết ở những người lãnh đạo cao nhất của Đảng. Từ chủ trương cải tổ về kinh tế lan sang cải tổ về chính trị một cách vô nguyên tắc, tạo điều kiện cho sự bùng phát tư tưởng xét lại chủ nghĩa Mác, đào bới, xuyên tạc lịch sử, dấy lên làn sóng công khai công kích, phủ nhận những thành quả của cách mạng, loại bỏ những người cộng sản kiên trung trong bộ máy. Đây là sự phản bội chủ nghĩa Mác, sự chống phá Đảng có chủ đích từ bên trong của những người lãnh đạo cấp cao, không phải do sự lạc hậu của chủ nghĩa xã hội khoa học mang lại. 

PHẢI CHĂNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC CHỈ LÀ SẢN PHẨM THUẦN TÚY CỦA TƯ DUY MANG TÍNH MƠ MỘNG CỦA C.MÁC, ĂNGGHEN, LÊNIN VÀ HỒ CHÍ MINH?

Ngay từ những năm 20 của thế kỷ XX, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh tìm thấy ở chủ nghĩa Mác - Lênin  con đường cứu nước và phát triển đúng đắn cho dân tộc ta, Người khẳng định: bây giờ chủ nghĩa nhiều, học thuyết nhiều nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mạng nhất là chủ nghĩa Lênin. Tuy nhiên, các thế lực thù địch xưa nay vẫn luôn phủ nhận, xuyên tạc cho rằng chủ nghĩa xã hội không có trong thực tiễn, không thể vận dụng vào đời sống thực tiễn; rằng sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô, Đông Âu là tất yếu, Việt Nam phải từ bỏ chủ nghĩa xã hội của Mác, Ăngghen, Lênin: “Chủ nghĩa xã hội mác xít cũng chỉ để tuyên truyền, mơ mộng, phải từ bỏ”.

Vậy chủ nghĩa xã hội trong chủ nghĩa Mác - Lênin là gì? Có phải là sản phẩm thuần túy của tư duy một cách tư biện?

Chủ nghĩa Mác - Lênin chỉ rõ 2 nội dung cơ bản trong khái niệm chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản và sự thống nhất biện chứng của 2 nội dung đó: 1/ Chủ nghĩa xã hội trước hết là một hiện thực xã hội (chủ nghĩa xã hội hiện thực) bao gồm một xã hội hiện thực (xã hội cộng sản nguyên thủy) có tài sản chung, của cải chung và quan hệ con người với xã hội như “cái thai và người mẹ”; một phong trào hiện thực (phong trào xã hội chủ nghĩa, phong trào cộng sản…) như phong trào phái Muynxto ở Đức cuối thế kỷ XVI, phong trào phái Đào đất ở Anh thế kỷ XVII, phong trào của phái Babop cuối thế kỷ XVIII; phong trào Hiến chương Anh đầu thế kỷ XIX… Phong trào cánh tả Mỹ Latinh cuối thế kỷ XX, đầu thế kỷ XIX. 2/ Chủ nghĩa xã hội là một trào lưu (dòng) văn hóa (văn học), trào lưu tư tưởng lý luận (văn hóa xã hội chủ nghĩa, văn học xã hội chủ nghĩa, tư tưởng xã hội chủ nghĩa, lý luận chủ nghĩa xã hội) và 3/ đỉnh cao là chủ nghĩa xã hội khoa học của Mác, Ăngghen ra đời vào giữa thế kỷ XIX trên những tiền đề kinh tế, chính trị, xã hội khách quan và kết quả nghiên cứu khoa học của Mác với ba phát minh khoa học trong ba lĩnh vực cơ bản: triết học, kinh tế chính trị học và chính trị xã hội.

Tóm lại, không thể coi chủ nghĩa xã hội trong chủ nghĩa Mác - Lênin chỉ là kết quả thuần túy của tư duy.